Art. 1039

Pokaż w całym akcie

Art. 1039 Kodeksu cywilnego
Art. 1039.
§ 1. Jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia.
§ 2. Spadkodawca może włożyć obowiązek zaliczenia darowizny lub zapisu windykacyjnego na schedę spadkową także na spadkobiercę ustawowego niewymienionego w paragrafie poprzedzającym.
§ 3. Nie podlegają zaliczeniu na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte.

art. 1039 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 1039 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 lutego 2024 r., II CSKP 903/22

   …rolną, a przeznaczenie gruntu było jednym z podstawowych, istotnych elementów określających jej stan. Zaliczanie darowizn na schedę spadkową (art. 1039 i n. k.c.) służy dążeniu do równego traktowania spadkobierców przez zapewnienie, że transfery majątkowe dokonywane z majątku przyszłego…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 lipca 2024 r., II CSKP 1989/22

   …(art. 1039 § 1 in fine i 2 k.c.) darowizny dokonanej przez spadkodawcę na rzecz wstępnego tego spadkobiercy. Na ogólnych zasadach (art. 1039 § 1 k.c.) zaliczeniem są również objęte darowizny dokonane na rzecz samego spadkobiercy będącego dalszym zstępnym spadkodawcy. Podkreślenia wymaga,…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 sierpnia 2012 r., II GSK 1065/11

   …od spadkodawcy. W postanowieniu z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt III CSK 39/10 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przez użyte w art.1039 § 1 k.c. określenie "darowizna" należy rozumieć wszelkie przysporzenie dokonane pod tytułem darmym, które za życia spadkodawcy przeszły z jego…

4. Sąd Okręgowy w Olsztynie, postanowienie z 6 marca 2018 r., IX Ca 1064/17

   …nieruchomości położonej w N. na schedę spadkową i błędne ustalenie jej wartości (zarzut sprzeczności ustaleń Sądu (…) oraz zarzut naruszenia art. 1039 k.c., art. 1042 § 2 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c.), a także wskazała na nieprawidłowe wyliczenie wartości darowizn podlegających zaliczeniu na schedę…

5. Sąd Okręgowy w Olsztynie, postanowienie z 13 maja 2026 r., IX Ca 1320/25

   …prowadzić do wniosku, iż nieruchomości darowane wnioskodawcy zostały wyłączone spod obowiązku zaliczenia na schedę spadkową w rozumieniu art. 1039 § 1 k.c., a nadto uzasadniały przyznanie mu spornej nieruchomości zabudowanej (...). W konsekwencji, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy…

6. Sąd Okręgowy w Elblągu, postanowienie z 8 marca 2017 r., I Ca 419/16

   …omawianych kwestii , jak i ogólne rozeznanie . Sąd odwoławczy stoi na stanowisku , że w dziale spadku po A. S. (2) zastosowanie ma norma art. 1039 k.c. - jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi , spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na…

7. Sąd Okręgowy w Szczecinie, postanowienie z 14 kwietnia 2015 r., II Ca 535/14

   …przez spadkobierczynię A. R. otrzymanej od spadkodawczyni darowizny na schedę spadkową w świetle unormowania zawartego w przepisach art. 1039 k.c. oraz 1040 k.c. Wnioskodawczyni stała bowiem na stanowisku, iż uczestniczka winna na poczet schedy spadkowej zaliczyć sobie otrzymaną od…

8. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrok z 3 czerwca 2013 r., I C 632/11

   …przyjęcie takiego świadczenia z drugiej strony. Niezależnie od powyższej interpretacji umowy darowizny, w najnowszym orzecznictwie na gruncie art. 1039 § 1 kc pojawiło się stanowisko, zgodnie z którym za darowiznę w rozumieniu art. 1039 § 1 kc należy rozumieć nie tylko taką umowę, która,…

9. Sąd Okręgowy w Olsztynie, postanowienie z 16 października 2024 r., IX Ca 602/24

   …przypomnieć należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje obecnie zapatrywanie, zgodnie z którym pod pojęciem darowizny na gruncie art. 1039 § 1 k.c. należy rozumieć nie tylko darowiznę, o której mowa w art. 888 § 1 i n. k.c., ale również wszelkie przysporzenia pod tytułem darmym (uchwała…

10. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 4 sierpnia 2017 r., III Ca 548/17

    …uczestnik J. W. (1) – osoba ta nie była zstępnym spadkodawczyni i nie była objęta obowiązkiem ustalenia schedy spadkowej zgodnie z art. 1039 § 1 k.c. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby niedopuszczalne aprioryczne traktowanie każdej wypłaty z środków wspólnych na rzecz innych osób…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 1039 (435)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.