Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2017 r., VI SA/Wa 2240/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2017 r., VI SA/Wa 2240/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M.M. i W.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. M. i W. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez M. i W. M. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie wygaśnięcia lub uchylenia przedmiotowej decyzji.

3 Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się, jeżeli zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

4 Organ, powołując się na stanowisko doktryny, omówił przesłankę odmowy wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych powodów" i wyjaśnił, że na wstępnym etapie postępowania nadzorczego bada, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku.

5 Wskazał także, że odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. można w takim przypadku, kiedy oczywistym jest, że osoba wnioskująca o wszczęcie postępowania nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu.

6 W ocenie Kolegium wnioskodawcy nie mogą być stroną postępowania wszczętego w oparciu o przepis art. 162 § 1 i 2 k.p.a. albowiem nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu. To jest nie posiadają własnego, indywidualnego i skonkretyzowanego interesu prawnego wywodzącego się z przepisów prawa materialnego. Wniosek o wygaśnięcie i uchylenie decyzji oparty jest wyłącznie o przesłanki wskazujące na interes prawny innego podmiotu będącego stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzję.

7 W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. M. i W. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia utrzymanego nim w mocy i zasądzenie kosztów postępowania.

8 Podnieśli zarzut naruszenia:

9 - art. 7 i art. 77 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego a przede wszystkim nie rozpatrzenie zażalenia,

10 - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., oraz w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędne ich przyjęcie i niewłaściwe zastosowanie;

11 - art. 28 w zw. z art. 162 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony;

12 - art. 124 w zw. z art. 126 poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego.

13 W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli i szczegółowo uzasadnili podniesione zarzuty.

14 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

16 Skarga jest zasadna.

17 Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia, iż wydając przedmiotowe rozstrzygnięcia organ dopuścił się obrazy przepisów postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Naruszenie to polegało na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, jak również brak odniesienia się do argumentacji skarżących przywołanej w toku postępowania.

18 Zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i rozstrzygnięcia wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje/postanowienia nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).Ponadto w ocenie Sądu, spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

19 Możliwość dokonania oceny legalności decyzji/postanowienia warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia.

20 Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji/postanowienia i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego część dyspozytywną (wyr. NSA z dnia 30 czerwca 1983 r., I SA 178/83, ONSA 1983, nr 1 poz. 51). Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć.

21 A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie osnowa, ale decyzja/postanowienie jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji/postanowienia z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99).

22 W rozpoznawanej sprawie skarżący w toku postępowania administracyjnego powołują się na konkretnie wskazane orzeczenia zarówno Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i Sądu Administracyjnego.

23 Tymczasem organ I instancji ograniczył swoje rozważania do opisania stanu faktycznego sprawy i stwierdzenia, że cyt. "zezwolenie udzielone P. Sp. z o.o. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku Pani M. M. i Pana W. M., lecz dotyczy wyłącznie interesu prawnego i obowiązku podmiotu, któremu udzielone zostało niniejsze zezwolenie. Zatem Państwo M. nie mogą żądać wygaśnięcia lub uchylenia wskazanej decyzji z uwagi na fakt, iż nie byli stroną w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji".

24 Natomiast stanowisko organu odwoławczego praktycznie sprowadza się do trzech zdań a mianowicie cyt." wnioskodawcy nie mogą być stroną postępowania wszczętego w oparciu o przepis art. 162 § 1 i 2 k.p.a. albowiem nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu. To jest nie posiadają własnego, indywidualnego i skonkretyzowanego interesu prawnego wywodzącego się z przepisów prawa materialnego. Wniosek o wygaśnięcie i uchylenie decyzji oparty jest wyłącznie o przesłanki wskazujące na interes prawny innego podmiotu będącego stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzję".

25 W stanowisku obu organów zabrakło odniesienia się do argumentacji skarżących, a należy w tym miejscu zauważyć chociażby to, że postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. SKO uchyliło postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie wygaśnięcia lub uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Skoro zatem organ aktualnie reprezentuje odmienne stanowisko to winien szczegółowo je uzasadnić.

26 Nadto skarżący opierają swoją wywody również na, jak już wyżej wskazano, poglądach wyrażonych w wyrokach tut. i Naczelnego Sądu Administracyjnego. I w tym zakresie zbrakło ze strony organu jakikolwiek rozważań.

27 Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż organ administracji zobowiązany będzie ponownie rozpatrzyć wniosek strony, przedstawiając w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia szczegółowe merytoryczne stanowisko odnoszące się do wszystkich argumentów i zarzutów podniesionych przez skarżących w toku dotychczasowego postępowania.

28 Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia. O kosztach Sąd postanowił w myśl art. 200 p.p.s.a.

29 -----------------------

30 4