Art. 289

Pokaż w całym akcie

Art. 289 Kodeksu karnego
Art. 289.
§ 1. Kto zabiera w celu krótkotrwałego użycia cudzy pojazd mechaniczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 pokonuje zabezpieczenie pojazdu przed jego użyciem przez osobę nieupoważnioną, pojazd stanowi mienie znacznej wartości albo sprawca następnie porzuca pojazd w stanie uszkodzonym lub w takich okolicznościach, że zachodzi niebezpieczeństwo utraty lub uszkodzenia pojazdu albo jego części lub zawartości, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3. Jeżeli czyn określony w § 1 popełniono używając przemocy lub grożąc natychmiastowym jej użyciem albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4. W wypadkach określonych w § 1–3 sąd może wymierzyć grzywnę obok kary pozbawienia wolności.
§ 5. Jeżeli czyn określony w § 1–3 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

art. 289 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 289 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 kwietnia 2016 r., II KK 90/16

   …materiał dowodowy zgromadzony w toku przedmiotowego postępowania nie daje podstaw do uznania sprawstwa skazanego w zakresie przestępstwa z art. 289 § 2 k.k.”, co w rezultacie 5 przyczyniło się do rażącego naruszenia w/w przepisów postępowania, skutkującego rażącą obrazą przepisów prawa…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 września 2008 r., III KK 117/08

   …nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie celowe jest się przypomnienie, że zachowanie sprawcy przestępstwa określonego w art. 289 § 1 k.k. polega na zaborze cudzego pojazdu mechanicznego i że przybrać może jedynie formę działania. Pojęcie zaboru występujące w komentowanym…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 kwietnia 2014 r., III KK 371/13

   …że M. B. wiedział, że pojazd, którym będzie się poruszał nie należy ani do M. K., ani do K. M., a więc dopuści się czynu zabronionego z art. 289 k.k. Odnoszący się to powyższej kwestii zarzut apelacyjny (I a) opierał się właśnie na argumentacji kwestionującej taką konkluzję Sądu I instancji.…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 lipca 2011 r., II PK 13/11

   …Taki zamiar odróżnia się od zamiaru sprawcy, który jedynie samowolnie używa cudzej rzeczy (por. m.in. treść przepisów art. 127 § 1 k.w., czy art. 289 k.k.), albo który - przy pomocy oszukańczych zabiegów - podejmuje działanie prowadzące do niekorzystnego rozporządzenia przez pokrzywdzonego…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 maja 2004 r., V KK 316/03

   …Taki zamiar odróżnia się od zamiaru sprawcy, który jedynie samowolnie używa cudzej rzeczy (por. m.in. treść przepisów art. 127 § 1 k.w., czy art. 289 k.k.), albo który – przy pomocy oszukańczych zabiegów – podejmuje działanie skutkujące niekorzystnym rozporządzeniem przez pokrzywdzonego mieniem z…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 grudnia 2013 r., II KK 212/13

   …podkreślić – użyty jest w Kodeksie karnym tylko w powiązaniu z zaborem mienia w celu przywłaszczenia, czyli kradzieżą. Nawet definiując w art. 289 § 2 k.k. typ kwalifikowany przestępstwa zaboru pojazdu w celu krótkotrwałego użycia 4 ustawodawca, opisując czynność poprzedzającą zabór, stwierdza,…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 grudnia 2014 r., II KK 219/14

   …zaboru w celu krótkotrwałego użycia wskazanego pojazdu o nr rej. […] o wartości 50 000 PLN, czym działał na szkodę K. U. – P., tj. czynu z art. 289 § 2 k.k. i za to skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; II. w nocy z 15 na 16 lutego 2009 r. w W. kierował samochodem marki Fiat typu 500…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 kwietnia 2013 r., III KK 347/12

   …i zatarcia skazania, a przestępstwa kradzieży i rozboju stanowią przestępstwa podobne, co sprawia, że powołanie art. 278 § 5 k.k. i art. 289 § 1 k.k. nie spowodowało rozszerzenia zakresu potencjalnej recydywy w przyszłości. Biorąc to pod uwagę, a także mając na względzie podstawy kasacji,…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 marca 2012 r., V KK 283/11

   …prawomocnego wyroku w całości, ale w dalszej części nie podniesiono zarzutów, które dotyczyłyby utrzymania skazań oskarżonego za przestępstwa z art. 289 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd Najwyższy nie stwierdził też uchybień określonych w art. 439 i 455 k.p.k. W tej części kasację należało…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 czerwca 2006 r., WA 20/06

    …Najwyższy w sprawie st. szer. rez. Tomasza J. i Piotra T. uniewinnionych od popełnienia przestępstwa określonego w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 289 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. apelacji, wniesionej na niekorzyść przez prokuratora od wyroku…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 289 (395)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.