Art. 10

Pokaż w całym akcie

Art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 10.
1. Przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:
1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,
2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,
3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5–7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
2. Okresy wymienione w ust. 1 pkt 1 uwzględnia się także przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe ustalone na zasadach określonych w art. 5–7 są krótsze od okresu wymaganego do przyznania renty, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
3. Okresów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie uwzględnia się, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty, na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 grudnia 2000 r., II UKN 155/00

   …wykonywania tej pracy przed dniem 1 stycznia 1983 r. jako okresu składkowego określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W wyroku z dnia 13 stycznia 1998 r., II UKN 433/97, Sąd Najwyższy wprawdzie wypowiedział…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 marca 2011 r., II UK 305/10
3. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 kwietnia 2009 r., II UK 334/08

   …zakresie zachowały moc przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1956 r., wydanego na podstawie zawartej w art. 10 ust. 2 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. delegacji do określenia rodzaju prac objętych I kategorią oraz warunków zaliczania pracowników do tej…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 maja 2005 r., II UK 219/04
5. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 czerwca 2014 r., III UK 180/13

   …nie ma bowiem zastosowania w sprawie, w kontekście podniesionych zarzutów. Kluczowe w sprawie okazało się jednak naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 2 lipca 2013 r., III UZP 2/13

   …ust. 2 cytowanego artykułu - za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1, uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz.…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 maja 2007 r., II UK 164/06

   …systemie (art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Przewodniczący SSN Krystyna…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 stycznia 2005 r., I UK 120/04
9. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 grudnia 2004 r., II UK 59/04

   …i rentach z FUS). W takim wypadku „osobie, której przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględniono okresy pracy w gospodarstwie rolnym określone w art. 10, oblicza się wysokość przysługującego świadczenia w myśl art. 53, z uwzględnieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym, proporcjonalnie do…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 marca 2014 r., I UK 340/13

    …Przepis ten dotyczy domowników rolnika, którzy przed wskazaną w nim datą nie byli objęci ubezpieczeniem. Uwzględniając, że przy zastosowaniu art. 10 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS nie ma prostego odniesienia do definicji domownika rolnika, należy…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 10 (1417)

Historia zmian

Bez zmian od 22 października 2025 r.