Art. 761³

Pokaż w całym akcie

Art. 761³ Kodeksu cywilnego
Art. 761³.
§ 1. W braku odmiennego postanowienia umowy agencyjnej agent nabywa prawo do prowizji z chwilą, w której dający zlecenie powinien był, zgodnie z umową z klientem, spełnić świadczenie albo faktycznie je spełnił, albo też swoje świadczenie spełnił klient. Jednakże strony nie mogą umówić się, że agent nabywa prawo do prowizji później niż w chwili, w której klient spełnił świadczenie albo powinien był je spełnić, gdyby dający zlecenie spełnił świadczenie.
§ 2. Jeżeli umowa zawarta pomiędzy dającym zlecenie i klientem ma być wykonywana częściami, agent nabywa prawo do prowizji w miarę wykonywania tej umowy.
§ 3. Roszczenie o zapłatę prowizji staje się wymagalne z upływem ostatniego dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym agent nabył prawo do prowizji. Postanowienie umowy mniej korzystne dla agenta jest nieważne.

art. 761³ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 761³ k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 kwietnia 2023 r., II CSKP 5/22

   …agencyjnej charakter semiimperatywny lub imperatywny - w ślad za systematyką przepisów Dyrektywy - czyni to wprost ( np. art. 760² § 4 k.c., art. 761³ § 3 zd. 2 k.c.). Z art. 761 § 1 in fine k.c., podobnie jak z art. 7 ust.1 lit b) Dyrektywy nie wynika natomiast jakiekolwiek ograniczenie…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 listopada 2004 r., III CK 523/03
3. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 20 lipca 2018 r., XXVI GC 422/15

   …podlegli mu pośrednicy oraz były odliczane inne kwoty (na przykład wartość przypadków storna lub nienależnie wypłaconej prowizji). Na mocy art. 761³ §1 k.c. zdanie pierwsze „W braku odmiennego postanowienia umowy agencyjnej agent nabywa prawo do prowizji z chwilą, w której dający zlecenie…

4. Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z 11 lipca 2019 r., V GC 2926/18

   …faktury, przy złej woli pozwanego, mogłoby więc prowadzić do sytuacji, w której roszczenie powoda nigdy nie stanie się wymagalne, co w świetle art. 761³ § 3 zd. 2 k.c. byłoby nieważne. Należy także zaznaczyć, że przy wystawieniu faktury VAT, po stronie powoda powstaje obowiązek podatkowy, co…

5. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 24 maja 2017 r., I ACa 1845/16

   …nie przesądza więc ostatecznego jej uzyskania przez agenta, musi bowiem zaistnieć ku temu jedna z dodatkowych przesłanek, o których mowa w art. 761³ § 1 k.c.. Jednakże trzeba również uwzględnić wyłączenie zawarte w art. 761⁴k.c., zgodnie z którym agent nie może żądać prowizji, gdy jest oczywiste,…

6. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 24 października 2016 r., III C 387/16

   …działalności: ubezpieczony nie ma bowiem na nią wpływu i nie jest stroną umowy zawartej przez Ubezpieczyciela z agentem. Nadto zgodnie z art. 761³ i 761⁴ k.c., jeżeli umowa zawarta pomiędzy Ubezpieczycielem a ubezpieczonym ma być wykonywana częściami, agent nabywa prawo do prowizji w miarę…

7. Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku, wyrok z 25 stycznia 2016 r., VI P 292/15

   …essentialia negotii umowy agencyjnej, bowiem jak jasno wskazuje § 2 tego przepisu, postanowienia umowy sprzeczne z treścią § 1 są nieważne. Art. 761³ § 1 k.c. wskazuje iż w braku odmiennego postanowienia umowy agencyjnej agent nabywa prawo do prowizji z chwilą, w której dający zlecenie powinien…

8. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 23 maja 2019 r., VII AGa 684/18
9. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrok z 30 stycznia 2018 r., I C 1299/16

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 761³ (10)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.