Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lutego 2015 r., II SAB/Wr 113/14

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lutego 2015 r., II SAB/Wr 113/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis – spr. Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie nakazu usunięcia palików wytyczających nową granicę postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić uiszczony wpis w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.

Uzasadnienie

2 T. S.pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. skierowanym do Wójta Gminy K. złożył wniosek o "nakazanie usunięcia palików wytyczających nowe granice nieruchomości". na uzasadnienie wskazał, że na gruntach wnioskodawcy, graniczących z działką W. Biuro Geodezji w K. wytyczyło nowe granice. W odpowiedzi, pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r., udzielonej z up. Wójta poinformowano T. S., że Gmina K. nie otrzymała żadnego zawiadomienia o toczących się pracach geodezyjnych na nieruchomościach, z którymi graniczą grunty stanowiące własność wnioskodawcy. W dniu 18 sierpnia 2014 r. skarżący złożył do D. Urzędu Wojewódzkiego we W. zażalenie "na sprzeczną z prawem bezczynność Wójta Gminy i nadanie biegu sprawie". Pismo to zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które po uzyskaniu wyjaśnień od Wójta Gminy K. postanowieniem z dnia [...] r. ([...]), przywołując w podstawie prawnej art. 37 w zw. z art. 134 i 61 kpa, w zw. z zażaleniem T. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie załatwienia sprawy "nakazania usunięcia palików wytyczających sprzeczna z prawem nową granicę sąsiedzką" stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu kolegium wskazało, że w dniu 25 sierpnia 2014 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. celem rozpatrzenia według właściwości zażalenie T.S. na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie załatwienia sprawy "nakazania usunięcia palików wytyczających sprzeczną z prawem nową granicę sąsiedzką." Wezwany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do przesłania całości akt sprawy i ustosunkowania się do zażalenia T.S. Wójt Gminy K. wyjaśnił, że: - Wójt Gminy K. nie prowadzi żadnego postępowania w sprawie przebiegu granicy pomiędzy drogą nr 40 położoną w W., stanowiącą własność Gminy K., a działkami przylegającymi do tej drogi, między innymi działką nr 38/1 stanowiącą własność T. S.. W sprawie przebiegu tej granicy nikt nie składał wniosku, ani też nie było potrzeby prowadzenia postępowania z urzędu, pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. T. S. zwrócił się do wójta Gminy K." o nakazanie usunięcia palików wytyczających nowe granice nieruchomości"

3 Po przeprowadzeniu przez urząd postępowania wyjaśniającego ustalono, że na wniosek osoby fizycznej geodeta uprawniony G. K. wykonywał podział działki nr 42, po przeciwnej stronie drogi nr 40 w stosunku do działki T. S.. Nieruchomość w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest na cele rolne, dlatego zgodnie z obowiązującymi przepisami Wójt Gminy nie wydaje w sprawie podziału postanowienia, ani decyzji zatwierdzającej podział. W dniu 10 lipca odbyło się spotkanie w terenie z zainteresowanymi osobami oraz geodetą uprawnionym wykonującym podział działki nr 42 w W.. Według oświadczenia geodety nie dokonywał on żadnych zmian w przebiegu granicy, a nie też nie miał potrzeby wznawiania punktów granicznych. Paliki w terenie służyły wyłącznie do celów technicznych wykonania podziału działki. Przedmiotem prac geodety nie było wznowienie znaków granicznych tylko podział nieruchomości. W związku z dalszymi pismami T. S. w sprawie błędnie wyznaczonej granicy pomiędzy drogą nr 40 a działką nr 38/1 pismem z dnia 15 lipca 2014 r. Gmina K. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w K. o przesłanie informacji dotyczących zakresu prac geodezyjnych, prowadzonych w ostatnim czasie na tym terenie.

4 W odpowiedzi Kierownik Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pismem z dnia 2 września 2014 r. potwierdził, że nie była zgłaszana praca geodezyjna dotycząca przedmiotowej granicy, a wykonywany podział rolny działki nr 42 w żaden sposób nie wpłynął na przebieg granicy pomiędzy działką nr 38/1 stanowiącą własność Pana S., a drogą nr 40 w W..

5 W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło, że działalność organów administracji publicznej i ich kompetencje do podejmowania władczych rozstrzygnięć kształtujących uprawnienia i obowiązki określonych podmiotów, regulują przepisy prawa. Zasadniczo kompetencje organów administracji ograniczają się do rozpoznawania i rozstrzygania "spraw administracyjnych", tj. takich spraw, które z uwagi na swój przedmiot posiadają umocowanie do ich rozstrzygnięcia w materialnych przepisach prawa administracyjnego. W orzecznictwie wskazuje się, że istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej "k.p.a."), warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Brak któregokolwiek z wymienionych konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej skutkuje tym, że sprawa nie posiada charakteru "sprawy administracyjnej" (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2012 r., IV SA/Po 1011/11, LEX nr 1139584).

6 Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie administracyjnej lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r, IV SAB/Wa 109/07 - publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych:

7 Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 37 k.p.a. traktuje o nie załatwieniu sprawy w terminie, ale pod pojęciem "sprawy" należy tutaj rozumieć sprawę administracyjną, o jakiej mowa w art. 1 pkt 1 tego kodeksu; chodzi zatem o sprawę indywidualną, rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej.

8 "Nakazanie usunięcia palików wytyczających sprzeczną z prawem nową granicę sąsiedzką" nie mieści się w pojęciu "sprawy administracyjnej " w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a.

9 Zdaniem kolegium, w tym stanie faktycznym i prawnym Wójtowi Gminy K. nie można zarzucić bezczynności w sprawie "nakazania usunięcia palików wytyczających sprzeczną z prawem nową granicę sąsiedzką", zatem nie ma p[odstaw by zobowiązać organu do nadania sprawie biegu. Zażalenie przewidziane w art. 37 kpa przysługuje wyłącznie w sytuacji nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, zatem niedopuszczalne jest zażalenie w sprawie, która w ogóle się nie toczy.

10 T. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na sprzeczną z prawem bezczynność Wójta Gminy w K. w sprawie. Wniósł o uchylenie sprzecznej z prawem bezczynności wójta gminy i nadanie biegu sprawie. W uzasadnieniu napisał, że na podstawie art.54 kpa związku z art.149 kpa, w związku z uchwałą nr [...], Rady Gminy K. z dnia [...]roku, podtrzymująca bezczynność Wójta Gminy w K. oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., postanowienie [...], a doręczone pocztą dnia 5 listopada 2014 roku, podtrzymujące bezczynność Wójta Gminy w K.. W związku z wizją lokalną w terenie w dniu 10 lipca 2014 roku na której nie był obecny geodeta i strona przeciwna, a był tylko sąsiad strony przeciwnej sporu J. jako przyszły nabywca spornej nieruchomości. W dniu 11 lipca 2014 roku skarżący sporządził pismo do Wójta Gminy z zapytaniem jaką podjął decyzję związku z wizją lokalną w dniu 10 lipca 2014 roku, na które otrzymał odpowiedź sprzeczną z art. 35 i art. 36 kpa. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony. Na podstawie art.37 kpa na nie załatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Wedle art. 152 kc, rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie oraz w wypadkach określonych w ustawie sądy. Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta. Wymieniony organ wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeśli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać. W terminie 14 dni od doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. W sprawie nie został wyznaczony geodeta upoważniony przez wójta do dokonania rozgraniczenia nieruchomości. Właściciele gruntów sąsiadujących zobowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów, być obecnym. W dniu 10 lipca 2014 roku strona przeciwna nie była obecna. Strona przeciwna podjęła bezprawne działania umieszczając wzdłuż urojonej granicy pręty stalowe wystające 20 cm nad ziemią, w celu uszkodzenia przez skarżącego opon ciągnika lub przyczepy podczas żniw oraz wkopała słupy kamienne o wysokości 1 metra.

11 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

13 W przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (§ 3).

14 Zatem skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa i dotyczy sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SAB/Wa 2/07, LEX nr 337771). Warunkiem dopuszczalności skargi jest więc istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu.

15 Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy K. polegająca na niezałatwieniu pisma skarżącego, zawierającego wniosek o "nakazanie usunięcia palików wytyczających sprzeczną z prawem nową granicę sąsiedzką". W ocenie Sądu, wskazany w skardze przedmiot nie należy do właściwości sądu administracyjnego, albowiem sprawa "usunięcia palików" nie mieści się w pojęciu sprawy z zakresu administracji publicznej jak również w kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Brak jest bowiem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który nakładałby obowiązek podjęcia przez Wójta Gminy K. aktu o charakterze władczym czy też czynności z zakresu administracji publicznej w zakresie "nakazania usunięcia palików wytyczających sprzeczną z prawem nową granicę sąsiedzką".

16 W tej sprawie Wójt Gminy K. nie był legitymowany do wydania jakiegokolwiek aktu administracyjnego, który podlegałby kontroli sądu administracyjnego. Skarga na bezczynność jest natomiast dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich stronie służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienie oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej. W związku z tym, na podstawie powołanego art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., skarga na bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie jest niedopuszczalna i tym samym podlegała odrzuceniu stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

17 Mając powyższe na uwadze, trzeba stwierdzić, że skarga wniesiona w tej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.