Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2014 r., VI SA/Wa 3430/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2014 r., VI SA/Wa 3430/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę

Uzasadnienie

2 |Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ") zaskarżoną decyzją z [...] października 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu |

3 |odwołania S. sp. z o.o. w S. (dalej także: "skarżąca" lub "strona"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego |

4 |Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w sprawie ustalenia, że M. S. podlegała w dniach 17 lutego oraz 24 marca |

5 |2010 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy o świadczenie usług zawartej ze skarżącą. Jako podstawę zaskarżonej |

6 |decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej|

7 |finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., dalej także: "ustawa o świadczeniach") oraz art.|

8 |138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej także: |

9 |"k.p.a."). |

10 |Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym. |

11 |Wnioskiem z dnia 18 czerwca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. (dalej także: "ZUS") zwrócił się do [...] Oddziału |

12 |Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym m.in. usług na rzecz |

13 |skarżącej. W swoim wniosku ZUS wskazał, iż płatnik składek nie dokonał zgłoszenia i nie naliczył składek na obowiązkowe ubezpieczeni |

14 |zdrowotne z tytułu umów cywilnoprawnych nazwanych przez strony umowami o dzieło. Do swojego wniosku ZUS przedstawił: |

15 |- umowę o dzieło zawartą w dniu 5 stycznia 2010 r. pomiędzy skarżącą a M. S. dotyczącą przygotowania i wygłoszenia wykładu |

16 |szkoleniowego "Leczenie chorób układu krążenia" w dniu 17 lutego 2010 r. oraz w dniu 24 marca 2010 r.; |

17 |- kserokopię protokołu kontroli płatnika składek skarżącej z dnia [...] kwietnia 2012 r. przeprowadzonej przez ZUS; |

18 |- kserokopię protokołu przesłuchania A. W. reprezentującej płatnika składek skarżącą przez ZUS; |

19 |- kserokopię zastrzeżeń płatnika składek skarżącej do protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2012 r.; |

20 |- kserokopię informacji o sposobie rozpatrzenia przez ZUS zastrzeżeń płatnika składek skarżącej do protokołu kontroli z dnia [...] |

21 |kwietnia 2012 r. |

22 |Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. ustalił, że M. S. podlegała w dniu 17 lutego 2010 r. oraz w |

23 |dniu 24 marca 2010 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy o świadczenie usług zawartej ze skarżącą. |

24 |W uzasadnieniu wskazał, że z umowy o dzieło przekazanej przez ZUS wynika, iż M. S. zawarła ze skarżącą umowę o dzieło na przygotowanie |

25 |i wygłoszenie wykładu szkoleniowego "Leczenie chorób układu krążenia" 17 lutego 2010 r. i 24 marca 2010 r. Natomiast ZUS podczas |

26 |kontroli przeprowadzonej u ww. płatnika ustalił, że umowa zawarta pomiędzy płatnikiem składek i M. S. nazwana umową o dzieło, |

27 |faktycznie jest umową o świadczenie usług do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Organ I instancji wyjaśnił, że istotą |

28 |umowy o dzieło jest osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. W przypadku umowy|

29 |wykonywanej przez M. S. trudno jest określić rezultat dzieła jakim jest przygotowanie i wygłoszenie wykładu. Nadzór nad wykonywaniem |

30 |czynności przewidzianych umową oraz określenie miejsca i sposobu pracy, typowe są dla umowy o świadczenie usług, gdzie liczy się |

31 |bieżąca staranność pracy i wykonanie poszczególnych czynności zgodnie ze wskazaniami kontrahenta i w sposób przez niego oznaczony, nie |

32 |zaś dla umowy o dzieło, gdzie liczy się jedynie rezultat w postaci wykonanego dzieła. W związku z powyższym organ I instancji |

33 |stwierdził, że czynności wykonywane przez M. S. w ramach umowy zawartej ze stroną polegały na starannym działaniu, dlatego też powyższa|

34 |umowa jest umową o świadczenie usług do której stosuje się przepisy dotyczące umów zlecenia i M. S. podlegała w dniu 17 lutego 2010 r. |

35 |oraz w dniu 24 marca 2010 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy o świadczenie usług. |

36 |Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa NFZ. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: |

37 |1) naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach, poprzez uznanie, że umowa łącząca skarżącą z M. S., zawarta w dniu 5 |

38 |stycznia 2010 r., obejmująca przygotowanie i wygłoszenie wykładu na ściśle określony w nich temat, stanowi umowę zlecenia, a nie umowę |

39 |o dzieło, a w związku z tym ustalenie podlegania M. S. ubezpieczeniu zdrowotnemu w dniach wygłaszania wykładów, tj. w dniach 17 lutego |

40 |2010 r. oraz 24 marca 2010 r., |

41 |2) art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 180 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - ze względu na |

42 |brak przeprowadzenia (w jakiejkolwiek części) postępowania dowodowego, zmierzającego do wydania decyzji ustalającej podleganie M. S. |

43 |ubezpieczeniu zdrowotnemu za wskazane okresy, w tym w szczególności zaniechanie ustalenia przedmiotu umowy, sposobu jej wykonania, |

44 |zbadania istotnych elementów umowy, a zamiast tego oparcie rozstrzygnięcia w całości na zakwestionowanych przez stronę ustaleniach ZUS |

45 |(jako Organu wnioskującego o wydanie decyzji ustalającej), przez co organ w ogóle nie zbadał istoty sprawy, a wydana decyzja, jako |

46 |podjęta z rażącym naruszeniem prawa, przy zaniechaniu przeprowadzenia własnej oceny faktycznej i prawnej sprawy, nie może się ostać. |

47 |Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, tj. |

48 |ustalenie, iż w datach 17 lutego 2010 r. i 24 marca 2010 r. M. S. nie podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu, ewentualnie o uchylenie |

49 |decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. |

50 |Po rozpatrzeniu odwołania Prezes NFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. |

51 |Organ odwoławczy powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II UK 315/10W stwierdził, że w zaskarżonej|

52 |decyzji słusznie wskazano, iż w przypadku każdej zawartej umowy decydująca jest jej treść. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i |

53 |przedmiot decydują o charakterze współpracy. W ocenie organu rozpatrującego odwołanie, prawidłowo przyjął organ I instancji, iż |

54 |czynności wykonywane w ramach przedmiotowych umów nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one |

55 |w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się |

56 |odpowiednio przepisy o zleceniu. |

57 |W ocenie Prezesa NFZ sformułowany przedmiot umowy jako: "przygotowanie i wygłoszenie wykładu szkoleniowego" wskazuje, iż przedmiotowa |

58 |umowa - wbrew nazwie - nie była umową o dzieło, lecz ukrywała świadczenie usług z zachowaniem staranności i jej istotą było wykonywanie|

59 |określonych czynności, a nie wykonanie dzieła. Umowa o dzieło jest bowiem jednym z instrumentów prawnych służących wymianie dóbr |

60 |majątkowych, która ma doprowadzić do powstania oznaczonego dzieła i następnie jego wydania zamawiającemu. Jednym z kryteriów |

61 |pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) |

62 |sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2000 r. sygn. akt IV CKN 152/00 OSNC 2001/4/63). |

63 |Taka możliwość w przypadku spornej umowy nie istnieje, tym samym nie ma możliwości zakwalifikowania umowy z dnia 5 stycznia 2010 r., |

64 |jako umowy rezultatu w myśl przepisów o umowie o dzieło. Przygotowanie i wygłoszenie wykładu szkoleniowego jest procesem który trwa, a |

65 |zatem umowa o dzieło nie powinna mieć zastosowania. |

66 |Prezes NFZ przytoczył treść wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] Wydział [...][...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. sygn. akt [...] oraz wyrok WSA w |

67 |Warszawie z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1345/11 i stwierdził, że brak jest podstaw uchylenia bądź zmiany decyzji |

68 |Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. |

69 |Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] października 2013 r., |

70 |żądając jej uchylenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: |

71 |1) prawa materialnego - art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach poprzez bezkrytyczne przyjęcie za organem I instancji, że |

72 |umowa łącząca stronę z M. S., zawarta w dniu 5 stycznia 2010 r., obejmująca przygotowanie i wygłoszenie wykładu na ściśle określony |

73 |temat, stanowi umowę zlecenia, a nie umowę o dzieło, a w konsekwencji ustalenie podlegania M. S. ubezpieczeniu zdrowotnemu w dniach |

74 |wygłaszania wykładów, tj. w dniach 17 lutego 2010 r. oraz 24 marca 2010 r., |

75 |2) rażące naruszenie przepisów postępowania: |

76 |a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy oczywiście wadliwej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, tj. |

77 |decyzji naruszającej podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w postaci: obowiązku rzetelnego zgromadzenia materiału |

78 |dowodowego i jego wyczerpującego rozpatrzenia lub uzupełnienia (art. 77 k.p.a.), obowiązku należytego uzasadnienia stronie motywów |

79 |rozstrzygnięcia, ze wskazaniem rodzaju uwzględnionych dowodów oraz sposobu wnioskowania na ich podstawie (art. 107 § 3 k.p.a.), |

80 |b) art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez |

81 |nieodniesienie się w jakikolwiek sposób do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu, powielenie wad decyzji organu |

82 |pierwszoinstancyjnego, tj. aprioryczne stwierdzenie podlegania M. S. ubezpieczeniu zdrowotnemu za wskazane okresy bez wykazania podstaw|

83 |skłaniających organ do powzięcia takiego "wniosku", oparcie uzasadnienia prawnego decyzji wyłącznie na wyrokach sądów, bez powiązania |

84 |ich z konkretnym stanem faktycznym sprawy, a wręcz zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, przez co decyzja organu II instancji jest |

85 |pozbawiona uzasadnienia faktycznego. |

86 |Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, iż celem zawartej umowy było osiągniecie przez zainteresowanego konkretnego |

87 |rezultatu w postaci przedstawienia nie tylko samej prelekcji, ale również jej całościowemu opracowaniu i przekazaniu, tak aby zawierała|

88 |określone informacje na temat produktów skarżącej. Wskazała, iż rezultaty zakwestionowanych umów o dzieło miały charakter |

89 |niematerialny. Strona wyjaśniła, iż wykłady nie były realizowane dla celów dydaktycznych. Prowadzone były wyłącznie dla celów promocji |

90 |leków wśród grup docelowych – lekarzy i farmaceutów. Zatem ich przygotowanie wymagało konkretnego nakładu pracy twórczej wykonawcy, w |

91 |tym opracowaniu materiałów przy wykorzystaniu źródeł naukowych oraz własnej praktyki, stworzenia ram wykładu, w toku których na tle |

92 |zarysu problematyki zdrowotnej w wybranym, określonym w temacie wykładu obszarze, w którym przedstawione zostaną aspekty stosowania |

93 |produktów skarżącej, co rozstrzyga w tym przypadku o charakterze umowy o dzieło. |

94 |Strona wskazała, iż każdy wykład przygotowany przez M. S. przeprowadzony był przy użyciu osobiście opracowanych konspektów, slajdów |

95 |i prezentacji. Wyjaśniła, że praca wykonawcy była samodzielna i autorska. Miała twórczy charakter i indywidualizm. Wykłady nie miały |

96 |charakteru rutynowego i szablonowego. |

97 |Zdaniem skarżącej zakwestionowane umowy zawierały wszystkie essentialia negotii umowy o dzieło (samodzielność przyjmującego zamówienie |

98 |na wykonanie dzieła, brak trwałości i ciągłości stosunku prawnego, brak powtarzalności wykonywanych przez wykonawcę prac oraz |

99 |zobowiązanie się względem zamawiającego do osiągnięcia indywidualnie oznaczonego, samoistnego, obiektywnie możliwego i pewnego |

100 |rezultatu). |

101 |W ocenie strony Prezes NFZ w żaden sposób nie wykazał zasadności swoich ustaleń i nie przeprowadził rzetelnego postępowania dowodowego,|

102 |dowolnie traktując zebrany materiał dowodowy i jej wyjaśnienia. |

103 |Wskazała także, iż materiał dowodowy wskazuje na istnienie zgodnego zamiaru stron zawarcia umowy o dzieło. Odmienne ustalenia Prezesa |

104 |NFZ uznała za błędne. |

105 |W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o |

106 |oddalenie skargi. |

107 | |

108 |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: |

109 | |

110 |Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar |

111 |sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu |

112 |sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji |

113 |publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. |

114 |Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną |

115 |(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. Nr |

116 |153, poz. 1270 ze zm.). |

117 |Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało |

118 |wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie |

119 |przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji |

120 |(postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji |

121 |(postanowienia) z naruszeniem prawa. |

122 |Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna. |

123 |Istotą sporu pomiędzy stronami jest kwestia prawidłowej oceny organu co do występowania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. S. w |

124 |czasie wykonywania umowy cywilnoprawnej na rzecz skarżącej w dniach 17 lutego 2010 r. i 24 marca 2010 r. |

125 |Przedmiotem oceny organu na gruncie niniejszej sprawy jest uznanie, że przygotowanie i wygłoszenie wykładu szkoleniowego "Leczenie |

126 |chorób układu krążenia" w dniach 17 lutego 2010 r. i 24 marca 2010 r. było świadczeniem usług z zachowaniem właściwej staranności, a |

127 |nie wykonaniem dzieła. |

128 |Należy w tym miejscu podkreślić, że art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia |

129 |zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są|

130 |osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się|

131 |przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. |

132 |Z kolei zgodnie z art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub |

133 |innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i |

134 |odprowadza zamawiający. |

135 |Jednocześnie do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, na podstawie art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia |

136 |1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej także: "k.c.") stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. |

137 |Oznacza to, że sam fakt nazwania umowy między jej stronami "umowa o dzieło" nie przesadza o jej charakterze. Decydująca okazuje się |

138 |treść zawartej umowy. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o faktycznym charakterze współpracy. |

139 |Zgodnie z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla |

140 |dającego zlecenie. Natomiast zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania |

141 |oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. |

142 |Co do zasady, w praktyce obrotu gospodarczego przyjmuje się, że w odróżnieniu od umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług, umowa o |

143 |dzieło wymaga, by czynności przyjmującego zamówienie (najczęściej nazywanego w umowie o dzieło – "wykonawcą") doprowadziły do |

144 |konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Istotą umowy o dzieło jest zatem osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego |

145 |rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Umowa zlecenia jest z kolei umową starannego działania, w której co prawda rezultat|

146 |może być przedmiotem starań, lecz nie daje się z góry przewidzieć, a często nie sposób określić, w jakim stopniu zostanie osiągnięty. |

147 |Dlatego też w umowie zlecenia rezultat nie został objęty treścią świadczenia. Zaakcentować należy, że zasadniczo w treści umowy o |

148 |dzieło istnieje konieczność opisania rezultatu, ponieważ to rezultat kreuje stosunki zobowiązaniowe między stronami tej umowy. |

149 |Zarówno w judykaturze, jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie |

150 |utrudniona, albowiem, o ile w odniesieniu do prostych sytuacji faktycznych i prawnych nazwanie faktycznej umowy o dzieło w inny sposób |

151 |nie powoduje wielkich trudności w ustaleniu rzeczywistej konstrukcji umowy, o tyle w wypadku umów bardziej złożonych zasadne jest |

152 |rozważenie, czy wola stron w tym zakresie (nazwanie umowy w określony sposób, odesłanie do określonych przepisów) nie powinna być |

153 |podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości (tak m.in. G. Kozieł /w:/ A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. |

154 |Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX 2010, komentarz do art. |

155 |627 k.c., t. 36). |

156 |Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło są określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a |

157 |także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa|

158 |o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych |

159 |warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej |

160 |staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu, lecz samo osiągnięcie tego rezultatu, pozostające poza zakresem obowiązków |

161 |świadczącego. Przy umowie o dzieło chodzi zaś o coś więcej, tj. o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i |

162 |intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu |

163 |umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o |

164 |dzieło, w ujęciu k.c., jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w |

165 |danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania |

166 |przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań - część szczegółowa, Tom 7, wydanie 3, |

167 |pod red. J. Rajskiego, Wydawnictwo C.H. Beck - Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2011, s. 390-391). |

168 |Skoro w myśl art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o|

169 |zleceniu, to ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana |

170 |innymi przepisami" - pociąga za sobą obowiązek wykonania nakazu z art. 750 k.c., a więc obowiązku odpowiedniego zastosowania przepisów |

171 |o zleceniu. Przy czym należy wskazać, że subsumcja zawartej umowy pod przepis art. 750 k.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia, w |

172 |rozumieniu art. 734 k.c. (vide: L. Ogiegło /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań - część szczegółowa, Tom 7, ..., s. 573 i |

173 |nast.). |

174 |Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że bardzo istotna przesłanka zastosowania art. 750 k.c. wyraża się w tym, że umowa o świadczenie |

175 |usług nie może być umową, której celem byłoby osiągnięcie rezultatu, pozwalającego na jej zakwalifikowanie, jako umowy o dzieło. Innymi|

176 |słowy, umowy o osiągnięcie rezultatu stanowiącego dzieło, w rozumieniu przepisów art. 627 i nast. k.c. dotyczących umowy o dzieło, nie |

177 |mogą zostać zakwalifikowane, jako umowy o świadczenie usług. Oznacza to, że z zakresu art. 750 k.c. wyłączone są nie tylko umowy o |

178 |dzieło, ale także inne umowy nazwane, których celem jest osiągnięcie określonego rezultatu, zarówno takie, do których przepisy o umowie|

179 |o dzieło znajdują odpowiednie zastosowanie, jak i takie, które mają regulację ustawową niezawierającą takiego odesłania. |

180 |Ponadto należy zauważyć, że wyłączone spod dyspozycji art. 750 k.c. są również umowy nienazwane, których istota wykazuje zbieżność z |

181 |umową o dzieło, uzasadniającą stosowanie przepisów o tej umowie w drodze analogii (np. nieodpłatne wykonanie dzieła). Również, jeśli |

182 |chodzi o przypadek tzw. umów mieszanych, przepis art. 750 k.c. znajduje zastosowanie w zakresie, w jakim umowa dotyczy świadczenia |

183 |usług, nieuregulowanych innymi przepisami, albo do których nie znajdą zastosowania w drodze analogii przepisy odnoszące się do |

184 |którejkolwiek umowy nazwanej, mającej za przedmiot świadczenie usług. Dotyczy to zarówno umów, których przedmiotem jest zobowiązanie do|

185 |świadczenia usług, obejmujących dokonywanie czynności faktycznych i prawnych (por. m.in. M. Nesterowicz /w:/ J. Winiarz (red.), Kodeks |

186 |cywilny. Komentarz, t. II, 1989, s. 692), jak i umów łączących elementy umowy o świadczenie usług z elementami umowy o dzieło. |

187 |Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 k.c. i nast., wyraża się natomiast w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do |

188 |dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego |

189 |działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania |

190 |czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu |

191 |należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski /w:/ G. |

192 |Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2006, s. 387; podobnie: M. Nesterowicz /w:/ J. Winiarz (red.), Kodeks cywilny. |

193 |Komentarz, t. II, 1989, s. 685). Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy |

194 |wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, |

195 |czy też nie. |

196 |Wskazać należy, iż obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy |

197 |zlecenia przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo): "Umowę|

198 |o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego |

199 |zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem |

200 |zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu |

201 |dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem |

202 |wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być |

203 |obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już |

204 |istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między |

205 |stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001|

206 |Nr 4, poz. 63). Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w |

207 |jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej |

208 |wynik, dzieło bowiem musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić |

209 |istotę osiągniętego rezultatu. Pomijając wątpliwości odnośnie do uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w |

210 |rzeczy (por. np. K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. |

211 |329-332; J. Szczerski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1371), wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być|

212 |czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od |

213 |innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. A. Brzozowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s. |

214 |351-352). Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta |

215 |przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla|

216 |umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.). W odróżnieniu od umowy |

217 |o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku |

218 |spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 |

219 |k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. |

220 |W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, |

221 |indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., II UK 60/12 - niepublikowane)". |

222 |Podobne stanowisko zajęły także Sądy Apelacyjne, np. w Gdańsku w wyroku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1785/12 (opubl. Lex|

223 |nr 1314708): "Obowiązków polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu zajęć - choćby w oparciu o samodzielnie wybrane i |

224 |przystosowane materiały dydaktyczne, a nie narzucony z góry program - nie można uznać za dzieło, ponieważ nie przynoszą one |

225 |konkretnego, samoistnego, oznaczonego rezultatu. Określony rezultat umowy o dzieło, powinien mieć indywidualny charakter i niezależny |

226 |od działania wykonawcy byt, wiążący się z możliwością uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Dzieło musi przy tym istnieć w postaci|

227 |postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Powyższego z |

228 |całą pewnością nie można powiedzieć o przedmiocie umów zawartych przez skarżącą z zainteresowaną. W przypadku przeprowadzenia zajęć |

229 |szkoleniowych z języka obcego, nawet w oparciu o samodzielnie przygotowany program i pomoce naukowe, nie występuje rezultat |

230 |ucieleśniony w jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy, ma ją|

231 |przekazać kursantom.", we Wrocławiu w wyroku z dnia z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt III AUa 394/12 (opubl. Lex nr 1217818): "W |

232 |przypadku przeprowadzenia cyklu wykładów/zajęć dydaktycznych, nie występuje żaden rezultat ucieleśniony w jakiejkolwiek postaci. Jest |

233 |to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy, ma ją przekazać uczniom, w wyroku z dnia 19 |

234 |lipca 2012 r., sygn. akt III AUa 612/12 (opubl. LEX nr 1217838,): "Na podstawie umowy o dzieło w rozumieniu art. 627 k.c. przyjmujący |

235 |zamówienie zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła. Efektem końcowym jest więc pewien rezultat w postaci materialnej lub |

236 |niematerialnej. Dziełem jest stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. W przypadku |

237 |przeprowadzenia cyklu wykładów nie występuje żaden rezultat w jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy |

238 |umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy, ma ją przekazać studentom. Poziom wiedzy studentów po takich wykładach nie może być |

239 |utożsamiany z wymaganym rezultatem, nadto liczba wykonywanych godzin wykładów nadaje im charakter powtarzalnych czynności, nawet jeżeli|

240 |wykład podzielono na części. Oczywiste jest, że na każdym wykładzie dobór słów, przykładów może być inny, ale nie zmienia to typowej |

241 |usługi w wymagany efekt. Wkład w postaci wysiłku umysłowego wymagany jest przy każdej pracy umysłowej i jest wykładnikiem tylko |

242 |obowiązku starannego działania." Czy w wyroku z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt III AUa 273/12 (opubl. |

243 |orzeczenia.wroclaw.sa.gov.pl): "Jakkolwiek na gruncie obowiązujących przepisów prawa wygłoszenie i prowadzenie wykładów bywa |

244 |kwalifikowane jako dzieło o charakterze niematerialnym, tak z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie. Zauważyć bowiem należy, że|

245 |niewątpliwie wykłady posiadają walory twórcze, ale tylko wtedy będą mogły stanowić dzieło, gdy ich "twórca" będzie przekazywał nową |

246 |wiedzę w zakresie pewnego przedmiotu/tematu, tzn. będzie wykładał coś, co wcześniej nie było przedmiotem jakichkolwiek rozważań i |

247 |badań. Natomiast samo przygotowanie wykładu, nawet, gdy przekazywana w nim wiedza wykracza poza zwykły poziom i granice programowe oraz|

248 |jest w sposób indywidualny dostosowywana do potrzeb słuchaczy, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że w takim wypadku mamy do |

249 |czynienia z dziełem.". |

250 |Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ prawidłowo ustalił, że M. S. podlegała w dniu 17 |

251 |lutego 2010 r. i 24 marca 2010 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o świadczenie usług zawartej ze skarżącą w dniu |

252 |5 stycznia 2010 r. |

253 |Sąd w pełni podziela stawisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że czynności wykonywane w ramach przedmiotowej umowy nie miały charakteru |

254 |czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej |

255 |charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W omawianej sytuacji w istocie mamy do |

256 |czynienia z wykonywaniem czynności faktycznych w postaci przygotowania i wygłoszenia wykładu szkoleniowego. Przedmiot umowy |

257 |sformułowany w sposób "przygotowanie i wygłoszenie wykładu szkoleniowego" wskazuje, iż przedmiotowa umowa - wbrew nazwie - nie była |

258 |umową o dzieło, lecz ukrywała świadczenie usług z zachowaniem staranności i jej istotą było wykonywanie określonych czynności, a nie |

259 |wykonanie dzieła. Umowa o dzieło jest bowiem jednym z instrumentów prawnych służących wymianie dóbr majątkowych, która ma doprowadzić |

260 |do powstania oznaczonego dzieła i następnie jego wydania zamawiającemu. |

261 |Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej interpretacji charakteru przedmiotowej umowy oraz prawidłowo |

262 |zastosował art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach uznając, że M. S. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ wykonywała|

263 |pracę na podstawie innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (por. |

264 |wyrok wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 106/13). |

265 |Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów postępowania mających istotny |

266 |wpływ na wynik sprawy, na które wskazuje skarżąca lub których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W szczególności nie można uznać |

267 |za zasadne zarzutów nieprawidłowości postępowania dowodowego, gdyż nie znajdują one oparcia w stanie faktycznym sprawy. Organ |

268 |rozstrzygając o kwalifikacji prawnej umowy, której przedmiotem był przygotowanie i przeprowadzenie wykładu szkoleniowego, oparł się na |

269 |zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, z uwzględnieniem w szczególności przedmiotowej umowy. Na podstawie jej treści oraz innych |

270 |okoliczności sprawy organ dokonał merytorycznej jej oceny, a podjęte w tym zakresie rozstrzygniecie zostało w sposób należyty |

271 |uzasadnione. Nieuprawnione zatem jest twierdzenie, iż organ nie przeprowadził postępowania dowodowego oraz nie odniósł się do wniosków |

272 |i twierdzeń strony, gdyż jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ zajął stanowisko w kwestii zgłoszonych zastrzeżeń |

273 |pokontrolnych, zaś skarżąca nie zgłaszała innych wniosków dowodowych, które nie zostały rozpatrzone przez organ, przy czym przez ich |

274 |rozpatrzenie należy rozumieć zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony ich załatwienie. |

275 |Biorąc powyższe pod uwagę, jak również ukształtowane orzecznictwo sądowe w tym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na|

276 |podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku |