Art. 476
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 473 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 830 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1003; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1046; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1296.
Brzmienie zmienione z dniem (Dz. U. z 2026 r. poz. 473).
Art. 476.
§ 1. Przez sprawy z zakresu prawa pracy rozumie się sprawy: #
1) o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane; #
11) o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy; #
12) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy; #
13) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy; #
2) o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy; #
3) o odszkodowania dochodzone od pracodawcy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; #
4) o ustalenie obowiązywania lub treści układu zbiorowego pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki osób wykonujących pracę zarobkową, pracodawców oraz zakładowej organizacji związkowej; #
5) o ustalenie liczby członków zakładowej organizacji związkowej; #
6) o ustalenie istnienia sporu zbiorowego, warunków jego dopuszczalności i prowadzenia. #
§ 2. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: #
1) ubezpieczeń społecznych; #
2) emerytur i rent; #
3) (uchylony) #
4) innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; #
5) świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. #
§ 3. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub od decyzji wydanej przez ten zespół, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. #
§ 4. Przez organy rentowe rozumie się: #
1) jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwe do wydawania decyzji w sprawach świadczeń, #
2) (uchylony) #
3) wojskowe organy emerytalne oraz organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, a także inne organy wojskowe i organy resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości #
właściwe do wydawania decyzji w sprawach, o których mowa w § 2, a także Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
§ 5. Przez użyte w niniejszym dziale określenie: #
1) pracownik – rozumie się również: #
a) członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, osobę świadczącą pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą oraz członków rodziny i spadkobierców pracownika, członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej i osoby świadczącej pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą, a także inne osoby, którym z mocy odrębnych przepisów przysługują roszczenia z zakresu prawa pracy, #
b) osobę dochodzącą od pracodawcy odszkodowania lub ustalenia uprawnień do świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; #
2) ubezpieczony – rozumie się osobę ubiegającą się o: #
a) świadczenie z ubezpieczeń społecznych albo o emeryturę lub rentę, #
b) ustalenie istnienia bądź nieistnienia obowiązku ubezpieczenia, jego zakresu lub wymiaru składki z tego tytułu, #
c) świadczenia w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, #
d) świadczenie odszkodowawcze przysługujące w razie wypadku lub choroby pozostające w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. #
Art. 476 Kodeksu postępowania cywilnego Art. 476. § 1. Przez sprawy z zakresu prawa pracy rozumie się sprawy: 1) o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane; 1¹) o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy; 1²) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy; 1³) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy; 2) o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy; 3) o odszkodowania dochodzone od pracodawcy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; 4) o ustalenie obowiązywania lub treści układu zbiorowego pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki osób wykonujących pracę zarobkową, pracodawców oraz zakładowej organizacji związkowej; 5) o ustalenie liczby członków zakładowej organizacji związkowej; 6) o ustalenie istnienia sporu zbiorowego, warunków jego dopuszczalności i prowadzenia. § 2. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: 1) ubezpieczeń społecznych; 2) emerytur i rent; 3) (uchylony) 4) innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; 5) świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. § 3. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub od decyzji wydanej przez ten zespół, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. § 4. Przez organy rentowe rozumie się: 1) jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwe do wydawania decyzji w sprawach świadczeń, 2) (uchylony) 3) wojskowe organy emerytalne oraz organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, a także inne organy wojskowe i organy resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości właściwe do wydawania decyzji w sprawach, o których mowa w § 2, a także Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. § 5. Przez użyte w niniejszym dziale określenie: 1) pracownik – rozumie się również: a) członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, osobę świadczącą pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą oraz członków rodziny i spadkobierców pracownika, członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej i osoby świadczącej pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą, a także inne osoby, którym z mocy odrębnych przepisów przysługują roszczenia z zakresu prawa pracy, b) osobę dochodzącą od pracodawcy odszkodowania lub ustalenia uprawnień do świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; 2) ubezpieczony – rozumie się osobę ubiegającą się o: a) świadczenie z ubezpieczeń społecznych albo o emeryturę lub rentę, b) ustalenie istnienia bądź nieistnienia obowiązku ubezpieczenia, jego zakresu lub wymiaru składki z tego tytułu, c) świadczenia w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, d) świadczenie odszkodowawcze przysługujące w razie wypadku lub choroby pozostające w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
art. 476 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)
art. 476 k.p.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II UZP 25/94
…co do zakwalifikowania roszczenia ZUS o należne składki na ubezpieczenie społeczne jako sprawy z ubezpieczenia społecznego w rozumieniu art. 476 § 2 k.p.c., ponieważ roszczenie takie nie jest wymienione expressis verbis w tym przepisie, nie jest świadczeniem ze strony ZUS oraz nie jest "innym…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II UZP 6/05
…w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Milicji Obywatelskiej lub Służbie Więziennej (art. 476 § 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 1 maja 2004 r. do 5 lutego 2005 r.). Są nimi jednak także wszystkie inne sprawy, które ustawy szczególne…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 19/04
…sprawy jako sprawy o roszczenie związane ze stosunkiem pracy dokonywana jest w aspekcie przedmiotowym i podmiotowym. Stosownie do art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c., sprawy o roszczenia związane ze stosunkiem pracy zalicza się do spraw z zakresu prawa pracy. Ogólnie rzecz ujmując, związanymi ze…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III PZP 13/03
…pięć tysięcy złotych ?” p o d j ą ł uchwałę: 1) w postępowaniu uproszczonym (art. 5051 - 50513 k.p.c.) w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 476 § 1 k.p.c.) dopuszczalne jest dochodzenie jednym pozwem kilku świadczeń tego samego rodzaju wynikających z tego samego 2 stanu faktycznego i prawnego,…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II PZP 4/08
…(byłego członka zarządu) spółki akcyjnej jednocześnie zatrudnionego w niej na podstawie umowy o pracę, jest sprawą ze stosunku pracy (art. 476 § 1 k.p.c.)”. Wątpliwości Sądu przedstawiającego pytanie prawne koncentrowały się na kwestii wpływu przelewu wierzytelności byłego pracodawcy wobec…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III PZP 30/86
…1 pkt 2 Kpc i że w związku z tym do ich rozpoznawania właściwe są sądy cywilne, a nie sądy pracy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 476 par. 1 pkt 2 Kpc przez sprawy z zakresu prawa pracy rozumie się sprawy o roszczenia z innych stosunków prawnych niż stosunek pracy, do których z…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II PZP 3/10
…1983 roku o społecznej inspekcji pracy (Dz.U. Nr 35 poz. 163 ze zm.), jest sprawą z zakresu prawa pracy, o której mowa w art. 476 § 1 kodeksu postępowania cywilnego ? 2) Czy miesięczne wynagrodzenia ryczałtowe, o którym mowa powyżej, ma charakter wynagrodzenia za pracę sensu largo, w…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II UZP 21/94
…pojęcia ubezpieczony, mającą zastosowanie do wszystkich przepisów działu III k.p.c., a więc także do art. 463 § 1 i art. 477 11 . Zgodnie z art. 476 § 5 pkt 2 lit. b ubezpieczony to osoba ubiegająca się o ustalenie istnienia bądź nieistnienia obowiązku ubezpieczenia, jego zakresu lub wymiaru…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II UZP 8/07
…nie jest instancją odwoławczą w sprawach administracyjnych (art. 73 ustawy systemowej) ani w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art.476 § 4 k.p.c.), nie jest także organem rentowym załatwiającym sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych (tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2007…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II PZP 2/13
…że sąd pracy właściwy jest wyłącznie do rozpoznania sprawy, którą można zakwalifikować jako sprawę z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 k.p.c. Z tego względu wywody tego Sądu odnoszą się w znacznym zakresie do kwestii, czy art. 111a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej może być…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 476 (1212)
Historia zmian
Zmiany od 24 marca 2026 r.
- : zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 473) tekst z tego dnia