Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2019 r., V SA/Wa 312/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2019 r., V SA/Wa 312/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P... na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... stycznia 2019 r. nr ... w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP,

3 strona lub skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w

4 Warszawie (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] stycznia 2019 r.,

5 nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika

6 Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie (dalej: Naczelnik US,

7 organ I instancji lub egzekucyjny) z [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela

8 kosztami

9 postępowania egzekucyjnego.

10 Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

11 Naczelnik US na podstawie wystawionego przez PARP tytułu wykonawczego z 7

12 listopada 2017 r. nr [...] prowadził wobec C. S.A. w

13 W. postępowanie egzekucyjne obejmujące zobowiązania z tytułu zwrotu

14 środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków

15 europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowych z

16 udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności, o których

17 mowa w art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U.

18 z 2017 r., poz. 2077 ze zm.) w kwocie należności głównej 104 460,00 zł, plus odsetki na

19 dzień wystawienia tytułu wykonawczego w kwocie 66 201,60 zł.

20 W celu realizacji należności dochodzonych przedmiotowym tytułem

21 wykonawczym organ egzekucyjny zastosował zajęcie wierzytelności z rachunku

22 bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie zawiadomień z 30 listopada

23 2017 r. Przedmiotowe zawiadomienia doręczono bankom (B. oraz A. S.A.) 30 listopada 2017 r., natomiast stronie (wraz z odpisem

24 tytułu wykonawczego dla zobowiązanego) doręczono 19 grudnia 2017 r., w trybie art.

25 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z

26 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: kpa).

27 W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Banki poinformowały, że nie

28 prowadzą rachunków bankowych dla C. S.A. w W..

29 Podejmując dalsze czynności egzekucyjne Naczelnik US 13 lutego 2018 r.

30 skierował zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej do Z. w P. Powyższe zajęcie dłużnik zajętej

31 wierzytelności otrzymał 22

32 lutego 2018 r., natomiast zobowiązana Spółka - w trybie art. 44 kpa - 6 marca 2018 r.

33 Pismem z 22 lutego 2018 r. Z. w P.

34 poinformował, iż nie posiada żadnych wierzytelności względem Cartridge World (CEE)

35 S.A.

36 Mając na uwadze materiał zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania

37 egzekucyjnego wobec zobowiązanej organ egzekucyjny postanowieniem z [...] maja 2018

38 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne

39 prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

40 Następnie zawiadomieniem z 3 lipca 2018 r. nr [...]

41 poinformował PARP o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego.

42 Wnioskiem z 9 lipca 2018 r. Strona wystąpiła o wydanie postanowienia w sprawie

43 kosztów egzekucyjnych.

44 Naczelnik US postanowieniem z [...] lipca 2018 r. obciążył PARP kosztami

45 postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1.709,60 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił,

46 że Stronę obciąża opłata manipulacyjna w wysokości 1% egzekwowanych należności.

47 W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek złożonego przez PARP

48 zażalenia, Dyrektor IAS decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i

49 przekazał sprawę

50 do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ nadzoru

51 wskazał, że Naczelnik US w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia nie przedstawił

52 stanu faktycznego sprawy, który pozwoliłby na weryfikację prawidłowości naliczonych

53 kosztów postępowania egzekucyjnego, tj. nie wskazał należności, od jakiej naliczono

54 żądaną kwotę z tytułu opłaty manipulacyjnej oraz sposobu jej ustalenia. Nadto nie

55 zbadano, czy z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów wystąpiła

56 osoba do tego uprawniona.

57 Mając na uwadze wytyczne Dyrektora IAS, po ponownym rozpoznaniu wniosku o

58 wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, Naczelnik US wydał

59 postanowienie z [...] listopada 2018 r. nr [...] o

60 obciążeniu PARP kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec

61 majątku C S.A., na podstawie tytułu wykonawczego nr

62 [...], wystawionego przez PARP, w kwocie 1.711,90 zł.

63 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem PARP wniosła zażalenie.

64 Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z

65 [...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

66 Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ

67 egzekucyjny pobiera, zgodnie z art. 64 § 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o

68 postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, dalej: upea),

69 opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu

70 wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne związane ze stosowaniem środków

71 egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

72 W art. 64c § 1 upea, została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których

73 mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ

74 egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Ustawa

75 dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił

76 wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2-4 upea).

77 Organ II instancji podkreślił, że postanowieniem z [...] maja 2018 r. Naczelnik US,

78 na podstawie art. 59 § 2 upea, umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec

79 majątku spółki. Zauważył także, że skoro koszty egzekucyjne nie zostały pobrane w

80 toku postępowania egzekucyjnego, to w związku z jego umorzeniem nie można nimi

81 obciążyć zobowiązanego, dlatego też zobowiązanym do ich pokrycia będzie –

82 wierzyciel, czyli PARP.

83 Podkreślono, że organ egzekucyjny doręczył 19 grudnia 2017 r. C. S.A. odpis tytułu wykonawczego z 7

84 listopada 2017 r. nr [...]. Zatem,

85 w jego ocenie, w stosunku do ww. tytułu wykonawczego powstał obowiązek naliczenia

86 opłaty manipulacyjnej, o czym stanowi art. 64 § 10 upea. Zasadą bowiem jest

87 pobieranie opłaty manipulacyjnej niezależnie od tego, czy kwota została skutecznie

88 wyegzekwowana, czy też nie. Oplata przy tym stanowi procent kwoty "egzekwowanych

89 należności", a nie "wyegzekwowanych należności".

90 Dyrektor IAS wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału

91 dowodowego wykazała, iż organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami

92 egzekucyjnymi, powstałymi w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a

93 wydane rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i

94 prawnego.

95 Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu dotyczących braku

96 zastosowania wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca

97 2016 r., SK 31/14, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z

98 Konstytucją RP m.in. art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 upea w zakresie, w jakim nie określa

99 maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty

100 manipulacyjnej, Dyrektor IAS zauważył, że zawarte w wyroku TK ujęcie

101 niekonstytucyjności oznacza, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność

102 pominięcia prawodawczego, w którym Trybunał stwierdził konieczność podjęcia

103 odpowiednich działań legislacyjnych. W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, że

104 w rzeczonym wyroku nie sprecyzowano rzędu wielkości, jakiego miałoby dotyczyć

105 ograniczenie kosztów egzekucyjnych, czy też opłaty manipulacyjnej, zdaniem organu

106 odwoławczego przyjąć należy, iż do czasu uchwalenia przez ustawodawcę zmian w

107 upea, w zakresie wskazanym przez powyższe orzeczenie, należy stosować

108 zakwestionowane przepisy w kształcie obecnym.

109 Od przedmiotowego postanowienia PARP złożyła skargę do WSA w Warszawie,

110 wnosząc o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów

111 postępowania sądowego. Postanowieniu zarzuciła:

112 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

113 i. art. 64 § 6 upea poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane

114 przez organ egzekucyjny obciążenie Skarżącej opłatą manipulacyjną w maksymalnej

115 wysokości 1. 711, 90 zł jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie

116 poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji, gdy Trybunał

117 Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14) stwierdził niezgodność

118 między innymi art. 64 § 6 upea z prawem w zakresie, w jakim nie określa on

119 maksymalnej wysokości tej opłaty;

120 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

121 sprawy, tj:

122 ii. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 kpa oraz w zw. z art. 18 upea

123 poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważnie

124 i nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i

125 przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim

126 poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności

127 faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności

128 egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, jak również

129 nie uwzględnienie wytycznych, jakie dla możliwości zastosowania uznanego za

130 niezgodny z prawem art. 64 § 6 upea ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28

131 czerwca 2016 r. (SK 31/14);

132 iii. art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 § 2 upea i art. 29 § 2 pkt 2 upea poprzez brak

133 podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu

134 faktycznego i załatwienia sprawy oraz nieuprawnione przyjęcie przez organ, że nie

135 doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 7 § 2 upea oraz w art. 29 § 2 pkt 2 upea,

136 podczas gdy z pisma z 30 listopada 2017 r. bezsprzecznie wynika, że jeszcze przed

137 wszczęciem postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny posiadał informację,

138 które wskazywałaby, że cel postępowania nie zostanie osiągnięty, a w konsekwencji

139 wszczęcie postępowania celem uzyskania wyłącznie opłaty manipulacyjnej w wysokości

140 1 711, 90 zł;

141 iv. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 64c § 7 upea, poprzez sporządzenie

142 uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest wewnętrznie niespójne w

143 kontekście jego weryfikacji, w szczególności poprzez brak odniesienia się do

144 zasadności ustalenia wysokości opłaty manipulacyjnej w oparciu o wytyczne z wyroku

145 Trybunału Konstytucyjnego, przy jednoczesnym nie uwzględnieniu konieczności

146 uzależnienia wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak: efektywność i

147 skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład

148 pracy organu egzekucyjnego, a w konsekwencji naruszenie także art. 11 kpa i

149 obciążenie Skarżącej rażąco wysoką kwotą kosztów bezskutecznej egzekucji

150 niepoddającą się kontroli;

151 v. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z

152 naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, 107 § 3 kpa w zw. z art. 124 § 2

153 kpa w zw. z art. 18 upea.

154 W motywach skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.

155 W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał

156 swoje stanowisko w sprawie.

157 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

158 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in.

159 art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów

160 administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30

161 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z

162 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności

163 administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności

164 zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także

165 prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować

166 z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest

167 stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa

168 materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania

169 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa

170 dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa).

171 Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt

172 jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 kpa lub w innych przepisach (art.

173 145 § 1 pkt 2 ppsa).

174 Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca

175 określił w art. 119 ppsa, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie

176 uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu

177 administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także

178 postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w

179 postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone

180 postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

181 Z przepisu art. 134 § 1 ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy

182 nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą

183 skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że

184 sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego

185 aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze

186 podniesiony.

187 Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta

188 sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

189 W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że przedmiotem sporu jest prawidłowość

190 ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania

191 egzekucyjnego przeciwko C. S.A. w W. na podstawie tytułu

192 wykonawczego z 7 listopada 2017 r., nr [...] wystawionego przez wierzyciela

193 będącego skarżącą w sprawie.

194 W ocenie sądu stanowisko organu zajęte w zaskarżonym postanowieniu nie jest

195 prawidłowe.

196 Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym uregulowana

197 jest w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W

198 toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6

199 upea opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu

200 wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków

201 egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

202 W art. 64c § 1 upea została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których

203 mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a upea, wraz z wydatkami poniesionymi przez

204 organ egzekucyjny, stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te

205 koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji

206 administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza

207 jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub

208 organ egzekucyjny (art. 64c § 2 - 4 ustawy egzekucyjnej). Art 64c § 4 upea stanowi, że

209 wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od

210 zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a upea.

211 W sprawie taki wyjątek nastąpił i organ egzekucyjny obciążył wierzyciela

212 kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty manipulacyjnej.

213 Zgodnie z art. 64 § 6 upea organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z

214 tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze

215 stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych

216 należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1

217 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu

218 niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania

219 egzekucyjnego.

220 Przewidziana art. 64 § 6 upea opłata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj

221 opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne

222 związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i jak wskazuje powołany przepis

223 wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym,

224 nie mniej jednali niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty manipulacyjnej

225 powstaje, co do zasady, z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu

226 wykonawczego. Natomiast zgodnie z art. 64 § 10 zdanie drugie upea, jeżeli pierwszą

227 czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa

228 majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek uiszczenia opłaty

229 manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.

230 W sprawie, na co słusznie zwróciły uwagę organy, ustawodawca nie uzależnił

231 możliwości naliczenia opłaty manipulacyjnej od faktycznego wyegzekwowania

232 wierzytelności.

233 W ocenie sądu mimo możliwości obciążenia strony (wierzyciela) opłatą

234 manipulacyjną, to wydając swoje rozstrzygnięcie organy orzekające powinny

235 uwzględnić w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 6 upea wyrażoną

236 przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek, jaki wyrok ten wywiera

237 w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.

238 W odniesieniu do art. 64 § 6 upea, jak również art. 64 § 1 pkt 4 upea Trybunał

239 Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że:

240 1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu

241 egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie

242 określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest

243 niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu

244 nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest

245 niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

246 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa

247 maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2

248 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84

249 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

250 3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje

251 możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty

252 manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę

253 egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z

254 wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64

255 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

256 4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w

257 zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych

258 i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.

259 TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku

260 Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który

261 powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków

262 wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty

263 egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, o

264 której mowa w art. 64 § 6 upea, ale także maksymalną wysokość innych opłat

265 egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w

266 niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości

267 tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą

268 egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał

269 Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."

270 Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia

271 postępowania egzekucyjnego, z uwagi na uregulowanie należności przez

272 zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty

273 egzekucyjne na kwotę 34.860.238,10 zł.

274 Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama

275 możliwość pobierania opłaty manipulacyjnej (czy też egzekucyjnej) w razie

276 bezskuteczności egzekucji, ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji,

277 gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego, a jedynie fakt braku określenia górnej

278 granicy tych opłat.

279 Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK o

280 sygn. akt SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych

281 przepisów upea, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca

282 2018r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału

283 Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego

284 sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego

285 zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy

286 zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci

287 mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją,

288 ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym

289 zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu.

290 Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być

291 stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze

292 wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".

293 Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 6 upea.

294 Przepis ten, jak wynika z powyższego wyroku TK, został uznany za niekonstytucyjny w

295 zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. W

296 rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej, o

297 jakiej mowa w art. 64 § 6 upea (jak również opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art.

298 64 § 1 pkt 4 upea). Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian,

299 organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty

300 egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi

301 Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia

302 zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych,

303 które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę

304 rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania

305 egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich

306 pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie

307 pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem sądu, dokonując oceny,

308 czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko

309 faktycznie poniesione, wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie

310 postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu.

311 Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić,

312 że nie dokonano w nich takiej oceny, co skutkuje uznaniem naruszenia treści art. 64 § 6

313 upea. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie

314 kosztów egzekucyjnych w zakresie opłaty manipulacyjnej, ażeby okazały się one

315 adekwatne do poniesionych wydatków, jak również nakładu pracy organu

316 egzekucyjnego, mając na uwadze standardy wynikające z wyroku TK o sygn. akt SK

317 31/14.

318 Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na

319 podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.

320 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z §

321 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

322 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na

323 łączną kwotę 597 zł składają się: stały wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł,

324 koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i opłata skarbowa od

325 pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W ocenie sądu w sprawie winien zostać

326 zastosowany § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, a nie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w

327 zw. z § 2 tego rozporządzenia. Przedmiotem bowiem sprawy było postanowienie

328 określające wysokość kosztów egzekucyjnych, a nie należność pieniężna. W sprawie

329 nie było potrzeby badania i sprawdzania wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 218

330 ppsa), gdyż sprawa ta podlega wpisowi stałemu (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady

331 Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad

332 pobierania wpisu w postepowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 221 poz.

333 2193 ze zm.), który jest niezależny od wartości przedmiotu sporu. Zatem w sprawie

334 pobrano wpis stały, a nie wpis stosunkowy zależny od wartości przedmiotu sporu. To, że

335 w kontrolowanym postanowieniu określono konkretną wysokość kosztów

336 egzekucyjnych nie powoduje, że sprawa przestaje być sprawą z zakresu objętych

337 skargą na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym objętej wpisem

338 stałym. W ocenie sądu krajowy ustawodawca świadomie powiązał kwestię związaną z

339 wynagrodzeniem pełnomocnika z kwestią związaną z pobieraniem przez sąd wpisu

340 stałego lub stosunkowego. W wypadku, gdy sprawa objęta jest wpisem stałym, to

341 wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika również jest stała, niezależna

342 od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia NSA z 14 marca 2019 r. I GZ

343 62/19 i z 17 lipca 2019 r. I GZ 178/19).