Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2014 r., I OZ 447/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2014 r., I OZ 447/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2014 r. o sygn. akt IV SAB/Wa 53/14 w sprawie z wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.K. na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w przedmiocie podjęcia czynności w celu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbywania kary pozbawienia wolności postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 A.K. w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w kwestii podjęcia czynności opisanych w art. 161 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, mających spowodować, aby skarżący został warunkowo, przedterminowo zwolniony z odbywania kary pozbawienia wolności. W uzasadnieniu skargi A.K. wskazał m.in., że odbywa karę pozbawienia wolności i chociaż w dniu 26 czerwca 2012 r. nabył formalnie uprawnienia do warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary, to nadal przebywa w jednostce penitencjarnej, a nikt nigdy nie podjął czynności zmierzających do warunkowego przedterminowego zwolnienia.

3 Złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem dnia 4 marca 2014 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 6 maja 2014 r. o sygn. akt IV SAB/Wa 53/14, odmówił przyznania prawa pomocy.

5 W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do treści art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Z taką sytuacją, zdaniem Sądu pierwszej instancji ma się do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż skarżona bezczynność nie dotyczy czynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego, zaś do ich podejmowania są właściwe organy postępowania karnego wykonawczego.

6 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A.K. Jego zdaniem Dyrektor Generalny Służby Więziennej jest organem administracji, a bezczynność podlega kognicji sądów administracyjnych.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Jak zauważył trafnie Sąd pierwszej instancji, z treści skargi A.K. z dnia 3 stycznia 2014 r. jednoznacznie wynika, że domaga się on od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej podjęcia działań zmierzających do warunkowego przedterminowego zwolnienia skarżącego z odbywania kary pozbawienia wolności. A.K. oczekuje w szczególności złożenia wniosku w trybie art. 161 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.).

10 Zgodnie ze wskazanym przez skarżącego przepisem wniosek o warunkowe zwolnienie może złożyć również dyrektor zakładu karnego lub sądowy kurator zawodowy. Z art. 161 § 1 zd. 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że o warunkowym zwolnieniu orzeka sąd penitencjarny na posiedzeniu, które powinno odbyć się w zakładzie karnym. Materialne przesłanki orzeczenia o warunkowym zwolnieniu z odbywania kary zostały z kolei określone w art. 77 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), zgodnie z którym skazanego na karę pozbawienia wolności sąd może warunkowo zwolnić z odbycia reszty kary tylko wówczas, gdy jego postawa, właściwości i warunki osobiste, okoliczności popełnienia przestępstwa oraz zachowanie po jego popełnieniu i w czasie odbywania kary uzasadniają przekonanie, że skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. Stosownie do treści art. 162 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego na postanowienie w przedmiocie warunkowego zwolnienia przysługuje zażalenie.

11 Z przywołanych regulacji jednoznacznie zatem wynika, że czynności, których przedmiotem jest warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbywania kary pozbawienia wolności nie następują w żadnej z prawnych form działania, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że rzeczone postępowanie ujęte w Kodeksie postępowania wykonawczego ma charakter autonomicznej procedury, względem postępowania administracyjnego, nawet ujmowanego sensu largo.

12 Przedmiot skargi A.K. z dnia 3 stycznia 2014 r. nie jest więc objęty właściwością sądu administracyjnego.

13 Skorygować wypada jedynie pogląd Sądu pierwszej instancji, że organami administracyjnymi nie są organy postępowania wykonawczego, określone w art. 2 Kodeksu karnego wykonawczego. Podmioty bowiem wymienione w jego pkt. 5, 7 czy 9 można kwalifikować także jako organy administracji, jakkolwiek na innych płaszczyznach – co nie zmienia faktu, że kwestia warunkowego zwolnienia (i czynności w jej ramach) nie jest sprawą podlegającą kognicji sądów administracyjnych, w tym w zakresie niedokonywania określonych czynności przez organ postępowania wykonawczego.

14 Z tych względów art. 247 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowiący, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi – znajdował zastosowanie w sprawie, a zatem orzeczenie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.

15 Godzi się przy tym zauważyć, że o oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na niewłaściwość sądów może być mowa tylko w sytuacji, gdy nie ma w danej kwestii choćby najmniejszych rozbieżności w aktualnym orzecznictwie lub jeśli kwestia braku kognicji nie budzi jakichkolwiek wątpliwości doktryny. Analiza orzecznictwa i literatury wskazuje jednak, że w analizowanej w sprawie kwestii takie okoliczności wyłączające zastosowanie art. 247 p.p.s.a. nie zachodzą.

16 Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.