Art. 761⁴

Pokaż w całym akcie

Art. 761⁴ Kodeksu cywilnego
Art. 761⁴. Agent nie może żądać prowizji, gdy oczywiste jest, że umowa z klientem nie zostanie wykonana na skutek okoliczności, za które dający zlecenie nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli zaś prowizja została już agentowi wypłacona, podlega ona zwrotowi. Postanowienie umowy agencyjnej mniej korzystne dla agenta jest nieważne.

art. 761⁴ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 761⁴ k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, uzasadnienie z 5 października 2015 r., VII C 272/15

   …k.c. prowizja została agentowi zapłacona, podlega ona zwrotowi. Staje się ona bowiem świadczeniem nienależnym. Podstawą jej zwrotu jest art. 761⁴ k.c. Natomiast zasady zwrotu należy odnieść do przepisów o nienależnym świadczeniu (art. 410 k.c.) - tak K. K.-P. „Komentarz do art. 761⁴ kc."…

2. Sąd Okręgowy w Krakowie, wyrok z 18 marca 2014 r., IX GC 63/12

   …z 1 lipca 2010r. Ponadto nawet w razie niezawarcia w umowie obowiązku zwrotu prowizji pozwany agent byłby zobowiązany do zwrotu na podstawie art. 761⁴ K.c. Teza agenta, iż do powstania obowiązku zwrotu prowizji musi istnieć obiektywna i trwała niemożliwość wykonywania umowy przez klienta (tj.…

3. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 26 listopada 2015 r., I ACa 335/15

   …od Towarzystwa, w szczególności w przypadku odstąpienia przez ubezpieczonego od umowy ,,. Zapis ten w pełni odpowiada hipotezie zawartej w art. 761⁴ k.c. Nie zostały w nim przewidziane rozwiązania mniej korzystne dla agenta. Pozwany nie był bowiem wzywany do zwrotu prowizji otrzymanej w związku…

4. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 8 stycznia 2020 r., I ACa 194/19

   …powodem oraz niezależnie od rzeczywistego wyniku finansowego i nie zastrzegła sobie z agentem ewentualnego zwrotu, co mogła uczynić w świetle art. 761⁴ k.c., to nie może obecnie łączyć tych kosztów z kosztami związanymi z ryzykiem ubezpieczeniowym oraz ryzykiem inwestycyjnym. Koszty prowizji nawet…

5. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrok z 4 lipca 2018 r., V AGa 89/18

   …art. 179-183 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie były trafne. Nie był także trafny zarzut naruszenia art. 761⁴ k.c., zgodnie z którym agent nie może żądać prowizji, gdy oczywiste jest, że umowa z klientem nie zostanie wykonana na skutek okoliczności, za…

6. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, wyrok z 27 kwietnia 2018 r., VI GC 253/17

   …a co za tym idzie, czy zasadnym jest jej żądanie zwrotu prowizji od Agenta, a tym samym pozwanego komplematariusza. Na podstawie art. 761⁴ k.c. Agent nie może żądać prowizji, gdy oczywiste jest, że umowa z klientem nie zostanie wykonana na skutek okoliczności, za które dający zlecenie…

7. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 28 stycznia 2016 r., X Ga 322/15

   …– umowy agencyjnej, nie można jednak podzielić jego poglądu o nieważności postanowień aneksu z 21 listopada 2011 r. jako sprzecznego z art.761⁴ k.c. Aneksem tym strony przewidziały możliwość zastosowania kary umownej. W ramach obowiązującej swobody umów czynność taka była dopuszczalna jako…

8. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 3 lutego 2026 r., XXIII Ga 1657/24
9. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 21 lutego 2019 r., XX GC 8/17
10. Sąd Okręgowy w Warszawie, zarządzenie z 10 marca 2016 r., XXVI GC 234/14

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 761⁴ (12)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.