Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 180

Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 [PDF]. Stan prawny na

Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Art. 180.

1. Osoby, którym w dniu wejścia w życie ustawy przysługują emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinne na podstawie: #

1) przepisów, o których mowa w art. 195, #

2) art. 19a ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. poz. 206, 390 i 540), #

3) ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o rewaloryzacji emerytur i rent dla osób, które ukończyły 80 lat, oraz o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. poz. 540) #

zachowują prawo do tych świadczeń w wysokości ustalonej przed dniem wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2–5 i z uwzględnieniem ust. 6–9.

2. Wysokość świadczeń dla osób wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 3, które zgłoszą wniosek o przyznanie zwiększenia określonego w art. 56, oblicza się poprzez doliczenie tego zwiększenia do kwoty przysługującego świadczenia. Kwota emerytury lub renty wraz z tymi zwiększeniami nie może przekraczać 100 % podstawy wymiaru. Przepisy art. 73 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio. #

3. Jeżeli osobie, o której mowa w ust. 2, przysługuje emerytura lub renta w kwocie świadczenia najniższego, zwiększenie, o którym mowa w art. 56, dolicza się przed podwyższeniem świadczenia do kwoty najniższej. #

4. Do ustalenia wysokości oraz przy wypłacie rent rodzinnych przysługujących w dniu wejścia w życie ustawy przepisy art. 74 i 131 stosuje się odpowiednio. #

5. Świadczenia, o których mowa w ust. 1 i 2, wypłaca się z Funduszu, z tym że koszty tych świadczeń – w części odpowiadającej części składkowej emerytury lub renty rolniczej, zwiększeniu z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników za cały udowodniony okres pracy w gospodarstwie rolnym, w tym również przypadający wcześniej niż 25 lat przed ustaleniem prawa do emerytury lub renty oraz podwyższeniu do kwoty najniższej emerytury lub renty – podlegają odpowiedniej refundacji z funduszu emerytalno-rentowego określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. #

6. Emerytury i renty, o których mowa w ust. 1, podlegają waloryzacji na zasadach określonych w ustawie. #

7. W razie złożenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości świadczenia: #

1) przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych lub nieskładkowych stosuje się art. 112 i 113; #

2) przez zmianę okresu, z którego podstawę wymiaru składki przyjmuje się jako podstawę wymiaru świadczenia, stosuje się odpowiednio art. 110 lub art. 111. #

8. Do ustalenia wysokości świadczeń dla osób wymienionych w ust. 1 pkt 1, które zgłoszą wniosek o zastosowanie przeliczników do okresów pracy górniczej, stosuje się odpowiednio przepisy art. 51 lub 52. #

9. W razie przyznania emerytury osobie, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, przyjmuje się wszystkie okresy uwzględnione w decyzji o przyznaniu renty z tytułu niezdolności do pracy lub o ponownym ustaleniu jej wysokości. #

Pokaż w całym akcie

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, wyrok z , III UK 60/09

    …pracowników i ich rodzin. Mimo nieobowiązywania tej ustawy ubezpieczony – zgodnie z art. 180 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zachowałby nadal tzw. rentę uczniowską gdyby był całkowicie niezdolny do pracy (por. wyrok…

  2. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 354/04

    …ubezpieczeń społecznych, tj. pod rządem ustawy o emeryturach i rentach, co wymaga uzupełniającego sądowego rozeznania tej sprawy na gruncie art. 180 ust. 1 pkt 1, a w szczególności art.181 pkt 2 tej ustawy. Wnioski o świadczenia emerytalno-rentowe podlegają bowiem rozpozna- 8 niu według stanu…

  3. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UK 27/05

    …w piśmie procesowym wniesionym do Sądu Najwyższego w dniu 8 września 2004 r., Sąd Najwyższy stwierdził, że: Po pierwsze, zarzut naruszenia art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 oraz ust. 7, a także art. 111 i art. 113 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dotyczący przeliczania oraz waloryzacji wysokości…

  4. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UKN 517/00

    …i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), zachowuje prawo do tego świadczenia z mocy art. 180 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), jeżeli w dalszym ciągu jest całkowicie i nieprzerwanie…

  5. Sąd Najwyższy, wyrok z , II PK 149/11

    …ochrona stosunku pracy powódki nie uległa wyłączeniu na mocy art. 40 k.p.; 3) niezastosowanie art. 180 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, prowadzące do nietrafnego uznania, że prawo do renty z tytułu zaliczenia do II grupy inwalidzkiej,…

  6. Sąd Najwyższy, uchwała z , I UZP 1/05
  7. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 134/14

    …wyroku R. G., zaskarżając rozstrzygnięcie w całości, zarzuciła naruszenie prawa materialnego: art. 180 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 12 i 107 tejże ustawy przez ustalenie braku całkowitej…

  8. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 101/10

    …nowego związku małżeńskiego nie ma żadnego wpływu na jej prawo do tego świadczenia. Zgodnie z art. 180 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, zwanej dalej ustawą o emeryturach i…

  9. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UK 288/09
  10. Sąd Okręgowy w Tarnowie, wyrok z , IV U 314/15

    …pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm) wypłacaną następnie na podstawie art. 180 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 z późń. zm.) z związku z nieprzerwaną całkowitą niezdolnością do…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 180 (46)

Historia zmian

Bez zmian od 22 października 2025 r.