Art. 285

Pokaż w całym akcie

Art. 285 Kodeksu postępowania karnego
Art. 285.
§ 1. Na świadka, biegłego, tłumacza lub specjalistę, który bez należytego usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie albo bez zezwolenia tego organu wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem, można nałożyć karę pieniężną w wysokości do 3000 złotych.
§ 1a. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do obrońcy lub pełnomocnika, w wypadkach szczególnych ze względu na ich wpływ na przebieg czynności; w postępowaniu przygotowawczym karę pieniężną, na wniosek prokuratora, nakłada sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzi się postępowanie.
§ 2. W wypadkach określonych w § 1 można ponadto zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie świadka. Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie biegłego, tłumacza i specjalisty stosuje się tylko wyjątkowo. W stosunku do żołnierza stosuje się art. 247 § 7.

art. 285 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 285 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 października 2011 r., I KZP 10/11

   …doręczenie postanowienia – od daty doręczenia. W tej sytuacji jawi się pytanie, do której kategorii należą postanowienia wydane na podstawie art. 285 k.p.k. o nałożeniu kary pieniężnej. Oczywiste jest, że kary pieniężne, jak i pozostałe kary porządkowe, o których mowa w rozdziale 31 k.p.k. mogą…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 sierpnia 2007 r., III CZP 76/07

   …który go powołał. Stosunek ten wynika z regulacji proceduralnych, mających charakter publicznoprawny (art. 278 k.p.c., art. 195-196, 287 w zw. z art. 285 § 1 i 2 k.p.k.). Wynagrodzenie biegłego zarówno w postępowaniu cywilnym jak i karnym regulowane jest przepisami prawa publicznego, a nie…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 stycznia 2003 r., I KZP 39/02

   …zeznania stanowi jedynie nałożenie na świadka kary pieniężnej oraz ewentualne przymusowe jego doprowadzenie (art. 287 § 1 k.p.k. w zw. z art. 285 § 1 k.p.k.), w razie zaś uporczywego uchylania się od złożenia zeznania można ponadto zastosować aresztowanie na czas nieprzekraczający 30 dni (art.…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 kwietnia 2010 r., V KK 273/09

   …powinno być jednak wykorzystanie instrumentów dyscyplinowania przedstawicieli procesowych stron, przewidzianych w art. 20 § 1 k.p.k. i art. 285 § 1a k.p.k. Tymczasem, Sąd Rejonowy kontynuując rozprawę główną, przeszedł do porządku nad materialnym prawem do korzystania oskarżonego z pomocy…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 stycznia 2001 r., I KZP 47/00

   …ich składania na podstawie art. 285 § 1 i art. 287 § 2 k.p.k. ani też nie można wobec niego stosować sankcji o charakterze wymuszającym (art. 285 § 2 k.p.k.). Rozwiązanie przyjęte w art. 186 § 1 k.p.k. – podobnie jak i gwarancja przewidziana w art. 182 § 1 k.p.k. - stanowi zatem wyłom w dążności…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 sierpnia 2023 r., V KK 562/22

   …Trybunalskim, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2023 r. na podstawie art. 15 § 2 k.p.k. w zw. z art. 287 § 1 k.p.k. w zw. z art. 285 § 1 k.p.k. zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim do realizacji postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2023 r. i wydania…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 6 grudnia 2012 r., IV KK 121/12

   …charakterze, oparł się na materiale nieujawnionym w toku rozprawy i którego sam – według przypuszczeń skarżącego – nawet nie widział; - art. 285 § 1 k.p.k. w zw. z art. 287 § 1 k.p.k. i 180 § 3 i 4 k.p.k. poprzez błędne jego niezastosowanie, a w konsekwencji nienałożenie kary pieniężnej na…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 lipca 2013 r., IV KK 104/13

   …dowodu z opinii biegłego (art. 201 k.p.k.) – wskazywane w połączeniu z innymi unormowaniami procesowymi (art. 167, art. 366 § 1, art. 182 § 1, art. 285 § 1 i 2 k.p.k.), należało ocenić jako całkowicie nieuprawnione. Przede wszystkim, jak trafnie zauważa prokurator w pisemnej odpowiedzi na…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 kwietnia 2014 r., WZ 5/14

   …sprawie ani Wojskowy Sąd Okręgowy w P., ani skarżący, uzasadniając swoje stanowisko, nie odnieśli się do unormowania zawartego w art. 285 § 1a k.p.k., stanowiącego podstawę nałożenia na obrońcę kary porządkowej. Z jego treści natomiast wynika, że takie postąpienie jest możliwe w wypadkach…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 stycznia 2013 r., II KO 68/12

    …nie były ani konsekwentne, ani stanowcze z punktu widzenia obowiązującej regulacji ustawowej (art. 204 § 3 k.p.k. w zw. z art. 196 k.p.k., art. 285 § 1 k.p.k.). Po trzecie, Sąd Rejonowy powziął przedmiotową inicjatywę w opisanej sytuacji i pomimo że tłumacz A. S. należycie usprawiedliwił swoje…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 285 (52)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.