Art. 11
Tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 334 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2024 r. poz. 1907 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 526 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 820 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1178 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1609 [PDF], Dz. U. z 2025 r. poz. 1172 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 370 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: ustawa z dnia (Dz. U. z 2026 r. poz. 26), która w zakresie zmian tego aktu wejdzie w życie z dniem ; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1123.
Art. 11.
§ 1. Sądy dzielą się na wydziały. #
§ 2. Wydziałem kieruje przewodniczący wydziału, którym jest prezes albo wiceprezes sądu lub inny sędzia. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami, funkcję przewodniczącego wydziału można powierzyć asesorowi sądowemu. #
§ 2a. Przewodniczącym wydziału ksiąg wieczystych, wydziału gospodarczego do spraw rejestru zastawów oraz wydziału gospodarczego do spraw Krajowego Rejestru Sądowego jest referendarz sądowy. #
§ 3. Funkcję przewodniczącego wydziału powierza prezes sądu. Przed powierzeniem funkcji przewodniczącego wydziału w sądzie apelacyjnym prezes sądu zasięga opinii kolegium sądu apelacyjnego. Przed powierzeniem funkcji przewodniczącego wydziału w sądzie okręgowym i rejonowym prezes sądu zasięga opinii kolegium sądu okręgowego. #
§ 3a. Funkcję przewodniczącego wydziału powierza się na czas określony, nie dłuższy niż trzy lata. Zwolnienie z funkcji przewodniczącego wydziału, przed upływem tego okresu, może nastąpić po zasięgnięciu opinii kolegium właściwego sądu. Przed zasięgnięciem opinii prezes sądu poucza o możliwości złożenia wyjaśnień na piśmie, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania pouczenia. Posiedzenie kolegium odbywa się nie wcześniej niż po wpłynięciu wyjaśnień lub bezskutecznym upływie terminu do ich złożenia. #
§ 3b. W przypadku łączenia funkcji przewodniczącego wydziału z funkcją prezesa albo wiceprezesa sądu, funkcję przewodniczącego wydziału powierza się na okres odpowiadający kadencji prezesa albo wiceprezesa sądu. #
§ 4. (uchylony) #
§ 5. Prezes sądu może powierzyć sędziemu funkcję zastępcy przewodniczącego wydziału, jeżeli przemawiają za tym wielkość lub zakres zadań wydziału. W wydziale ksiąg wieczystych oraz wydziale gospodarczym do spraw rejestrowych funkcję zastępcy przewodniczącego wydziału powierza się referendarzowi sądowemu. Przepisy § 3 i 3a stosuje się odpowiednio. #
Art. 11 Prawa o ustroju sądów powszechnych Art. 11. § 1. Sądy dzielą się na wydziały. § 2. Wydziałem kieruje przewodniczący wydziału, którym jest prezes albo wiceprezes sądu lub inny sędzia. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami, funkcję przewodniczącego wydziału można powierzyć asesorowi sądowemu. § 2a. Przewodniczącym wydziału ksiąg wieczystych, wydziału gospodarczego do spraw rejestru zastawów oraz wydziału gospodarczego do spraw Krajowego Rejestru Sądowego jest referendarz sądowy. § 3. Funkcję przewodniczącego wydziału powierza prezes sądu. Przed powierzeniem funkcji przewodniczącego wydziału w sądzie apelacyjnym prezes sądu zasięga opinii kolegium sądu apelacyjnego. Przed powierzeniem funkcji przewodniczącego wydziału w sądzie okręgowym i rejonowym prezes sądu zasięga opinii kolegium sądu okręgowego. § 3a. Funkcję przewodniczącego wydziału powierza się na czas określony, nie dłuższy niż trzy lata. Zwolnienie z funkcji przewodniczącego wydziału, przed upływem tego okresu, może nastąpić po zasięgnięciu opinii kolegium właściwego sądu. Przed zasięgnięciem opinii prezes sądu poucza o możliwości złożenia wyjaśnień na piśmie, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania pouczenia. Posiedzenie kolegium odbywa się nie wcześniej niż po wpłynięciu wyjaśnień lub bezskutecznym upływie terminu do ich złożenia. § 3b. W przypadku łączenia funkcji przewodniczącego wydziału z funkcją prezesa albo wiceprezesa sądu, funkcję przewodniczącego wydziału powierza się na okres odpowiadający kadencji prezesa albo wiceprezesa sądu. § 4. (uchylony) § 5. Prezes sądu może powierzyć sędziemu funkcję zastępcy przewodniczącego wydziału, jeżeli przemawiają za tym wielkość lub zakres zadań wydziału. W wydziale ksiąg wieczystych oraz wydziale gospodarczym do spraw rejestrowych funkcję zastępcy przewodniczącego wydziału powierza się referendarzowi sądowemu. Przepisy § 3 i 3a stosuje się odpowiednio.
art. 11 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)
art. 11 u.s.p.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III PK 43/08
- Sąd Najwyższy, wyrok z , I CSK 726/12
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III KRS 22/11
…toczy się. Natomiast co do faktu, iż sędzia T. D. jest 8 przewodniczącą wydziału, to może ona zostać odwołana z tej funkcji w trybie art. 11 u.s.p., co prawdopodobnie, wobec obsady etatowej w wydziale ksiąg wieczystych (1,25 etatu), będzie wiązało się z równoczesnym przeniesieniem innego…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , SNO 5/10
…Warto przypomnieć, że w tym samym trybie co powierzenie następuje także odwołanie powierzenia sędziemu funkcji przewodniczącego wydziału (art. 11 § 4 u.s.p.). Zatem zwolnienie sędziego z funkcji przewodniczącego wydziału w sądzie rejonowym następuje przez prezesa przełożonego sądu okręgowego na…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrok z , II SAB/Lu 2/20
…kierowany jest oraz wiąże podmioty służbowo podległe. Nie dotyczy statusu sędziego jako obywatela. Wynika to z unormowania art. 11 ust. 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, w myśl którego podejmując decyzję o powierzeniu funkcji przewodniczącego wydziału bierze się pod uwagę racjonalne…
- Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, zarządzenie z , IX P 120/19
- Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, wyrok z , VI Pa 93/18
- Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, wyrok z , VII P 92/18
- Sąd Rejonowy w Człuchowie, wyrok z , IV P 31/16
…obowiązki prezesa czy przewodniczącego wydziału, przez prezesa przełożonego sądu okręgowego nie uprawnia do wypłaty dodatku funkcyjnego (art. 11 § 3,3a i 3b w zw. z art. 91 § 6 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych). Mając na uwadze powyższe sąd na mocy art. 91 § 6 ustawy prawo o…
- Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z , VIII Pa 18/16
…świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 §1 i 2 k.c., gdyż w świetle art. 32c i 32d §2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 11 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych i innych ustaw nie istniała podstawa prawna do przyznania…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 11 (18)
Historia zmian
Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.