Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2010 r., II SA/Wr 238/10
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2010 r., II SA/Wr 238/10
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak– spr. Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zabudowy części klatki schodowej na I piętrze budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.G. na podstawie art. 105 § 1 kpa oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zabudowy, przez B.K., części klatki schodowej na I piętrze budynku położonego na Os. A. [...] w K.G.
3 W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż w toczącym się w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. G. postępowaniu administracyjnym w wyżej wymienionej sprawie w dniu [...] r. w trakcie przeprowadzania dowodu stwierdzono, że w budynku położonym na Os. A. [...] w K. G., "w miejscu wskazanym w skardze, istnieją drzwi oddzielające lokal mieszkalny nr[...] " oraz że "właz dachowy została zaślepiony od strony klatki schodowej i od strony dachu przez ówczesnego administratora".
4 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż według oświadczenia B. K., drzwi wstawione zostały około 1994 r., co potwierdza przedstawiciel zarządcy budynku. Według oświadczenia właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] oraz zarządcy, inwestorem wskazanych prac był ówczesny zarządca budynku, to jest Miejski Zakład Budżetowy Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Obecnie lokal jest własnością B.K. i nabyty został w 2001 r. w stanie jak obecnie.
5 Organ I instancji stwierdził, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz na podstawie zebranych informacji i dowodów, a także mając na względzie oświadczenia stron, organ nadzoru budowlanego nie mógł ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, że wykonane roboty budowlane polegające na zabudowie klatki schodowej zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Jednocześnie organ nadzoru budowlanego uznał, że nie ma możliwości udokumentowania i udowodnienia, że zabudowa klatki schodowej powstała w warunkach samowoli. Dlatego też decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zabudowy, przez B. K., części klatki schodowej na I piętrze budynku położonego na Os. A. [...] w K. G., na terenie działki nr [...] według ewidencji gruntów.
6 Podnosząc, iż z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się A. N. i wskutek złożonego przez niego odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, Powiatowy Inspektor podał, że w dniu [...] r. przeprowadził rozprawę administracyjną w celu uzgodnienia interesów stron oraz w celu złożenia wyjaśnień w przedmiotowym postępowaniu.
7 Organ I instancji wskazał następnie, że B. K. oświadczyła, iż nigdy nie była jako lokator inwestorem żadnych prac wykonywanych w budynku, związanych z zabudową części klatki schodowej, ani też innych, a o tym, co działo się na klatce schodowej posiada korespondencję informującą zarządcę budynku. Roboty budowlane objęte postępowaniem zostały wykonane przed 1996 r. i B. K. nie posiada informacji o tym, czy ówczesny inwestor posiadał stosowne zgłoszenia lub pozwolenia.
8 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż przedstawiciel Gminy Miejskiej K. G. I.G. oświadczyła, że nie posiada dokumentów ani wiedzy na temat przedmiotowej sprawy. Jedynie w sprawach bieżących Urzędu Miasta K.G. znajduje się korespondencja z 2006 r. A. N. w sprawie wyjaśnienia kwestii wykupu lokali w budynku nr [...] na Os. A. i innych robót budowlanych nie dotyczących przedmiotowej sprawy. I.G. podała, że nie podpisywała uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie zabudowy klatki schodowej.
9 Przedstawiciel zarządcy A.G. oświadczył, że sprawcą zgłoszonej samowoli nie była Spółka Mieszkaniowa Sp. z o.o. oraz że brak jest w archiwum Spółki dokumentów na temat zagrodzenia klatki schodowej i zaślepienia włazu na dach. Prace te zostały na pewno wykonane przed marcem 2002 r. Książka obiektu została założona w 2004 r. po kontroli NIK, stąd brak wiedzy na temat okresu wykonania przedmiotowych prac.
10 R. M. oświadczyła, iż zabudowanie korytarza zostało wykonane przez administratora oraz że nie zagłębiała się, czy prace zostały wykonane zgodnie z prawem i według jej wiedzy roboty te zostały wykonane pomiędzy rokiem 1992-1995. Uważała, że zabudowa klatki była potrzebna, bo gwarantowało to bezpieczeństwo. Kilkakrotnie dochodziło do zwarć w złączu kablowym przez niewłaściwą obsługę zabezpieczeń elektrycznych.
11 A. N. oświadczył, że kierownikiem prac był Pan Sz. i działał jako pracownik Zakładu Budżetowego w K. G. Przedmiotowe roboty budowlane wykonano w roku 2001-2002 i trwały co najmniej pół roku. W tym samym czasie wykonywane były inne roboty budowlane, np. chodnik przed budynkiem, wymiana rynien, zamurowanie okna. Roboty te wykonywała brygada zakładu budżetowego. A. N. podał, że nie wie czy powyższe roboty były wykonywane zgodnie z prawem i czy było pozwolenie na budowę.
12 Wskazując na powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. uznał, że nie można bezsprzecznie dowieść, iż przedmiotowa zabudowa klatki schodowej powstała bez wymaganej akceptacji właściwych organów, z powodu braku dokumentów potwierdzających niniejszą okoliczność lub świadczących o legalności wykonanych robót budowlanych i przywołując art. 105 § 1 kpa decyzją z dnia 17 czerwca 2007 r. nr PINB.7355/13/114/6-07 umorzył postępowanie administracyjne.
13 Decyzja ta została utrzymana w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. nr[...].
14 W wyniku rozpatrzenia skargi A. N. wniesionej na wyżej wymienioną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt II SA/Wr 716/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
15 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. podał, iż ponownie rozpatrując sprawę wezwał A. N., B. K. i I. Sz. do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.
16 Organ I instancji podniósł następnie, iż w dniu [...] r. na wezwanie stawił się A.N., który został pouczony "o przepisach wynikających z rozdziału 5 kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wyłączenia pracownika bądź organu z prowadzenia sprawy" oraz poinformowany, iż "w przedmiotowym wypadku nie występuje, w ocenie organu, żadna z przesłanek wskazanych w ww. rozdziale nr 5 Kpa oraz o tym, że organ nadzoru budowlanego nie jest w żaden sposób związany z administracją samorządową". Na pytanie dotyczące czasu wykonania przedmiotowych robót budowlanych A. N. odpowiedział: "W 2000 r. było wykonane nowe pokrycie papowe na całym budynku. W pierwszych dniach zespołem kierował Pan I. Sz. Prace zaczęto od ostatniej bramy.
17 Prace wykonywano solidnie początkowo. Dalej prace prowadzone były wolniej i bez żadnej precyzji, niestarannie i ciągnęły się do późnej jesieni. W 2001 r. po wykupieniu mieszkania przez Panią K. była remontowana klatka schodowa przez parę miesięcy. Remont był wykonywany przez pracowników ówczesnego zarządcy budynku. Prace przychodził nadzorować Pan M. Dż. i Pan J. G".
18 Powiatowy Inspektor podał, że A.N. oświadczył, iż remont i zabudowa klatki schodowej miały miejsce w 2001 lub 2002 r. W tym czasie zlikwidowano na klatce schodowej zasilanie elektryczne i przeniesiono na drugi koniec budynku. Zrobiono chodnik, wewnątrz klatki chodowej zaślepiono wyjście na dach, zlikwidowano okno i wstawiono 2 nowe okna. W 2004 lub 2005 r. sprzedano korytarz R. M. W ramach zabudowy klatki schodowej wstawiono drzwi, zaślepiono wyjście na dach. A.N. podał, że w budynku od samego początku były dwa wejścia na dach.
19 Organ I instancji wskazał następnie, iż w dniu [...]r. na wezwanie stawiła się B. K., która odnosząc się do terminu wykonania przedmiotowych robót podała, że w ramach prac wstawiono drzwi we wnęce w 1994 bądź 1995 r., a właz został zaślepiony od zewnątrz i od wewnątrz około 1992 lub 1993 r. Oświadczyła, że inwestorem był Miejski Zakład Budżetowy Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, a ona w czasie wykonywania robót była wyłącznie najemcą i nie była zleceniodawcą prac. Według jej wiedzy decyzję o wykonaniu robót podjęto komisyjnie z udziałem przedstawiciela Miasta i Dyrekcji MZBGKiM. Od momentu wykonania prac nie wykonywano w zakresie objętym niniejszym postępowaniem żadnych czynności.
20 Na pytanie A. N., kiedy został wyremontowany ostatnio dach na budynku na Os. A. [...] w K. G., B. K. odpowiedziała, że w 2000 r. na co jest uchwałą wspólnoty i oświadczyła, że w tym czasie nie była właścicielką mieszkania nr[...].
21 Na pytanie A. N., kto był wykonawcą robót remontowych dachu, B.K. odpowiedziała, że zleceniodawcą był MZBGKiM, natomiast nie posiada wiedzy, kto konkretnie wykonywał roboty.
22 A.N. oświadczył, że właz został zaślepiony od góry po raz pierwszy w trakcie remontu dachu w 2000 r.
23 Na pytanie A.N., kto finansował roboty, B. K. powiedziała, iż roboty związane ze wstawieniem drzwi MZBGKiM, natomiast roboty związane z remontem dachu w 2000 r. Wspólnota. Oświadczyła ponadto, że w aktach sprawy znajdują się dwa oświadczenia osób postronnych potwierdzające, że w 1998 r. i wcześniej drzwi prowadzące na klatkę schodową już były wstawione.
24 Powiatowy Inspektor podkreślił, że A.N. wniósł o zaprotokołowanie, iż oświadczenia złożone są przez osoby będące radnymi, współpracujące z B.K.
25 Organ I instancji podał, iż w dniu [...] r. na wezwanie stawił się I. Sz.
26 Na pytanie dotyczące terminu wykonania prac I. Sz. odpowiedział, że nie wie i nie pamięta, kiedy miały one miejsce.
27 Na pytanie, kto był inwestorem powyższych robót, I. Sz. również odpowiedział, że nie wie i oświadczył, że nie posiada wiedzy czy na prowadzenie przedmiotowych robót wydane były zgody bądź pozwolenia.
28 Na pytanie A. N., czy ówczesny zarządca prowadził roboty objęte niniejszym postępowaniem, I. Sz. odpowiedział, że nie posiada wiedzy czy prowadzono roboty na zlecenie czy bez zlecenia.
29 Na pytanie A. N., czy w 2000 r. I. Sz. był w zarządzie miasta, I. Sz.odpowiedział, że sprawdzi w Urzędzie Miasta i udostępni organowi nadzoru budowlanego powyższe informacje.
30 Organ I instancji podał następnie, iż w dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. uznając, że zeznania złożone przez zawiadomione osoby nie dają możliwości jednoznacznego wyjaśnienia sprawy i są ze sobą sprzeczne, zawiadomił Prokuraturę Rejonową w K. G. o podejrzeniu składania fałszywych zeznań. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prokuratura Rejonowa w K. G.w dniu [...] r. zawiadomiła urząd o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego składania fałszywych zeznań.
31 Zaznaczając, że przedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęto w sprawie samowolnej zabudowy, przez B. K., części klatki schodowej na I piętrze budynku położonego na Os. A. [...] w K. G. oraz że na podstawie zebranych informacji i dowodów organ nadzoru budowlanego nie może ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, iż niniejsze roboty budowlane wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne.
32 Po rozpatrzeniu odwołania A.N. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
33 W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.G. wydał postanowienie nakazujące współwłaścicielom budynku położonego na Os. A. [...] w K.G. sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego wykonanych robót budowlanych polegających na zabudowie części klatki schodowej wyżej wymienionego budynku. Postanowienie to zostało uchylone w całości postanowieniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr[...].
34 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w dniu [...] r. do organu I instancji wpłynęło pismo B. K. wraz z ekspertyzą techniczną dotyczącą rozpatrywanej sprawy, sporządzoną przez mgr inż. M. U. posiadającego uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Z ekspertyzy tej wynika, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie ze sztuką i wiedzą budowlaną oraz nie stanowią zagrożenia dla użytkownika lokalu i prawidłowej eksploatacji klatki schodowej.
35 Organ I instancji podniósł, że w trakcie przeprowadzanego w dniu 28 września 2009 r. dowodu stwierdzono, iż w przedmiotowym budynku do lokalu mieszkalnego nr [...] należącym do B. K. w klatce schodowej zamontowano drzwi zewnętrzne, które "nie stwarzają na dzień oględzin zagrożenia". Ze względu na nieobecność B. K. brak było możliwości obejrzenia włazu na dach.
36 Uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte w decyzji z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. wywodził, że na podstawie zebranych informacji i dowodów organ nadzoru budowlanego nie może ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, iż niniejsze roboty budowlane wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego prawem pozwolenia czy zgłoszenia. Jednocześnie organ nadzoru budowlanego uznał, że nie ma możliwości udokumentowania i udowodnienia, że roboty wykonano w warunkach samowoli. Powiatowy Inspektor zaznaczył, że dopiero ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w art. 63 wprowadziła obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu określonej w art. 60 dokumentacji budowlanej, a właściwe organy administracji nie dysponują dokumentami, które potwierdziłyby twierdzenie, iż przedmiotowe roboty budowlane prowadzone były samowolnie.
37 Organ I instancji stwierdził, że podjął wszelkie próby zmierzające do ustalenia czy zabudowa klatki schodowej powstała legalnie czy też nie, wyczerpując przy tym wszelkie środki dowodowe określone w dziale 2 rozdziale 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi jednak na niemożność ustalenia powyższego stanu rzeczy oraz niemożność interpretowania powstałych niejasności i niedopowiedzeń na niekorzyść podmiotu, któremu zarzuca się brak respektowania obowiązków wynikających z przepisów prawa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. nie widzi podstaw i możliwości do wydania w stosunku do przedmiotowych robót nakazu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
38 Organ I instancji podniósł, iż w trakcie prowadzonego postępowania stwierdził, że "na chwilę oględzin (28 września 2009 r.) nie było zagrożenia związanego z montażem drzwi na klatce schodowej". Ponadto w aktach sprawy jest ekspertyza techniczna dotycząca rozpatrywanej sprawy, której autor stwierdza, iż drzwi zamontowane zostały zgodnie z wiedzą i sztuką budowlaną i nie stanowią zagrożenia dla użytkownika lokalu. W ocenie nadzoru budowlanego, demontaż wyłazu dachowego nie stanowi również zagrożenia dla użytkowników budynku.
39 Podkreślając, iż zabudowa przedmiotowej klatki schodowej została wykonana znaczny czas temu, zeznania stron i świadków są rozbieżne, a sprawa rozbieżności i składania fałszywych zeznań nie została rozstrzygnięta przez Prokuraturę Rejonową w K. G., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wywiódł, że nie ma możliwości bezsprzecznego udokumentowania, iż przedmiotowe roboty wykonano w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z wiedzą i sztuką budowlaną i nie stanowią zagrożenia dla użytkowników budynku.
40 Wskazując na powyższe organ I instancji uznał, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i w związku z tym na podstawie art. 105 § 1 kpa orzekł jak wyżej.
41 W odwołaniu złożonym od tej decyzji A. N. podjął polemikę z rozstrzygnięciem organu I instancji wywodząc w szczególności, że przedmiotowe prace były wykonywane w 2002 r., a w tym czasie właścicielem lokalu nr [...]była B.K. Zarzucał przy tym, że przy wykupie powyższego lokalu doszło do nieprawidłowości.
42 Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
43 W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawiwszy dotychczasowy przebieg postępowania w tej sprawie stwierdził, że w jego ocenie zaskarżona decyzja nie budzi wątpliwości "pod względem prawidłowości formalnej jak i zasadności podjętego rozstrzygnięcia".
44 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że postępowanie zakończone niniejszym rozstrzygnięciem toczyło się w sprawie robót budowlanych, w ocenie A. N. wykonanych samowolnie przez B. K., polegających na osadzeniu drzwi oddzielających lokal mieszkalny nr [...] od klatki schodowej i zaślepieniu włazu dachowego, w efekcie czego zabudowano część klatki schodowej na I piętrze budynku położonego na Os. A. [...] w K.G.
45 Organ odwoławczy podniósł następnie, iż z uwagi na charakter wykonanych robót budowlanych ustalenie, że zostały one wykonane samowolnie skutkowałoby zastosowaniem procedury naprawczej przewidzianej w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż celem tej procedury nie jest karanie inwestora za wykonywanie robót budowlanych w sposób określony przez art. 50 przytoczonej ustawy (tj. m.in. w sposób samowolny), lecz doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z przepisami prawa, przede wszystkim przepisami techniczno-budowlanymi. Jeżeli zatem w toku postępowania zostanie ustalone, iż roboty budowlane nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych, organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do stosowania przepisów art. 51 Prawa budowlanego i nie ma podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w sprawie. Tym samym dalsze prowadzenie postępowania przez organy nadzoru budowlanego staje się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Na poparcie swojego stanowiska Wojewódzki Inspektor powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 493/04 (LEX nr 169372).
46 W ocenie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji podjął szereg działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, obejmujących m.in. przesłuchanie świadków i przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, przy czym wyczerpał katalog dostępnych środków dowodowych, a zebrany w ten sposób materiał dowodowy nie pozwala zarzucić B. K. samowoli budowlanej przy wykonywaniu przedmiotowych prac budowlanych.
47 Zdaniem organu II instancji, zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie stwierdzić, że prace, które polegały na osadzeniu drzwi oddzielających lokal mieszkalny nr [...] od klatki schodowej i zaślepieniu włazu dachowego, w efekcie czego zabudowano część klatki schodowej na I piętrze budynku położonego na Os. A.[...] w K.G., zostały wykonane w sposób poprawny, a potwierdza to znajdujące się w aktach opracowanie techniczne mgr. inż. M. U.
48 Wskazując na powyższe D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wywiódł, że w tym stanie rzeczy jedynie prawnie dopuszczalnym zakończeniem postępowania w sprawie jest jego umorzenie z powodu bezprzedmiotowości, co wynika z treści art. 105 § 1 kpa.
49 Na powyższą decyzję A. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
50 Wywodząc, że kwestia zabudowy klatki schodowej jest istotna w związku z zasklepieniem wejścia na dach, skarżący podkreślił, że od początku najmu lokalu, to jest od 1 lutego 1964 r., w budynku położonym na Os. A. [...] w K.G. były dwa wejścia na dach – w 1 i 6 klatce schodowej. Zgodnie z zakładowym regulaminem rodziny zamieszkujące w 1, 2 i 3 klatce schodowej korzystały z wejścia w 1 klatce, a pozostałe w 6 klatce. A.N. oświadczył, że od 2002 r. zaczęły się problemy z korzystaniem z wejścia na dach. Osoby z całego budynku korzystały z wejścia w 1 klatce schodowej, gdyż nie było możliwości skorzystania z wejścia w 6 klatce. Skarżący podał, że z uwagi na stan dachu do 2004 r. ustnie, a w 2004 r. pisemnie zwracał się do Spółki Mieszkaniowej w tej kwestii, nie uzyskując żadnej odpowiedzi. Następnie sprawę zgłaszał w różnych instytucjach, jednak "wszędzie załatwiano odmownie lub wcale". Pismem z dnia [...] r. Prezes Spółki poinformował go, że przeszukano dokumenty i nie natrafiono na jego wcześniejsze pismo. Z uwagi na chorobę żony od 2005 r. nie miał możliwości interwencji i udziału w zebraniach Spółki. W dniu [...] r. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w K.G., a w dniu 21 sierpnia 2006 r. do Burmistrza K. G. "i odpowiedzi były żadne". W 2006 r. zwrócił się do "do Powiatowego Urzędu, lecz oni odesłali do Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. w sprawie samowolnego zamknięcia wejścia na dach przez p. B. K." i okazało się, że musi udowodnić, kiedy to wejście zamknięto. Skarżący stwierdzając, że "W tajemniczy sposób wszelka dokumentacja zniknęła", zapytywał: "Czy można traktować jako wiarygodne oświadczenia byłego przewodniczącego Rady Miasta p. S. i obecnej p. K., jeżeli osoby te zamieszkują gdzie indziej lub p. K., który wystawił aneks przed wykupieniem p. B. K. mieszkania w 2001, dlaczego nie wcześniej". A.N. podał następnie, iż pismem z dnia [...]r. Prezes Spółki poinformował go, że "nie posiada wiedzy na czyje polecenie zostało zamknięte wejście na dach". Skarżący zarzucił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. w "decyzji umarzającej postępowanie podjętej w ciągu dwóch tygodni nie odważył się bronić przed sądem kasacyjnym od wyroku wydanego [...]r., tylko sprawę ciągnął w nieskończoność" i przesłuchał "p. Sz., który nic nie pamiętał, natomiast p. J. G., który pamięta, że w 2002 roku została potrącona premia jemu i p. Sz. pozostawiono". A. N. podał przy tym, że I. Sz. i B. K. byli członkami Zarządu Miasta w K. G. Odnosząc się następnie do ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, że zabudowa wejścia na dach została wykonana fachowo, skarżący oświadczył, że nigdy tego nie negował, tylko podnosił, iż wykonano ją niezgodnie z prawem. A. N. zarzucił następnie, że bezprawnie dokonano sprzedaży stanowiącego część wspólną korytarza oraz że sprzedaż mieszkania B.K. nastąpiła [...] r., a dopiero [...] r. Starosta stwierdził, że lokal nr [...] stanowi samodzielny lokal mieszkalny, przez co naruszono art. 3 pkt 1 oraz art. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Skarżący podał, że od chwili użytkowania wejścia na dach tylko nad jego mieszkaniem, mieszkanie to zostało czterokrotnie zalane, a wnioski o remont nie przyniosły rezultatu. Oświadczył przy tym, że nieprawdą jest, iż wejście na dach w 6 klatce schodowej było nieczynne już wcześniej.
51 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
52 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
53 Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
54 W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
55 Kwestię sporną w tej sprawie stanowi umorzenie postępowania w sprawie robót budowlanych, polegających na osadzeniu drzwi oddzielających lokal mieszkalny nr [...] od klatki schodowej i zaślepieniu włazu dachowego, w efekcie czego zabudowano część klatki schodowej na I piętrze budynku położonego na Os. A. [...] w K.G. Zdaniem skarżącego A. N. roboty te zostały wykonane samowolnie przez B. K.
56 W rozpatrywanej sprawie w istocie poza sporem jest to, iż wyżej wymienione roboty budowlane zostały wykonane w sposób poprawny, zgodnie z wiedzą i sztuką budowlaną i nie stanowią zagrożenia dla użytkowników budynku. Potwierdza to znajdujące się w aktach opracowanie techniczne mgra inż. M. U., a sam skarżący – jak wynika to z treści skargi – również przyznał, że nigdy nie negował fachowego wykonania przedmiotowych prac.
57 Przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) dotyczy obiektów budowlanych będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
58 Art. 51 tej ustawy ma zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1, a zatem m.in. w sytuacji, gdy bez wymaganego pozwolenia na budowę wykonano roboty budowlane inne niż polegające na realizowaniu obiektu budowlanego.
59 Postępowanie dotyczące robót budowlanych związanych z zabudową części klatki schodowej na I piętrze obejmującą zaślepienie włazu dachowego, jeżeli roboty te wykonane byłyby samowolnie, podlegałoby zatem rozpatrzeniu w trybie art. 51 ustawy – Prawo budowlane, gdyż roboty te nie polegały na realizowaniu obiektu budowlanego, a jedynie na zabudowie części klatki schodowej.
60 Istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dotyczącej takich robót jest to, że – jak wynika z niekwestionowanych w tym zakresie ustaleń organów administracyjnych oraz z akt administracyjnych sprawy, w tym przede wszystkim z opracowania technicznego mgra inż. M. U. – przedmiotowe roboty budowlane zostały już zakończone i wykonano je poprawnie, zgodnie z obowiązującymi normami oraz sztuką budowlaną.
61 W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do nakładania na inwestora obowiązków, które miałyby na celu doprowadzenie przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem.
62 Podkreślić przy tym należy, iż organy nadzoru budowlanego uprawnione są jedynie do kontroli, czy nie doszło do naruszenia przepisów Prawa budowlanego, a nie do rozstrzygania spraw z zakresu prawa cywilnego. Skoro zatem nie stwierdziły, by wykonane prace naruszały przepisy prawa budowlanego, to nie były zobligowane do szczegółowego ustalania, kto i kiedy wykonał przedmiotowe prace, a nawet czy rzeczywiście były one wykonane samowolnie, skoro nie dysponowały materiałami dowodowymi jednoznacznie tę kwestię wyjaśniającymi. Nie miały też prawa do rozpatrywania kwestii związanych z prawidłowością dokonanej sprzedaży lokalu mieszkalnego czy też z prawidłowością prowadzonych przez inne organy postępowań.
63 W wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 493/04 (LEX nr 169372) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie wskazał, że gdyby organ nadzoru budowlanego uznał, iż wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, winien umorzyć swoje postępowanie albowiem przepis art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nie daje mu materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w takiej sytuacji. Podobne stanowisko zajmowano w wielu innych orzeczeniach sądów administracyjnych (por. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Op 585/08 – LEX nr 504230, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt II SA/Po 242/08 – LEX nr 509893).
64 W tym stanie rzeczy jedynym rozstrzygnięciem, jakie mogły podjąć organy nadzoru budowlanego w sprawie przedmiotowych robót budowlanych związanych z zabudową części klatki schodowej, było umorzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie.
65 Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są opisane wyżej zarzuty podnoszone w skardze, gdyż wystarczające i decydujące o wyniku sprawy miało ustalenie, że przedmiotowe roboty budowlane zostały już zakończone i wykonano je poprawnie, zgodnie z obowiązującymi normami oraz sztuką budowlaną. Szczegółowe rozważanie pozostałych kwestii, a w szczególności tego, kto i kiedy roboty te wykonał, a także czy rzeczywiście zostały one wykonane samowolnie, jest w tej sytuacji zbędne.
66 Zgodnie z art. 105 § 1 kpa w sytuacji, gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
67 Powyższy przepis został w rozpatrywanej sprawie prawidłowo zastosowany, bowiem organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do wydania rozstrzygnięcia o innej treści.
68 Podkreślić w tym miejscu wypada, że decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron, a jedynie stwierdza, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy i kończy zawisłość sprawy w danej instancji.
69 Zaznaczyć ponadto trzeba, że – jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ustawy – Prawo budowlane (a w takim trybie organy administracyjne prowadziłyby postępowanie, gdyby ustaliły, że przedmiotowe roboty budowlane prowadzone były w warunkach samowoli budowlanej oraz gdyby nie stwierdziły poprawności wykonania robót związanych z przedmiotową instalacją) organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią prawa do dysponowania nieruchomością (por. np. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt IV SA 639/01 - M.Prawn. 2003/4/147), a więc nie zajmują się kwestiami regulowanymi przez prawo cywilne.
70 Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2003 r. sygn. akt IV SA 523/01 - ONSA 2004/2/54).
71 W tym stanie rzeczy uznać należy, że w niniejszej sprawie nie naruszono obowiązujących przepisów i to w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
72 Mając na względzie powyższe – na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 105 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Prawo budowlane, art. 50
- Prawo budowlane, art. 51
- Ustawa o własności lokali, art. 2
- Ustawa o własności lokali, art. 3
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.