Art. 132
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 473 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 830 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1003; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1046; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1296.
Art. 132.
§ 1. W toku sprawy adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej doręczają sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych z załącznikami. W razie wątpliwości co do dochowania obowiązku, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, sąd może, na wniosek albo z urzędu, zażądać dowodu nadania pisma procesowego za pośrednictwem operatora, o którym mowa w art. 165 § 2, lub dowodu doręczenia. W razie nieprzedstawienia w wyznaczonym terminie dowodów, o których mowa w zdaniu drugim, pismo procesowe podlega zwrotowi. #
§ 11. Przepis § 1 nie dotyczy interwencji, zmiany powództwa, zarzutu potrącenia, pozwu wzajemnego, apelacji, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciwu od nakazu zapłaty, zarzutów od nakazu zapłaty, wniosku o zabezpieczenie powództwa, skargi o wznowienie postępowania, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i skargi na orzeczenia referendarza sądowego, które należy złożyć w sądzie z odpisami dla strony przeciwnej. #
§ 12. Przepis § 1 nie dotyczy pism procesowych wnoszonych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, podlegających doręczeniu adwokatowi, radcy prawnemu, rzecznikowi patentowemu lub Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, którzy dokonali wyboru wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego i nie zrezygnowali z doręczenia elektronicznego. #
§ 13. (uchylony) #
§ 14. W toku sprawy wniesienie do sądu pisma procesowego za pośrednictwem portalu informacyjnego oraz uzyskanie przez wnoszącego dokumentu potwierdzającego przekazanie tego pisma drugiej stronie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku, o którym mowa w § 1 zdanie pierwsze. #
§ 15. W toku sprawy, w przypadku pism procesowych wnoszonych do sądu w inny sposób niż za pośrednictwem portalu informacyjnego, adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy lub Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej mogą doręczać sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych z załącznikami za pośrednictwem portalu informacyjnego w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnoszącego dokumentu potwierdzającego ich przekazanie drugiej stronie. #
§ 16. W razie wątpliwości co do przekazania pisma procesowego drugiej stronie za pośrednictwem portalu informacyjnego sąd może, na wniosek albo z urzędu, zażądać dowodu przekazania tego pisma drugiej stronie. W razie nieprzedstawienia dowodu przekazania pisma procesowego drugiej stronie w wyznaczonym terminie pismo to podlega zwrotowi. #
§ 17. Przepisów § 14 i 15 nie stosuje się do pism procesowych wymienionych w § 11 i 12. #
§ 18. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, sposób bezpośredniego wzajemnego doręczania odpisów pism procesowych z załącznikami pomiędzy adwokatami, radcami prawnymi, rzecznikami patentowymi lub Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej za pośrednictwem portalu informacyjnego oraz ich elektroniczną postać, w tym wymagania dotyczące dokumentów składanych w postaci elektronicznej, jak również treść dokumentu w postaci elektronicznej potwierdzającego przekazanie pisma procesowego drugiej stronie, mając na względzie skuteczność ich bezpośredniego wzajemnego doręczania, konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także ochronę praw osób, którym te pisma są doręczane. #
§ 2. Doręczenie adresatowi może nastąpić także przez wręczenie mu pisma bezpośrednio w sekretariacie sądu. #
Art. 132 Kodeksu postępowania cywilnego Art. 132. § 1. W toku sprawy adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej doręczają sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych z załącznikami. W razie wątpliwości co do dochowania obowiązku, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, sąd może, na wniosek albo z urzędu, zażądać dowodu nadania pisma procesowego za pośrednictwem operatora, o którym mowa w art. 165 § 2, lub dowodu doręczenia. W razie nieprzedstawienia w wyznaczonym terminie dowodów, o których mowa w zdaniu drugim, pismo procesowe podlega zwrotowi. § 1¹. Przepis § 1 nie dotyczy interwencji, zmiany powództwa, zarzutu potrącenia, pozwu wzajemnego, apelacji, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciwu od nakazu zapłaty, zarzutów od nakazu zapłaty, wniosku o zabezpieczenie powództwa, skargi o wznowienie postępowania, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i skargi na orzeczenia referendarza sądowego, które należy złożyć w sądzie z odpisami dla strony przeciwnej. § 1². Przepis § 1 nie dotyczy pism procesowych wnoszonych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, podlegających doręczeniu adwokatowi, radcy prawnemu, rzecznikowi patentowemu lub Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, którzy dokonali wyboru wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego i nie zrezygnowali z doręczenia elektronicznego. § 1³. (uchylony) § 1⁴. W toku sprawy wniesienie do sądu pisma procesowego za pośrednictwem portalu informacyjnego oraz uzyskanie przez wnoszącego dokumentu potwierdzającego przekazanie tego pisma drugiej stronie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku, o którym mowa w § 1 zdanie pierwsze. § 1⁵. W toku sprawy, w przypadku pism procesowych wnoszonych do sądu w inny sposób niż za pośrednictwem portalu informacyjnego, adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy lub Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej mogą doręczać sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych z załącznikami za pośrednictwem portalu informacyjnego w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnoszącego dokumentu potwierdzającego ich przekazanie drugiej stronie. § 1⁶. W razie wątpliwości co do przekazania pisma procesowego drugiej stronie za pośrednictwem portalu informacyjnego sąd może, na wniosek albo z urzędu, zażądać dowodu przekazania tego pisma drugiej stronie. W razie nieprzedstawienia dowodu przekazania pisma procesowego drugiej stronie w wyznaczonym terminie pismo to podlega zwrotowi. § 1⁷. Przepisów § 1⁴ i 1⁵ nie stosuje się do pism procesowych wymienionych w § 1¹ i 1². § 1⁸. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, sposób bezpośredniego wzajemnego doręczania odpisów pism procesowych z załącznikami pomiędzy adwokatami, radcami prawnymi, rzecznikami patentowymi lub Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej za pośrednictwem portalu informacyjnego oraz ich elektroniczną postać, w tym wymagania dotyczące dokumentów składanych w postaci elektronicznej, jak również treść dokumentu w postaci elektronicznej potwierdzającego przekazanie pisma procesowego drugiej stronie, mając na względzie skuteczność ich bezpośredniego wzajemnego doręczania, konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także ochronę praw osób, którym te pisma są doręczane. § 2. Doręczenie adresatowi może nastąpić także przez wręczenie mu pisma bezpośrednio w sekretariacie sądu.
art. 132 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)
art. 132 k.p.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III PZP 6/20
…zna ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym odpis wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie orzeczenia nie był objęty hipotezą art. 132 § 1 k.p.c. (por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 października 2005 r., III CZP 65/05, OSNC 2006 nr 3, poz. 50; wyroki: z 8 listopada 2012 r., V CSK…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 47/14
…odpis pisma procesowego złożony na skutek zarządzenia zobowiązującego stronę do uzupełnienia braków formalnych apelacji jest w rozumieniu art. 132 § 1 k.p.c. odpisem pisma, który wymienione w tym przepisie osoby doręczają sobie nawzajem bezpośrednio, czy podlega on doręczeniu na podstawie art.…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II PK 265/14
…kasacyjna powoda nie ma uzasadnionych podstaw. Skarżący wskazał na naruszenie art. 369 § 1 i 2 k.p.c., art 370 k.p.c., art. 373 k.p.c., art. 132 § 1 k.p.c. i art. 132 § 11 k.p.c., a pośrednio także art. 125 § 1 k.p.c., wywodząc, że wniosek strony pozwanej o doręczenie wyroku z uzasadnieniem…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 123/14
…uznaje, że nie są one usprawiedliwione. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 192 k.p.c. w związku z art. 193 § 3 k.p.c., art. 187 § 1 i art. 132 § 1 k.p.c. Skarżąca opiera go na założeniu, że zmiana powództwa polegająca na jego rozszerzeniu powinna być dokonana w piśmie procesowym spełniającym…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , I PK 316/13
…Również nietrafny jest ostatni zarzut sformułowany w skardze kasacyjnej, oparty na naruszeniu art. 373 zdanie drugie k.p.c. w związku z art. 132 § 1 k.p.c., przez zaniechanie odrzucenia apelacji, w sytuacji gdy profesjonalny pełnomocnik strony pozwanej do pisma procesowego z dnia 26 kwietnia…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III UK 154/12
…wpływ był realny. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że skarżący przy pomocy zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 132 § 1 k.p.c. i art. 376 k.p.c.) powinien zmierzać do wykazania, iż wadliwość procedowania przez Sąd 15 drugiej instancji była na tyle istotna, że…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V CSK 466/11
…odpisu skierowanego do Sądu pierwszej instancji wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu stanowiło uchybienie obowiązkom z art. 132 § 1 k.p.c., powinno prowadzić do zwrotu tego wniosku i uzasadniało liczenie terminu do wniesienia apelacji tak, jak gdyby wniosek nie został złożony.…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III CSK 122/14
…w postępowaniu sądowym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 września 1993 r., III CRN 30/93, OSNC 1994, nr 7-8, poz. 160). W art. 132 § 1 k.p.c. przewidziano odstępstwo od zasady oficjalności doręczeń na rzecz doręczeń autonomicznych, zwanych także - ze względu na pominięcie udziału…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III CSK 98/14
…instancji, którego rozpoznanie wymaga zbadania, czy zarządzenie zwrotu jego pisma datowanego na 25 września 2013 r. miało podstawę w art. 132 § 1 k.p.c. Aktualne brzmienie tego przepisu zostało ustalone ustawą nowelizującą z 17 grudnia 2009 r. (Dz.U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45), obowiązującą od…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II PK 271/14
…podniesione w niej zarzuty zostały przez Sąd Najwyższy uwzględnione. Bezpodstawny okazał się zarzut naruszenia art. 382 k.p.c. w zw. z art. 132 § 1 k.p.c. i art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. przez wydanie orzeczenia reformatoryjnego na podstawie części materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 132 (971)
Historia zmian
Bez zmian od 24 marca 2026 r.