Art. 138a

Pokaż w całym akcie

Art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 138a. Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wydawca instrumentu płatniczego są obowiązani zwrócić Zakładowi kwoty świadczeń przekazane na ten rachunek albo instrument płatniczy, za miesiące następujące po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy; przepis art. 144 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 marca 2012 r., I UK 327/11

   …po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy; przepis art. 144 ust. 1 stosuje się odpowiednio. W ocenie skarżącego, skoro art. 138a wszedł w życie z 10 dniem 1 lipca 2004 r., to banki zostały zobowiązane do zwrotu organowi rentowemu kwoty świadczeń przekazanych na rachunek…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 6 maja 2009 r., II UZP 2/09

   …Podstawowy problem wynika z tego, że zwrot świadczeń przez bank jest uregulowany zarówno w art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) oraz w art. 55 ustawy z dnia 29 sierpnia…

3. Sąd Okręgowy w Katowicach, wyrok z 3 kwietnia 2014 r., X U 3353/13

   …60 zł. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r, Nr 153, poz. 1227), zwanej dalej ustawą emerytalną bank jest…

4. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 27 maja 2022 r., III AUa 1100/22

   …i logiczne. Wynika z nich jednoznacznie, że w sytuacji spełnienia przesłanki śmierci świadczeniobiorcy bank, a także inne podmioty wskazane w art. 138a, są zobowiązane zwrócić Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kwoty świadczeń przekazane na wskazany przez świadczeniobiorcę rachunek (instrument…

5. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 17 marca 2022 r., III AUa 706/21

   …1997 r. - Prawo Bankowe (Dz.U. 2020 r., poz. 1896 ze zm.; dalej zwanej: Prawem bankowym) oraz art.138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 53 ze zm.; dalej zwanej: ustawą emerytalną) nie są trafne. Sąd Apelacyjny…

6. Sąd Apelacyjny w Łodzi, wyrok z 28 czerwca 2019 r., III AUa 904/18

   …i obowiązki zmarłego - spadkobiercy stają się posiadaczami rachunku (art. 922 k.c.). Zgodnie z art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1270), bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa są…

7. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 24 maja 2017 r., VII P 34/16

   …banku prowadzącego rachunek wspólny dla J. K. i W. K.. Zgodnie z treścią przepisu art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2016 r. poz. 887 ze zm.) bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo - kredytowa są…

8. Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrok z 3 listopada 2016 r., VII U 5046/16

   …to należy uznać, że operacja ta została zrealizowana przez osobę uprawnioną. Zgodnie z dyspozycją art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.), podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i…

9. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, wyrok z 13 października 2016 r., VI U 1140/16

   …poinformuje o tym ten organ, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty. Zgodnie z treścią art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 887 j.t.), podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza…

10. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 31 sierpnia 2016 r., VIII U 1005/16

    …Łazowska Sygn. akt VIII U 1005/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 kwietnia 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W., powołując się na art. 138a w zw. z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 138a (70)

Historia zmian

Bez zmian od 22 października 2025 r.