Art. 16
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 614 [PDF]. Stan prawny na
Nowe brzmienie, które wejdzie w życie z dniem , jest podane niżej, przy zmienianych jednostkach.
Art. 16.
§ 1. Minister Sprawiedliwości odwołuje notariusza, jeżeli notariusz: #
1) zrezygnował z prowadzenia kancelarii; #
2) z powodu choroby lub ułomności został uznany orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków notariusza lub bez uzasadnionej przyczyny odmówił poddania się ocenie niezdolności do pracy, mimo zalecenia rady właściwej izby notarialnej; #
Nowe brzmienie, które wejdzie w życie z dniem
2) z powodu choroby lub ułomności został uznany orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków notariusza lub bez uzasadnionej przyczyny odmówił poddania się ocenie niezdolności do pracy, mimo zalecenia rady właściwej izby notarialnej; orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wydawane na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, 252, 426, 473 i 507);
2a) ukończył 70 lat; #
3) (uchylony) #
4) został pozbawiony prawa prowadzenia kancelarii orzeczeniem sądu dyscyplinarnego; #
4a) (utracił moc) #
5) ma orzeczony zakaz wykonywania zawodu na mocy prawomocnego wyroku sądu; #
6) utracił prawa publiczne lub pełną zdolność do czynności prawnych. #
§ 2. Odwołanie notariusza z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 2 następuje po uprzednim wysłuchaniu notariusza, chyba że nie jest to możliwe. #
§ 3. Minister Sprawiedliwości może odwołać notariusza w wypadku, gdy charakter stwierdzonych, w wyniku wizytacji, o której mowa w art. 44 § 2a zdanie pierwsze, nieprawidłowości stanowi rażącą i oczywistą obrazę przepisów prawa, a także w wypadku, gdy notariusz uzyskał dwie ujemne oceny w wyniku kolejnych wizytacji przeprowadzonych przez wizytatora samorządu notarialnego lub Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie następuje po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej, wydanej na wniosek Ministra Sprawiedliwości, w terminie miesiąca od daty wpływu wniosku. #
§ 3a. W toku postępowania, o którym mowa w § 3, Minister Sprawiedliwości może zlecić przeprowadzenie wizytacji lub lustracji prezesowi właściwego sądu apelacyjnego lub sędziemu delegowanemu do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości niezwłocznie doręcza protokół z wizytacji osobie zainteresowanej, która w wypadku, gdy protokół zawiera ujemną ocenę, może zgłosić pisemne zastrzeżenia w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. #
§ 4. Niewydanie przez radę właściwej izby notarialnej opinii w terminie, o którym mowa w § 3, nie wstrzymuje wydania decyzji. #
Art. 16 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie Art. 16. § 1. Minister Sprawiedliwości odwołuje notariusza, jeżeli notariusz: 1) zrezygnował z prowadzenia kancelarii; 2) z powodu choroby lub ułomności został uznany orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków notariusza lub bez uzasadnionej przyczyny odmówił poddania się ocenie niezdolności do pracy, mimo zalecenia rady właściwej izby notarialnej; 2a) ukończył 70 lat; 3) (uchylony) 4) został pozbawiony prawa prowadzenia kancelarii orzeczeniem sądu dyscyplinarnego; 4a) (utracił moc) 5) ma orzeczony zakaz wykonywania zawodu na mocy prawomocnego wyroku sądu; 6) utracił prawa publiczne lub pełną zdolność do czynności prawnych. § 2. Odwołanie notariusza z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 2 następuje po uprzednim wysłuchaniu notariusza, chyba że nie jest to możliwe. § 3. Minister Sprawiedliwości może odwołać notariusza w wypadku, gdy charakter stwierdzonych, w wyniku wizytacji, o której mowa w art. 44 § 2a zdanie pierwsze, nieprawidłowości stanowi rażącą i oczywistą obrazę przepisów prawa, a także w wypadku, gdy notariusz uzyskał dwie ujemne oceny w wyniku kolejnych wizytacji przeprowadzonych przez wizytatora samorządu notarialnego lub Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie następuje po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej, wydanej na wniosek Ministra Sprawiedliwości, w terminie miesiąca od daty wpływu wniosku. § 3a. W toku postępowania, o którym mowa w § 3, Minister Sprawiedliwości może zlecić przeprowadzenie wizytacji lub lustracji prezesowi właściwego sądu apelacyjnego lub sędziemu delegowanemu do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości niezwłocznie doręcza protokół z wizytacji osobie zainteresowanej, która w wypadku, gdy protokół zawiera ujemną ocenę, może zgłosić pisemne zastrzeżenia w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. § 4. Niewydanie przez radę właściwej izby notarialnej opinii w terminie, o którym mowa w § 3, nie wstrzymuje wydania decyzji.
art. 16 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2026 r. poz. 614)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z , II GPS 1/14
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III RN 30/96
…Izby Notarialnej w K. jest uzasadniona. Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. Nr 22, poz. 91 ze zm.) przewiduje w art. 16 obligatoryjne odwołanie notariusza w przypadkach określonych w § 1 (między innymi gdy został pozbawiony prawa do prowadzenia kancelarii…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III RN 61/97
Wyrok z dnia 7 października 1997 r. III RN 61/97 Minister Sprawiedliwości zwracając się w trybie art. 16 § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. Nr 22, poz. 91 ze zm.) do sądu dyscyplinarnego właściwej izby notarialnej o zajęcie stanowiska w sprawie…
- NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z , II SA 87/97
…Ponadto Minister przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 16 par. 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie /Dz.U. nr 22 poz. 91 ze zm./ Minister Sprawiedliwości może odwołać notariusza, który…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 708/10
…odwołanie K. R. ze stanowiska notariusza. Powyższa uchwała Rady Izby Notarialnej w W. wydana została w trybie art. 16 § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158, z 2009 r. Nr 37, poz. 286). Krajowa Rada Notarialna stwierdziła…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II GSK 1513/13
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II GSK 2429/11
…na uwzględnienie. Zaskarżona do Sądu I instancji uchwała Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] lutego 2011 r. została wydana na podstawie art. 16 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo o notariacie oraz art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 106 § 5 k.p.a. Zgodnie z art. 16 §…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 1485/14
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 454/08
…zarzuty z drugiej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a mianowicie naruszenie prawa materialnego w postaci art. 16 § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 z późn. zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II GSK 2400/21
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 16 (55)
Historia zmian
Bez zmian od 28 kwietnia 2026 r.