Art. 272

Pokaż w całym akcie

Art. 272 Ordynacji podatkowej
Art. 272. Organy podatkowe pierwszej instancji, z zastrzeżeniem art. 272a, dokonują czynności sprawdzających, mających na celu:
1) sprawdzenie terminowości:
a) składania deklaracji,
b) wpłacania podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów;
2) stwierdzenie formalnej poprawności dokumentów wymienionych w pkt 1;
3) ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami;
4) weryfikację poniesionych przez podatnika wydatków i uzyskanych przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych – w zakresie niezbędnym do ujawnienia podstawy opodatkowania z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych;
5) weryfikację danych i dokumentów przedstawionych przez podatników dokonujących rejestracji podatkowej;
6) weryfikację danych i dokumentów przedstawionych przez podmioty dokonujące zgłoszenia rejestracyjnego zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz zgłoszenia rejestracyjnego uproszczonego zgodnie z art. 16b tej ustawy;
7) sprawdzenie spełnienia warunków uprawniających do opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek oraz rzetelności i terminowości składania oświadczenia podatnikowi przez jej udziałowca albo akcjonariusza, o których mowa w rozdziale 6b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych;
8) sprawdzenie terminowości składania informacji o wysokości kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 marca 2012 r. o podatku od wydobycia niektórych kopalin (Dz. U. z 2026 r. poz. 454), stwierdzenie formalnej poprawności tych informacji oraz weryfikację danych w nich zawartych.

art. 272 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 272 o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 1 marca 2016 r., I FSK 311/15

   …5. Kluczowymi przepisami dla rozstrzygnięcia są art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. oraz art. 272 pkt 3 w zw. z art. 274b § 1 o.p. Zgodnie z art. 272 pkt 3 o.p. jednym z celów dokonywanych przez organy podatkowe pierwszej instancji czynności sprawdzających jest ustalenie stanu faktycznego w zakresie…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 28 marca 2014 r., I FSK 676/13

   …Urzędu Skarbowego w Warszawie w ogóle nie wskazał podstawy prawnej czynności sprawdzających, które zdaniem Sądu zapewne mieściły się w art. 272 pkt 3 O.p., bowiem kontrolowano stan faktyczny, który poprzedził wystawienie deklaracji podatkowej za lipiec 2011 r. ze szczególnym uwzględnieniem…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 23 kwietnia 2013 r., I GSK 553/12

   …z wymogami z art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, iż nie dostrzeżono zaniedbania wynikającego z art. 272 pkt 2 Ordynacji podatkowej, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku braków formalnych w oświadczeniach organy podatkowe zobowiązane były wezwać…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 października 2013 r., I FSK 1480/12

   …Ordynacja podatkowa określa jedynie cele czynności sprawdzających i kontroli podatkowej (vide art. 272 i art. 281 § 2). Zgodnie z art. 272 Ordynacji podatkowej celem czynności sprawdzających jest: 1) sprawdzenie terminowości a) składania deklaracji, b) wpłacania zadeklarowanych podatków, w tym…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 kwietnia 2012 r., I FSK 1038/11

   …że w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, doszło do rażącego naruszenia art. 272 pkt 2 Ordynacji podatkowej, czego nie uznał za przesłankę do stwierdzenia nieważności Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, ani kontrolujący jego decyzję…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 5 września 2017 r., II FSK 2196/15

   …których został sfinansowany wydatek związany z nabyciem lokalu mieszkalnego w 2011 r. W piśmie tym organ podatkowy powołał się na art. 272 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wskazując równocześnie, że na podstawie wskazanego przepisu prowadzi czynności sprawdzające " w zakresie podatku dochodowego od…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 maja 2009 r., II FSK 222/08

   …Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie na podstawie i w zakresie zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 272 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe pierwszej instancji dokonują czynności sprawdzających, mających na celu: 1) sprawdzenie terminowości: a) składania…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 2 września 2015 r., I FSK 1493/15

   …Skarga kasacyjna nie była zasadna. 4. W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła postanowieniu sądu pierwszej instancji naruszenie art. 272 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że czynności sprawdzające nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, jak również poprzez pominięcie wniosku…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 28 maja 2024 r., III FSK 364/22

   …związany był granicami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w pierwszym z zarzutów Skarżący podnosi naruszenie art. 272 Ordynacji podatkowej, poprzez wykroczenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego poza dopuszczalny zakres postępowania sprawdzającego. Sąd nie może podzielić…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 listopada 2023 r., III FSK 2841/21

    …mających na celu: sprawdzenie terminowości wpłacania podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów; według zaś art. 272 pkt 2 O.p. dokonują czynności sprawdzających, mających na celu stwierdzenie formalnej poprawności dokumentów wymienionych w pkt 1. Należy podkreślić,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 272 (210)

Historia zmian

Bez zmian od 21 kwietnia 2026 r.