Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 110

Tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 334 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2024 r. poz. 1907 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 526 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 820 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1178 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1609 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1172 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 370 [PDF]. Stan prawny na

Zapowiedziane zmiany wprowadzają: ustawa z dnia (Dz. U. z 2026 r. poz. 26), która w zakresie zmian tego aktu wejdzie w życie z dniem ; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1123.

Art. 110.

§ 1. W sprawach dyscyplinarnych sędziów orzekają: #

1) w pierwszej instancji: #

a) sądy dyscyplinarne przy sądach apelacyjnych w składzie trzech sędziów, #

b) Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i jednego ławnika Sądu Najwyższego w sprawach przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych, lub sprawach, w których Sąd Najwyższy zwrócił się z wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wraz z wytknięciem uchybienia, oraz sprawach, o których mowa w art. 107 § 1 pkt 3; #

2) w drugiej instancji – Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i jednego ławnika Sądu Najwyższego. #

§ 2. Sądy dyscyplinarne są ponadto właściwe do orzekania w sprawach, o których mowa w art. 37 § 5, art. 75 § 2 pkt 3, art. 80 i art. 106zd. #

§ 2a. Do rozpoznawania spraw, o których mowa w art. 37 § 5 i art. 75 § 2 pkt 3, właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty postępowaniem. W sprawach, o których mowa w art. 80 i art. 106zd, orzeka w pierwszej instancji Sąd Najwyższy w składzie jednego sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, a w drugiej instancji – Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. #

§ 2b. W sprawach, w których właściwy jest Sąd Najwyższy, czynności prezesa sądu dyscyplinarnego wykonuje Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej. #

§ 3. Do rozpoznania spraw wymienionych w § 1 pkt 1 lit. a właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty postępowaniem. Jeżeli jednak sprawa dotyczy sędziego sądu apelacyjnego albo sędziego sądu okręgowego, właściwy jest inny sąd dyscyplinarny wyznaczony, na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, przez Sąd Najwyższy – Izbę Odpowiedzialności Zawodowej spośród sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w którym znajduje się sąd, w którym pełni służbę sędzia objęty postępowaniem. #

§ 4. (uchylony) #

§ 5. Sąd dyscyplinarny pierwszej instancji może orzekać na sesjach wyjazdowych w sądzie okręgowym, na obszarze właściwości którego obwiniony zajmuje stanowisko sędziego, chyba że sprzeciwia się temu dobro wymiaru sprawiedliwości. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 35/09
  2. Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 12/12

    …zostały cztery różnego rodzaju zarzuty. Po pierwsze podniesiony został zarzut nieważności postępowania ze względu na naruszenie art. 110 § 3 u.s.p., mające polegać na przyjęciu, że Sąd Apelacyjny w X. nie był właściwy do rozstrzygnięcia sprawy. Zarzut ten jest związany z powołaniem…

  3. Sąd Najwyższy, postanowienie z , SNO 75/03

    …samodzielnie (odrębnie) i według całkowicie odmiennego niż kodeks postępowania karnego kryterium, tj. miejsca pełnienia służby sędziego (art. 110 § 3 u.s.p.). Wprawdzie, na podstawie odpowiedniego zastosowania art. 35 k.p.k., Sąd Dyscyplinarny bada z urzędu swoją właściwość i przekazuje sprawę…

  4. Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 3/06
  5. Sąd Najwyższy, postanowienie z , SNO 61/08

    …o uchylenie immunitetu. Gdyby jednak przyjąć, że w postępowaniu tym nadal można stosować odpowiednio przepisy k.p.k. z uwagi na treść art. 110 § 2 u.s.p., z której wynika, że sądy dyscyplinarne są właściwe do orzekania między innymi w sprawach, o których mowa w art. 80 u.s.p., zaś sądy te w…

  6. Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 68/08

    …2007 r., sygn. akt K 39/07, Dz. U. Nr 230, poz. 1698), niemniej skoro w przedmiocie wniosku prokuratora orzeka sąd dyscyplinarny (art. 110 § 2 u.s.p.), który to sąd w kwestiach nieuregulowanych stosuje odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 128 u.s.p.), uznać trzeba, że…

  7. Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 44/05

    …materiałów przedstawionych przez oskarżyciela. 8 Kierując się przytoczonymi motywami, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na podstawie art. 110 § 1 pkt 2 u.s.p., w związku z art. 80 § 3 u.s.p. podjął uchwałę jak na wstępie.

  8. Sąd Najwyższy, uchwała z , SNO 14/08

    …do odpowiedzialności karnej, ale z uwagi na fakt, że sądy dyscyplinarne są właściwe do orzekania w sprawach wymienionych m. in. w art. 80 (art. 110 § 2 u.s.p.), które to sądy w kwestiach nieuregulowanych stosują odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 128 u.s.p.), a zatem…

  9. Sąd Najwyższy, wyrok z , SNO 41/07

    …nader oczywisty jawił się brak jakichkolwiek podstaw do prowadzenia rozważań w kwestii możliwości odstąpienia od, przyjętej stosownie do art. 110 § 3 u.s.p., miejscowej właściwości do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej przez sąd, w którego okręgu pełni służbę sędzia objęty tym postępowaniem, a…

  10. Sąd Najwyższy, postanowienie z , SNO 12/04

    …orzecznictwo dyscyplinarne sędziów sądom powszechnym (sąd apelacyjny) w pierwszej instancji i Sądowi Najwyższemu w drugiej instancji (art. 110 u.s.p.). Jest prawdą, że zarysowany wyżej model procesu, oparty o zasadę jurysdykcyjnej samodzielności sądu (art. 8 § 1 k.p.k.), może niekiedy…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 110 (36)

Historia zmian

Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.