Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2009 r., IV SA/Wr 6/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2009 r., IV SA/Wr 6/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wznowionego w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej Kierownik Urzędu) decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z dnia [...], nr w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3 W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że K. N. wystąpiła do Kierownika Urzędu z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich, który decyzją z dnia [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania uprawnień kombatanckich. Z kolei decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...], Kierownik Urzędu na podstawie art. 154 § 1 kpa odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich. Skarga na tę decyzje została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 735/04.

4 K. N. złożyła ponowny wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu, wobec braku podstaw do wznowienia postępowania, wniesione podanie zakwalifikował jako żądanie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej podlegającej rozpoznaniu w trybie art. 154 § 1 kpa. Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie.

5 K. N. nie zgodziła się z tą decyzją i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

6 Kierownik Urzędu stwierdził, iż wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wydanie kolejnej decyzji na podstawie art. 154 § 1 kpa jest niemożliwe, gdyż decyzja ta byłaby obarczona wadą nieważności, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa polegającą na powtórnym rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Z akt sprawy wynika, iż organ wydając kolejną decyzję na wniosek strony w trybie art. 154 kpa orzekłby po raz drugi w tej samej sprawie administracyjnej, zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją Kierownika Urzędu.

7 W przypadku wniesienia kolejnego podania o podjęcie decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa organ powinien podjąć rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania w sprawie (wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1286/06).

8 Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

9 Przedmiotem postępowania jest sprawa uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Jest to nowa sprawa administracyjna. Nie jest możliwe wydanie ponownie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji z uzasadnieniem, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania. Byłoby to w istocie wydanie drugiej decyzji w sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 278/04, LEX nr 189150).

10 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. N. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że urodziła się w [...] r. w województwie l. W czasie wojny miała 9 lat i została wraz z rodzicami wywieziona do Niemiec. Nie pamięta dokładnie gdzie, ale jej zdaniem było to w okolicach Katowic. Została odebrana rodzicom i umieszczona w osobnym łagrze, skąd próbowała uciec do rodziców, ale została zatrzymana i ukarana. W łagrze pobierano jej krew dla celów wojennych. Przebywała tam do wyzwolenia. Wraz z nadejściem Armii Rosyjskiej z generałem Żukowem więźniowie zostali skierowani do wojskowego łagru we Frankfurcie nad Odrą, gdzie cały rok pracowała przy koniach sprzątając w ich stajniach. Następnie została wywieziona do innego obozu, gdzie pracowała do momentu wyjazdu do Polski. W 1959 r. odnalazła swoich rodziców w Polsce i przyjechała do nich. Obecnie rodzice nie żyją, a skarżąca jest na emeryturze.

11 W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Wyjaśnił, że rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania administracyjnego jest prawidłowe, gdyż w sprawie uprawnień kombatanckich skarżącej zapadła już wspomniana wyżej ostateczna decyzja z dnia [...] skarżącej przyznania uprawnień kombatanckich.

12 Na wniosek skarżącej Kierownik Urzędu przeprowadził również postępowanie w trybie nadzwyczajnym, w wyniku którego, na podstawie art. 154 kpa, decyzją z dnia [...]., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

13 Z kolei w dniu 7 lipca 2008 r. do urzędu wpłynęło kolejne pismo skarżącej w przedmiocie uprawnień kombatanckich, które zostało zakwalifikowane przez Kierownika Urzędu jako wniosek o wzruszenie decyzji ostatecznej w oparciu o przepisy art. 154 kpa.

14 Mając na uwadze stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt SA/Wr 1286/06 Kierownik Urzędu podjął rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...].

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

17 Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).

18 Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 105 § 1 w związku z art. 154 § 1 kpa. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Natomiast w myśl art. 154 § 1 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

19 Z akt sprawy wynika, że Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił skarżącej przyznania uprawnień kombatanckich. Skarga na tę decyzję, prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Wr 289/2000, została odrzucona jako niedopuszczalna z powodu niewyczerpania administracyjnego toku instancji poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

20 Następnie ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], nr [...] odmawiającą na podstawie art. 154 § 1 kpa uchylenia decyzji własnej z dnia [...] z uwagi na brak przesłanek wymienionych w tym przepisie tj. interesu społecznego lub słusznego interesu strony.

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Wr 735/04 oddalił skargę na powyższą decyzję z dnia [...]. Natomiast postanowieniem Sądu z dnia 1 marca 2006 r. odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, zaś postanowieniem z dnia 4 października 2006 r. odrzucono zażalenie na to postanowienie.

22 Wnioskiem z dnia 19 czerwca 2008 r. (data stempla pocztowego 30 czerwca 2008 r.) skarżąca ponownie zwróciła się do Kierownika Urzędu o przyznanie uprawnień kombatanckich, mimo iż ostateczną decyzją z dnia[...], nr [...] odmówiono przyznania jej tych uprawnień.

23 Skoro decyzja z dnia [...] w sprawie uprawnień kombatanckich jest ostateczna, to w myśl art. 16 § 1 kpa, uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania, może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

24 Kierownik Urzędu prawidłowo zakwalifikował zatem wniosek skarżącej z dnia 19 czerwca 2008 r. jako kolejny wniosek o uchylenie lub zmianę, w trybie określonym w art. 154 § 1 kpa, ostatecznej decyzji własnej z dnia [...], gdyż skarżąca w piśmie z dnia 11 sierpnia 2008 r. nie udzieliła jednoznacznej odpowiedzi - na pismo tego organu z dnia z 1 sierpnia 2008 r. wzywające ją, na podstawie art. 234 kpa, do sprecyzowania w jakim nadzwyczajnym trybie wniosła o wzruszenie wspomnianej decyzji ostatecznej, poprzez wskazanie czy jest to wniosek o wznowienie postępowania, wniosek o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 kpa, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji.

25 W świetle powyższego, skoro Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] odmawiającej przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich zasadne było na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego wszczętego kolejnym wnioskiem o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji w trybie uregulowanym w art. 154 § 1 kpa.

26 Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa oznacza bowiem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (J. Borkowski w B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydanie 3, Warszawa 2000, s. 428).

27 Wniosek skarżącej z dnia 19 czerwca 2008 r. i ostateczna decyzja z dnia [...] dotyczą w istocie tej samej sprawy administracyjnej, czyli odmowy przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich. Zachodzi więc tożsamość sprawy wynikającej z wniosku z dnia 19 czerwca 2008 r. i sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...].

28 Bezprzedmiotowe jest zatem prowadzenie postępowania w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją administracyjną w sytuacji, gdy w ponownym postępowaniu mogłaby zapaść identyczna decyzja.

29 Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w powołanym wyżej wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 278/04, z którego wynika, że procedura rozpoznawania wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa nie przewiduje rozstrzygnięcia w postaci odmowy wydania decyzji z tego powodu, iż sprawa została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. W wyroku tym stwierdzono również, że nie jest możliwe wydanie ponownie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji wydanej w trybie art. 154 kpa z uzasadnieniem, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania i w związku z tym za słuszne należy uznać rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania.

30 W tej sytuacji podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne.

31 Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.