Art. 183

Pokaż w całym akcie

Art. 183 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 183.
1. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej urodzonej po dniu 31 grudnia 1948 r., z wyjątkiem ubezpieczonych, którzy pobrali emeryturę na podstawie przepisów art. 46 lub 50, o ile osoba ta nie była członkiem otwartego funduszu emerytalnego albo złożyła wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2009, wynosi:
1) 80 % emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
2) 20 % emerytury obliczonej na podstawie art. 26.
2. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o której mowa w ust. 1, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2010, wynosi:
1) 70 % emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
2) 30 % emerytury obliczonej na podstawie art. 26.
3. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o której mowa w ust. 1, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2011, wynosi:
1) 55 % emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
2) 45 % emerytury obliczonej na podstawie art. 26.
4. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o której mowa w ust. 1, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2012, wynosi:
1) 35 % emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
2) 65 % emerytury obliczonej na podstawie art. 26.
5. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o której mowa w ust. 1, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2013 albo 2014, wynosi:
1) 20 % emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
2) 80 % emerytury obliczonej na podstawie art. 26.
6. Do ponownego ustalenia wysokości emerytury, o której mowa w ust. 1–5, z tytułu podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym po dniu przyznania emerytury stosuje się art. 108.

art. 183 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 7 marca 2008 r., I OSK 1907/07

   …sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie określa § 2 art. 183. W rozpoznawanej sprawie przesłanki te nie występują. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17…

2. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z 25 marca 2010 r., III AUa 2903/09

   …w rozdziale 4 zatytułowanym „Ustalanie wysokości emerytur, o których mowa w art. 27-50e”, zatem nie dotyczy on emerytur ustalanych na zasadach art. 183. Nie można nie zauważyć, że przepis art. 183 określa jedynie sposób ustalenia wysokości świadczenia, nie zaś warunki uzyskania prawa. Tytuł zaś…

3. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 9 listopada 2020 r., VII U 785/20

   …z dnia 12 marca 2020 r., znak: (...) jako zasadne, podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art. 183 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2020 r., poz. 53 z późn. zm.), zwanej dalej ,,ustawą emerytalną” emerytura…

4. Sąd Apelacyjny w Łodzi, wyrok z 6 października 2015 r., III AUa 119/15

   …po ukończeniu 60 roku życia, nie powinna mieć w sprawie znaczenia. Stosownie do treści art. 183 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) - emerytura przyznana na wniosek, osoby…

5. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z 22 maja 2024 r., III AUa 78/24

   …H. prawo do emerytury od 16 grudnia 2014 r. ustalając jej wysokość według zasad przewidzianych w art. 183 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wyliczona w ten sposób emerytura obejmowała kwotę odpowiadającą 20% emerytury obliczonej na…

6. Sąd Okręgowy w Suwałkach, wyrok z 9 marca 2023 r., III U 62/23

   …w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, wnioskodawczyni została przyznana emerytura na podstawie art. 183 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 504 ze…

7. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 20 czerwca 2022 r., VII U 1686/21

   …25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy emerytalnej, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie…

8. Sąd Okręgowy w Suwałkach, wyrok z 15 lutego 2022 r., III U 17/22

   …w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, wnioskodawczyni została przyznana emerytura na podstawie art. 183 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 291 ze…

9. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 2 marca 2020 r., VIII U 677/18

   …w przypadku dalszego opłacania składek, według reguł zawartych w art. 108 w związku z art. 183 ust. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /III AUa 1279/16 - wyrok SA Łódź z dnia 20-09-2017/. Zaś według zasad określonych w art. 25-26…

10. Sąd Okręgowy w Łodzi, zarządzenie z 5 lipca 2019 r., VIII U 2236/18

    …Odwołanie jest częściowo zasadne i jako takie skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 183 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270) emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o której mowa w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 183 (334)

Historia zmian

Bez zmian od 22 października 2025 r.