Art. 34
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 622 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 846 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 1154 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 825 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1098; ustawa z dnia (Dz. U. z 2026 r. poz. 875), która wejdzie w życie z dniem ; ustawa z dnia (Dz. U. z 2026 r. poz. 1206), która w zakresie zmian tego aktu wejdzie w życie z dniem
Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).
Art. 34.
§ 1. Skarbowi Państwa i jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, a także z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości, zwana dalej „hipoteką przymusową”. #
§ 2. W zakresie zobowiązań podatkowych stanowiących dochód jednostki samorządu terytorialnego pobieranych przez urzędy skarbowe wniosek o wpis hipoteki przymusowej do sądu składa właściwy naczelnik urzędu skarbowego. #
§ 3. Przedmiotem hipoteki przymusowej może być: #
1) część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział podatnika; #
2) nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej podatnika i jego małżonka; #
3) nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej lub część ułamkowa nieruchomości stanowiąca udział wspólników spółki cywilnej – z tytułu zaległości podatkowych spółki. #
§ 4. Przedmiotem hipoteki przymusowej może być także: #
1) użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego lub udział w tym prawie; #
2) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub udział w tym prawie; #
3) wierzytelność zabezpieczona hipoteką; #
4) statek morski lub statek morski w budowie wpisane do rejestru okrętowego. #
§ 5. Do hipotek określonych w § 3 i 4 stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące hipoteki na nieruchomości. #
§ 6. Przepisy § 2–5 stosuje się odpowiednio do należności przypadających od płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich. #
Art. 34 Ordynacji podatkowej Art. 34. § 1. Skarbowi Państwa i jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, a także z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości, zwana dalej „hipoteką przymusową”. § 2. W zakresie zobowiązań podatkowych stanowiących dochód jednostki samorządu terytorialnego pobieranych przez urzędy skarbowe wniosek o wpis hipoteki przymusowej do sądu składa właściwy naczelnik urzędu skarbowego. § 3. Przedmiotem hipoteki przymusowej może być: 1) część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział podatnika; 2) nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej podatnika i jego małżonka; 3) nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej lub część ułamkowa nieruchomości stanowiąca udział wspólników spółki cywilnej – z tytułu zaległości podatkowych spółki. § 4. Przedmiotem hipoteki przymusowej może być także: 1) użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego lub udział w tym prawie; 2) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub udział w tym prawie; 3) wierzytelność zabezpieczona hipoteką; 4) statek morski lub statek morski w budowie wpisane do rejestru okrętowego. § 5. Do hipotek określonych w § 3 i 4 stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące hipoteki na nieruchomości. § 6. Przepisy § 2–5 stosuje się odpowiednio do należności przypadających od płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich.
art. 34 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)
art. 34 o.p.
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1680/10
…terminu przedawnienia, został zastosowany na podstawie wadliwych tytułów wykonawczych. Wskazuje przy tym na przepisy egzekucyjne, tj. m.in. art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 1 O.p. oraz art. 60 § 1 u.p.e.a. Uchylenie tytułu wykonawczego, w oparciu o który doszło do wszczęcia postępowania…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1679/10
…terminu przedawnienia, został zastosowany na podstawie wadliwych tytułów wykonawczych. Wskazuje przy tym na przepisy egzekucyjne, tj. m.in. art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 60 § 1 u.p.e.a. Uchylenie tytułu wykonawczego, w oparciu o który doszło do wszczęcia…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 695/10
…sprawie postanowienie z dnia 11 maja 2009 r. należy do kategorii postanowień, na które przysługuje zażalenie, o czym wprost stanową przepisy art. 34 § 5 w związku z art. 156 § 1 pkt 8 i art.166b u.p.e.a. Sąd pierwszej instancji należycie przyjął więc skargę Strony do rozpoznania. Jednakże…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1978/14
…zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna i wobec tego podlega oddaleniu. Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 34 § 1 O.p. wierzytelności, które mogą być zabezpieczone hipoteką przymusową, stanowią: 1) zobowiązanie podatkowe powstające z dniem doręczenia…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I FSK 903/12
…prawnych zaistnienia takiego stanu rzeczy. Stąd też w tym zakresie, tj. w zakresie wygasania hipoteki przymusowej, na mocy odesłania z art. 34 § 5 O.p. należy sięgnąć do unormowań zawartych w art. 94 – 101 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. I tak zgodnie z art. 94 ostatnio wymienionego…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 367/16
…naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i § 4 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 1025 § 1 pkt 5 k.p.c. i art. 34 § 1 o.p.), których ani sąd pierwszej instancji, ani też organy podatkowe nie stosowały i nie mogły stosować albowiem w sprawie orzeczenia o…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1984/08
…również żony podatnika, oparty jest na stanie prawnym obowiązującym do 1 stycznia 2003 r. W stanie prawnym obowiązującym po tej dacie, zgodnie z art. 34 § 3 pkt 1 i 2 o.p. przedmiotem hipoteki przymusowej może być zarówno część ułamkowa nieruchomości stanowiącej udział podatnika, jak i…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I GSK 1593/14
…decyzjom. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wypada wskazać, że niektóre z powołanych przepisów (art. 33d § 2, art. 34, art. 41 o.p.) nie miały zastosowania w sprawie lub też skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła, na czym polega naruszenie wskazanych przepisów (art.…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1172/09
…na wniosek strony. Do powstania hipoteki potrzebny był - i jest nadal - wpis w księdze wieczystej, będący realizacją prawa wynikającego z art. 34 ord. pod. Organ podatkowy nie miał jednak obowiązku wystąpić o wpis i nie można mu czynić zarzutu, że nie skorzystał z tego uprawnienia.…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I FSK 1049/08
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 34 (89)
Historia zmian
Bez zmian od 21 kwietnia 2026 r.