Art. 143

Brzmienie zmienione z dniem 2 września 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 143 Kodeksu karnego wykonawczego
Art. 143.
§ 1. Karami dyscyplinarnymi są:
1) nagana;
2) pozbawienie wszystkich lub niektórych niewykorzystanych przez skazanego nagród lub ulg albo zawieszenie ich wykonania, na okres do 3 miesięcy;
3) pozbawienie korzystania z udziału w niektórych zajęciach kulturalno-oświatowych lub sportowych, z wyjątkiem korzystania z książek i prasy, na okres do 3 miesięcy;
4) pozbawienie możliwości otrzymania paczek żywnościowych, na okres do 3 miesięcy;
5) pozbawienie lub ograniczenie możliwości dokonywania zakupów artykułów żywnościowych lub wyrobów tytoniowych, na okres do 3 miesięcy;
6) udzielanie widzeń w sposób uniemożliwiający bezpośredni kontakt z osobą odwiedzającą, na okres do 3 miesięcy;
7) obniżenie przypadającej skazanemu części wynagrodzenia za pracę, niewięcej niż o 25 %, na okres do 3 miesięcy;
7a) pozbawienie możliwości korzystania z widzeń i samoinkasującego aparatu telefonicznego na okres do 28 dni;
8) umieszczenie w celi izolacyjnej na okres do 28 dni.
§ 2. Kar dyscyplinarnych wymienionych w § 1 pkt 4, 5 lub 8 nie stosuje się wobec kobiet ciężarnych, karmiących lub sprawujących opiekę nad własnymi dziećmi w domach matki i dziecka.
§ 3. Karę dyscyplinarną, o której mowa w § 1 pkt 8, wymierza się skazanemu, który dopuścił się naruszenia nietykalności cielesnej lub czynnej napaści na funkcjonariusza albo pracownika zakładu karnego oraz można wymierzyć skazanemu, który popełnił inne przekroczenie naruszające w poważnym stopniu obowiązującą w zakładzie karnym dyscyplinę i porządek. Kara ta polega na osadzeniu skazanego pojedynczo w celi oraz uniemożliwieniu mu kontaktu z innymi skazanymi; w trakcie jej wykonywania skazanego pozbawia się możliwości:
1) korzystania z widzeń i samoinkasujących aparatów telefonicznych;
2) korzystania ze sprzętu audiowizualnego i komputerowego;
3) bezpośredniego uczestniczenia, wspólnie z innymi skazanymi, w nabożeństwach, spotkaniach religijnych i nauce religii; na żądanie skazanego należy mu jednak umożliwić bezpośrednie uczestniczenie w nabożeństwie w warunkach uniemożliwiających mu kontakt z innymi skazanymi;
4) korzystania z udziału w zajęciach kulturalno-oświatowych, z zakresu kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem korzystania z książek i prasy;
5) dokonywania zakupów artykułów żywnościowych i wyrobów tytoniowych;
6) (uchylony)
7) uczestniczenia w nauczaniu i zatrudnieniu poza celą;
8) korzystania z własnej odzieży, obuwia oraz wyrobów tytoniowych.

art. 143 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)

art. 143 k.k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 30 października 2008 r., I KZP 17/08

   …już nie tylko zasady równości, ale i sprawiedliwości. Należy też zauważyć, że katalog kar dyscyplinarnych przewidzianych zarówno w art. 143 § 1 k.k.w., jak i w art. 222 § 2 k.k.w., jest tak bogaty i zróżnicowany, że bez wątpienia można odnaleźć w nim środki o charakterze i dolegliwości…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 lutego 2012 r., IV CSK 276/11

   …że nawet w przypadku prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, inna osoba upoważniona przez dyrektora, niebędąca jego zastępcą, może, zgodnie z art. 143 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 § 1 k.k.w., wymierzyć osadzonemu taką karę dyscyplinarną. Nie doszło też – zdaniem Sądu drugiej instancji – do…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 czerwca 2020 r., I KZP 3/20

   …złożył skargę na decyzję o wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej; oddalając skargę, Sąd wskazał na materialną podstawę wymierzenia kary (art. 143 § 1 pkt 6 k.k.w.), a nadto podkreślił, że istniała faktyczna podstawa do wymierzenia kary, ponieważ skazany naruszył zakaz spożywania środków…

4. Sąd Okręgowy w Sieradzu, postanowienie z 12 lutego 2019 r., II Kow 52/19

   …została wymierzona za przekroczenie dyscyplinarne, czy odbyło się to w terminie z art. 147 kkw i czy wymierzona kara mieści się w katalogu kar z art. 143 kkw oraz czy właściwy organ kierując się regułami z art. 145 kkw wymierzył karę. W omawianym przypadku nie stwierdzono niezgodnego z prawem…

5. Sąd Okręgowy w Sieradzu, postanowienie z 20 listopada 2018 r., III Kow 1443/18

   …prawa po stronie Dyrektora Zakładu Karnego. Cofnięcie zgody na używanie odzieży własnej nie jest karą dyscyplinarna. Te wymienione są w art. 143 § 1 kkw i nie ma tam kary w postaci cofnięcia zgody na używanie odzieży własnej, natomiast w pkt 6 tego przepisu przewidziana jest kara, która…

6. Sąd Okręgowy w Toruniu, postanowienie z 28 września 2021 r., III Kow 1174/21

   …wymiaru kary dyscyplinarnej opisanymi w art. 145 § 1 kkw. Skazanemu za ww. przekroczenie została wymierzona kara dyscyplinarna w myśl art. 143§1 pkt 6 kkw tj. udzielenie widzeń w sposób uniemożliwiający bezpośredni kontakt z osobą odwiedzającą na okres dwóch miesięcy. Kary tej nie sposób…

7. Sąd Okręgowy w Toruniu, postanowienie z 7 lipca 2021 r., III Kow 754/21

   …potrzebą zapewnia porządku i bezpieczeństwa w jednostce. Zgodnie natomiast z art. 145§3 kkw, przed wymierzeniem skazanemu kary dyscyplinarnej z art. 143§1 pkt 8 kkw lekarz albo psycholog wydaje opinię o jego zdolności do jej odbycia. Nadto, w myśl §12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra…

8. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, wyrok z 5 marca 2019 r., III C 544/18

   …dyscyplinarnej, chyba że wykroczenie popełnione zostało w czasie pobytu poza obrębem zakładu karnego (§2). Zgodnie natomiast z art. 143 §1 pkt 8 k.k.w. karą dyscyplinarną jest, między innymi, umieszczenie w celi izolacyjnej na okres do 28 dni. Zgodnie natomiast z §3 karę dyscyplinarną, o…

9. Sąd Okręgowy w Sieradzu, postanowienie z 22 lutego 2019 r., II Kow 139/19

   …została wymierzona za przekroczenie dyscyplinarne, czy odbyło się to w terminie z art. 147 kkw i czy wymierzona kara mieści się w katalogu kar z art. 143 kkw oraz czy właściwy organ kierując się regułami z art. 145 kkw wymierzył karę. W omawianym przypadku nie stwierdzono niezgodnego z prawem…

10. Sąd Okręgowy w Sieradzu, postanowienie z 8 lutego 2019 r., II Kow 81/19

    …została wymierzona za przekroczenie dyscyplinarne, czy odbyło się to w terminie z art. 147 kkw i czy wymierzona kara mieści się w katalogu kar z art. 143 kkw oraz czy właściwy organ kierując się regułami z art. 145 kkw wymierzył karę. W omawianym przypadku nie stwierdzono niezgodnego z prawem…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 143 (54)

Historia zmian

Zmiany od 1 stycznia 2026 r.

1. 2 września 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia