Art. 161

Pokaż w całym akcie

Art. 161 Kodeksu karnego wykonawczego
Art. 161.
§ 1. O warunkowym zwolnieniu orzeka sąd penitencjarny na posiedzeniu, które powinno odbyć się w zakładzie karnym. W posiedzeniu bierze udział prokurator, a mają prawo wziąć udział w posiedzeniu skazany oraz obrońca, a także inne osoby, którym służy uprawnienie do złożenia wniosku o warunkowe zwolnienie, jeżeli wniosek taki złożyły.
§ 2. Wniosek o warunkowe zwolnienie może złożyć również dyrektor zakładu karnego lub sądowy kurator zawodowy.
§ 3. Jeżeli orzeczona kara lub suma kar nie przekracza 5 lat pozbawienia wolności, wniosku skazanego lub jego obrońcy, złożonego przed upływem 6 miesięcy od wydania postanowienia o odmowie warunkowego zwolnienia, nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu.
§ 4. Jeżeli orzeczona kara lub suma kar przekracza 5 lat pozbawienia wolności, wniosku skazanego lub jego obrońcy, złożonego przed upływem roku od wydania postanowienia o odmowie warunkowego zwolnienia, nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu.
§ 5. Dyrektor zakładu karnego, składając wniosek o warunkowe zwolnienie, przesyła jednocześnie opinię sporządzoną przez administrację zakładu karnego zawierającą w szczególności prognozę kryminologiczno-społeczną. W innych przypadkach opinię tę dyrektor zakładu karnego przesyła na żądanie sądu penitencjarnego lub na prośbę skazanego składającego wniosek o warunkowe zwolnienie.

art. 161 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)

art. 161 k.k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 kwietnia 2001 r., I KZP 8/01

   …rozstrzygnięcia o przedmiocie tego postępowania? uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej. U Z A S A D N I E N I E Stosownie do treści art. 161 § 1 k.k.w. orzekanie o warunkowym przedterminowym zwolnieniu należy do sądu penitencjarnego. W postępowaniu wykonawczym, a więc również w przedmiocie…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 grudnia 2013 r., III KK 392/13

   …możliwość składania przez kuratora różnego rodzaju wniosków, np. o warunkowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności – art. 161 § 2 k.k.w. lub ograniczenia wolności – art. 66 § 1 k.k.w. i dowodem czego jest wreszcie zakres działania sądowego kuratora zawodowego określony w art.…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 czerwca 2014 r., I KZP 7/14

   …dnia 31 maja 2011 r., działając na podstawie art. 72 § 1 k.k., art. 77 § 1 k.k., art. 78 § 1 k.k., art. 80 § 1 k.k., art. 159 k.k.w. oraz art. 161 § 1 k.k.w., zastosował środek probacyjny warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary wobec H. W., uprzednio skazanego za…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 października 2010 r., WZP 1/10

   …odbywa. Nie nakazuje bowiem tego żaden przepis prawa, a dodatkowo, w sytuacji gdy posiedzenie nie odbywa się w zakładzie karnym (przepis art. 161 § 1 k.k.w. nie nakłada tu obowiązku, lecz zaleca powinność) ustalenie takie 15 może okazać się nieaktualne w wypadku zmiany kolejności wykonywania kar…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 kwietnia 2014 r., KSP 2/14

   …to również rozpatrzenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie warunkowego zwolnienia, o posiedzeniu powiadamia się osoby uprawnione (art. 161 § 1 k.k.w. w zw. z art. 22 § 1 k.k.w.), zaś warunkiem jego odbycia jest potwierdzenie zawiadomienia osób uprawnionych o terminie tego posiedzenia.…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 lutego 2013 r., III KK 444/12

   …wykonawczym skazany może korzystać z pomocy obrońcy – art. 8 § 1 k.k.w. Obrońca ma prawo wziąć udział w posiedzeniu sądu penitencjarnego – art. 161 § 1 k.k.w., a zatem ma także prawo do udziału w posiedzeniu sądu wyższej instancji – art. 22 § 1 k.k.w. Oczywistą konsekwencją tego uprawnienia jest…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 stycznia 2013 r., KSP 13/12

   …to również rozpatrzenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie warunkowego zwolnienia, o posiedzeniu powiadamia się osoby uprawnione (art. 161 § 1 k.k.w. w zw. z art. 22 § 1 k.k.w.), zaś warunkiem jego odbycia jest potwierdzenie zawiadomienia osób uprawnionych o terminie tego posiedzenia.…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 17 czerwca 2014 r., I OZ 447/14

   …wskazanym przez skarżącego przepisem wniosek o warunkowe zwolnienie może złożyć również dyrektor zakładu karnego lub sądowy kurator zawodowy. Z art. 161 § 1 zd. 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że o warunkowym zwolnieniu orzeka sąd penitencjarny na posiedzeniu, które powinno odbyć się w…

9. Sąd Najwyższy, zarządzenie z 21 stycznia 2026 r., II KO 234/25

   …które nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe, o jakim mowa w art. 540 § 1 k.p.k. Zgodnie bowiem z obowiązującymi regulacjami (art. 161 § 3 i 4 k.k.w.) postanowienie takie nie zamyka skazanemu drogi do ponownego ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie po upływie…

10. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, postanowienie z 2 lutego 2016 r., II AKzw 7/16

    …16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. nr 240, poz. 1431) przepis z art. 161 § 3 k.k.w. stanowi bowiem, że jeżeli orzeczona kara lub suma kar nie przekracza 3 lat pozbawienia wolności, wniosku skazanego lub jego obrońcy,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 161 (978)

Historia zmian

Bez zmian od 1 stycznia 2026 r.