Art. 508

Pokaż w całym akcie

Art. 508 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 508.
§ 1. Jeżeli właściwość miejscowa nie jest oznaczona w przepisie szczególnym, wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w braku miejsca zamieszkania – sąd miejsca jego pobytu. Do postępowania z urzędu właściwy jest sąd miejsca, w którego okręgu nastąpiło zdarzenie będące podstawą wszczęcia postępowania. W braku wskazanych wyżej podstaw właściwy będzie sąd dla m.st. Warszawy.
§ 2. W wypadku gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności albo gdy wymagają tego względy celowości, sąd nad nim przełożony wyznaczy na posiedzeniu niejawnym inny sąd do rozpoznania sprawy w całości lub w części.
§ 3. Wyznaczenie następuje z urzędu albo na przedstawienie sądu właściwego, albo też na wniosek właściwego organu lub osoby zainteresowanej, po wysłuchaniu w razie potrzeby innych osób zainteresowanych.
§ 4. Przepisu art. 48¹ nie stosuje się w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym i postępowaniu rejestrowym, a także w sprawach z zakresu prawa spadkowego, z wyjątkiem spraw o stwierdzenie nabycia spadku i przedmiotu zapisu windykacyjnego oraz o dział spadku.

art. 508 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 508 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 6 grudnia 2000 r., III CZP 41/00

   …możliwości stosowania art. 46 § 1 k.p.c. mamy do czynienia w postępowaniu nieprocesowym. Wynika ono zarówno bezpośrednio z treści art. 508 § 1 k.p.c., mówiącego wyraźnie o właściwości wyłącznej, jak i ze specyfiki tych spraw, która na ogół nie pozwala na zawarcie umowy prorogacyjnej.…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 31 marca 2004 r., III CZP 110/03

   …może bowiem nastąpić w dwojaki sposób. Przepis może zawierać sformułowanie, że określona w nim właściwość jest wyłączna, jak przyjęto w art. 508 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym, może być jednak również określona w taki sposób, że jakkolwiek przepis nie stanowi wprost, że właściwość ma…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 października 2008 r., I CSK 125/08

   …opartej na obu podstawach, pełnomocnik pozwanych zarzucił naruszenie przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 481 § 1 w związku z art. 508 i art. 3531 k.p.c. oraz obrazę art. 381 k.p.c. Powołując się na te podstawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 31 marca 2006 r., IV CSK 93/05

   …stanowisko to w pełni aprobuje. Minimalne wymagania, jakie spełniać muszą motywy wyroku sądu polubownego, określone zostały w art. 508 § 1 pkt 5 k.p.c. Do uznania ich za spełnione wystarczy, jeżeli można z nich wywnioskować, jakimi przesłankami kierował się sąd polubowny rozstrzygając o…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 stycznia 2012 r., III CZP 86/11

   …sądu niższego, tj. nie weksluje własnej właściwości ani jej nie oznacza, jak to ma miejsce w przypadkach uregulowanych w art. 44 i art. 508 § 2 k.p.c., które mają charakter ustrojowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1984 r., I CZ 84/84, nie publ.), lecz jedynie –…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 stycznia 2012 r., III CZP 83/11
7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 października 2007 r., I CNP 57/07

   …Sąd przełożony rozpoznający skargę na przewlekłość postępowania nie orzeka - jak w przypadkach objętych przepisami art. 44, 52 § 1 i art. 508 § 2 k.p.c. – w zastępstwie sądu pierwszej instancji, który z powodu określonych przeszkód nie może rozpoznać sprawy, lecz rozstrzyga środek…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 stycznia 2006 r., II CNP 9/06

   …Sąd przełożony rozpoznający skargę na przewlekłość postępowania nie orzeka – jak w przypadkach objętych przepisami art. 44, 52 § 1 i art. 508 § 2 k.p.c. – w zastępstwie sądu pierwszej instancji, który z powodu określonych przeszkód nie może rozpoznać sprawy, lecz rozstrzyga środek…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 września 2000 r., I CKN 776/00
10. Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowienie z 5 grudnia 2016 r., XXIII Gz 958/16

    …694 ( 2) k.p.c. Jest to regulacja szczególna w stosunku do ogólnych zasad właściwości sądu w postępowaniu nieprocesowym, określonych w art. 508 § 1 k.p.c. Właściwość miejscowa sądu w postępowaniu rejestrowym została oparta na przesłance miejsca zamieszkania lub siedziby podmiotu, którego wpis…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 508 (58)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.