Art. 16

Pokaż w całym akcie

Art. 16 Kodeksu cywilnego
Art. 16.
§ 1. Osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw.
§ 2. Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę.

art. 16 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 16 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 kwietnia 2010 r., IV CSK 470/09

   …o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Stosownie do art. 16 § 1 k.c., osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo między innymi z powodu choroby psychicznej, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 marca 2014 r., III CZP 6/14

   …5 kuratora i opiekuna oraz adekwatności do nich tych przepisów. Ustanowienie kuratora regulują przepisy art. 599 - art. 605 k.p.c. Zgodnie z art. 16 § 2 k.c. sąd ma obowiązek ustanowić z urzędu kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo. W art. 179 k.r.o. wprowadzona została zasada…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 14 czerwca 2012 r., I CSK 564/11
4. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 marca 2012 r., III CZP 95/11

   …ustawowego w wypadku działania opiekuna i kuratora jest w ogóle założeniem obowiązującego w Polsce prawa cywilnego (zob. art. 13 § 2, art. 16 § 2, art. 17-21, 95-96 k.c.). W konsekwencji kurator w zakresie mieszczących się w granicach jego umocowania, skierowanych na wywołanie skutków…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 marca 2015 r., III CZP 4/15

   …art. 70 § 2, art. 82 § 3, art. 84 § 2, art. 99, art. 102, art. 109 § 3, art. 125 § 2, art. 157, art. 182, art. 183 § 1 i art. 184 § 1 k.r.o. art. 16 § 2 i art. 42 § 1 k.c., art. 69, art. 143, art. 447 § 1 i 2, art. 454 § 1 i § 11, art. 454 § 2 i 3, art. 556 § 1, art. 666 § 1, art. 802, art.…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 stycznia 2012 r., III CSK 169/11
7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 maja 2011 r., III CSK 54/10

   …należy przyjąć, że w tym zakresie przedstawicielem ustawowym osoby częściowo ubezwłasnowolnionej jest jej kurator ustanowiony zgodnie z art. 16 § 2 k.c., i że nie jest mu w tym celu potrzebne szczególne upoważnienie sądu opiekuńczego. Przepis art. 181 § 1 k.r.o. przewidujący, że sąd opiekuńczy…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 maja 2010 r., III CSK 257/09

   …art. 82 k.c., art. 12 § 1 k.r.o.), może być podstawą orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu całkowitym bądź częściowym (por. art. 13 § 1 k.c. i art. 16 § 1 k.c.), czy też podjęcia określonych środków przymusu przewidzianych w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U.…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 kwietnia 2012 r., I PK 160/11

   …z wnioskiem do Prokuratury Okręgowej w K. o rozważenie, czy nie zachodzą przesłanki do wystąpienia na podstawie art. 7 k.p.c. w związku z art. 16 k.c. do Sądu Okręgowego w K. o częściowe ubezwłasnowolnienie J. P., z uwagi na potrzebę pomocy do prowadzenia jego spraw, zarówno o charakterze…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 lipca 2024 r., II CSKP 2305/22

    …z tym odczuwa. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny uznał, że zostały spełnione przesłanki do częściowego ubezwłasnowolnienia E.M. określone w art. 16 k.c. Uczestniczka postępowania choruje na schizofrenię paranoidalną. Z uwagi na występowanie objawów chorobowych jej codzienne funkcjonowanie i…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 16 (558)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.