Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 461

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 473 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 830 [PDF]. Stan prawny na

Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1003; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1046; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1296.

Brzmienie zmienione z dniem (Dz. U. z 2026 r. poz. 473).

Art. 461.

§ 1. Powództwo w sprawie z zakresu prawa pracy można wytoczyć bądź przed sąd ogólnie właściwy dla pozwanego, bądź przed sąd, w którego obszarze właściwości praca jest, była lub miała być wykonywana. #

§ 11. Do właściwości sądów rejonowych, bez względu na wartość przedmiotu sporu, należą sprawy z zakresu prawa pracy o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy, o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzone roszczenia i o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy, sprawy dotyczące kar porządkowych i świadectwa pracy oraz roszczenia z tym związane, a także sprawy dotyczące odwołań od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. #

§ 12. Do właściwości sądów okręgowych, bez względu na wartość przedmiotu sporu, należą sprawy z zakresu prawa pracy dotyczące odwołań od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. #

§ 2. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma miejsce zamieszkania albo siedzibę strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy lub orzeczenia wydanego przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół, jak również występująca z żądaniem w pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wymienionych w art. 476 § 3. Jeżeli na tej podstawie nie można ustalić sądu właściwego, właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma siedzibę organ rentowy, a w sprawie, w której występuje wymieniony w art. 476 § 3 organ inny niż rentowy – ten organ. #

§ 21. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wniesiono odwołanie od decyzji organu emerytalnego określonego przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, wojskowego organu emerytalnego albo organu emerytalnego właściwego w stosunku do funkcjonariuszy Służby Więziennej, właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma siedzibę ten organ. Przepisu art. 44 nie stosuje się, chyba że miałoby to prowadzić do nieważności postępowania. #

§ 22. (uchylony) #

§ 23. W sprawach odwołań od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy, w którego obszarze właściwości znajduje się miejsce wykonywania pracy ustalone w tej decyzji. #

§ 24. W sprawach odwołań od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd okręgowy, w którego obszarze właściwości znajduje się miejsce zamieszkania albo siedziba odwołującego się. #

§ 3. Sąd właściwy może na zgodny wniosek stron przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, rozpoznającemu sprawy z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych, jeżeli przemawiają za tym względy celowości. #

§ 4. Przepis art. 442 stosuje się odpowiednio, jeżeli stroną jest sąd będący pracodawcą. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, postanowienie z , II PZP 1/13

    …Sąd Rejonowy w T., do którego wpłynął pozew w niniejszej sprawie, był sądem właściwym miejscowo do jej rozpoznania, skoro zgodnie z art. 461 § 1 k.p.c., powództwo w sprawach z zakresu prawa pracy może być wytoczone bądź przed sąd właściwości ogólnej pozwanego, bądź przed sąd, w którego…

  2. Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 201/09

    …1) nierozpoznanie istoty sprawy przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zawnioskowanym przez stronę zakresie; 2) naruszenie art. 461 §1 k.p.c., przez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na to, iż w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz o roszczenia z nim związane bez…

  3. Sąd Najwyższy, postanowienie z , III PO 8/18

    …wskazanych powyżej wymogów. W związku z powyższym Sąd Najwyższy, mając na względzie uprzedni stan prawny uznał, że zgodnie z art. 461 § 11 k.p.c., właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy w W., VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Stosunek służbowy sędziego ma…

  4. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 99/06

    …Jednakże jego pełnomocnik w ogóle nie uzasadnił zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., ani nie wykazał w jaki sposób zarzucane naruszenie art. 461 § 22 k.p.c. wy- warło istotny wpływ na zaskarżone orzeczenie. Wobec tego podstawa naruszenia przepisów postępowania okazała się nieuzasadniona. W tej…

  5. Sąd Najwyższy, uchwała z , II UZP 1/06

    …niezdolności do pracy, właściwy będzie sąd okręgowy - sąd ubezpieczeń społecznych (art.4778 §1 i 2 k.p.c.). Właściwość miejscową określa art. 461 § 2 k.p.c. Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy podjął przytoczoną w sentencji uchwałę. ========================================

  6. Sąd Najwyższy, postanowienie z , I UZ 47/11

    …(pkt 2 postanowienia). W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że postanowienie Sądu I instancji zostało wydane z naruszeniem art. 461 § 3 k.p.c. wobec niezłożenia przez żalącego oświadczenia, że wyraża zgodę na przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. O kosztach postępowania…

  7. Sąd Najwyższy, uchwała z , II PZP 1/05

    …mając na uwadze względy praktyczne, że do jej rozpoznania w pierwszej instancji właściwy byłby sąd rejonowy, który - w świetle art. 461 § 11 k.p.c. - jest właściwy w sprawach dotyczą- cych świadectwa pracy oraz roszczeń z tym związanych, aczkolwiek trafnie zwraca się uwagę na…

  8. Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 681/03

    …rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy będzie orzekał w pierwszej instancji stosownie do dyspozycji wynikających z art. 17 pkt 4 k.p.c. oraz art. 461 § 11 k.p.c. (a contrario). ========================================

  9. Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 285/13

    …przyjętych w podstawie faktycznej zaskarżonego wyroku. W pierwszej kolejności dotyczy to procesowego zarzutu naruszenia art. 461 § 1 oraz art. 461 § 3 k.p.c., który odwołuje się do umowy prorogacyjnej ustanowionej w § 8 ust. 3 umowy pożyczki z 12 kwietnia 1999 r., 7 której istnienie w ustaleniach…

  10. Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 86/11

    …nr 1, poz. 12). Podobne unormowania, wynikające z tych samych założeń oraz odczytywane łącznie z art. 200 § 2 k.p.c., zostały zawarte w art. 461 § 3 k.p.c. oraz – z wyjątkiem dotyczącym właściwości umownej – w art. 50536 k.p.c. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nie ustanowił związania…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 461 (574)

Historia zmian

Zmiany od 24 marca 2026 r.

  1. : zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 473) tekst z tego dnia