Art. 506

Pokaż w całym akcie

Art. 506 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 506. Sąd wszczyna postępowanie nieprocesowe na wniosek; w wypadkach wskazanych w ustawie sąd może wszcząć postępowanie także z urzędu.

art. 506 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 506 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 11 czerwca 2015 r., III CZP 112/14

   …zasiedzenia własności rzeczy ruchomych lub zasiedzenia innych praw niż prawo własności. Za punkt wyjścia trzeba przyjąć regulację zawartą w art. 506 k.p.c., zgodnie z którą sąd wszczyna postępowanie nieprocesowe na wniosek, a w wypadkach wskazanych w ustawie może wszcząć postępowanie także z…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 12 marca 2003 r., III CZP 97/02

   …art. 321 § 1 k.p.c. zasada związania sądu granicami żądania ma zastosowanie także w postępowaniu nieprocesowym, zgodnie bowiem z brzmieniem art. 506 k.p.c. sąd może wszcząć takie postępowanie na wniosek, a z urzędu tylko w przypadkach wskazanych przez przepis szczególny. Skoro zatem w art. 523…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 maja 2015 r., V CSK 446/14

   …uznanie i zobowiązanie się do zaspokojenia wierzyciela na warunkach określonych w ugodzie. Przeciwko stanowisku pozwanych przemawia także art. 506 § 2 k.p.c., stanowiący, że w razie wątpliwości poczytuje się, iż zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia. Należało jednak…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 kwietnia 2014 r., II CSK 410/13

   …o uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku inicjuje – zgodnie z ogólną regułą – złożenie wniosku (art. 506 k.p.c.). Postępowanie to toczy się przed sądem spadku (art. 628 k.p.c.) i ma na celu realizację materialnoprawnej regulacji art. 1019 k.p.c. Celem…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 10 kwietnia 2013 r., II UZP 1/13

   …nieprocesowemu, gdzie nie występują przeciwstawne sobie strony, lecz podmiotami postępowania są uczestnicy. Uczestnikiem może być wnioskodawca (art. 506 i 514 k.p.c.) i zainteresowani w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c., zgodnie z którym zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 marca 2007 r., III CSK 347/06

   …Skarżący przytoczył jako podstawę: 1. naruszenie art. 379 pkt 3 k.p.c. w związku z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c. w związku z art. 506 i art. 6268 § 2 k.p.c. – powodujące nieważność postępowania, 2. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 65 ust. 1 w związku z art. 3 i…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 stycznia 2012 r., III CSK 169/11

   …albo wniosek ten jest zasadny, i wtedy zostaje uwzględniony, albo bezzasadny, i wówczas należy go oddalić. 2. Zgodnie z zasadą ustanowioną w art. 506 k.p.c., stanowiącą refleks obowiązującej w procesie w sposób bezwzględny zasady dyspozycyjności, sąd wszczyna postępowanie nieprocesowe na wniosek.…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 3 grudnia 2003 r., III CZP 93/03

   …sądowego w omawianych sprawach. Z przytoczonych sformułowań wynika więc pośrednio, że chodzi o postępowanie nieprocesowe, zgodnie bowiem z art. 506 k.p.c., sąd wszczyna postępowanie nieprocesowe na wniosek. W postępowaniu tym – zgodnie z art. 516 w związku z art. 518 k.p.c. – zasadą jest…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 września 2016 r., V CSK 2/16

   …3 k.p.c. i art. 367 k.p.c. w zw. z art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 626 § 3 k.c. w zw. z art. 305¹ k.c.; art. 506 k.p.c. w zw. z art. 510 § 1 k.p.c. w zw. z art. 826 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 1 k.p.c. w zw. z art. 321 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 maja 2015 r., IV CSK 491/14

    …postępowaniu odnosi się do wnioskodawcy; taką okolicznością jest brak zdolności sądowej wnioskodawcy. Postępowanie wszczynane na wniosek (art. 506 k.p.c.) nie może się toczyć przy wystąpieniu pierwotnej nieusuwalnej przeszkody, wynikającej z braku tej bezwzględnej przesłanki procesowej.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 506 (93)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.