Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2006 r., VII SA/Wa 853/06

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2006 r., VII SA/Wa 853/06

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi B. i A. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku chlewni i budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. i A. T. kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] lutego 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. odmawiającą wydania decyzja nakazującej rozbiórkę budynku chlewni i budynku mieszkalnego usytuowanych na działce nr [...] w D..

3 W uzasadnieniu organ wskazał, że o nakazanie rozbiórki budynków wnieśli B.i A.T..

4 W dniu [...].06.2005 r. dokonano oględzin nieruchomości, w trakcie których stwierdzono wybudowanie parterowego budynku chlewni, konstrukcji murowanej, przykrytej dachem dwuspadowym, z dobudowaną częścią mieszkalną – wysoki parter, z dachem jednospadowym. Według oświadczenia inwestora – T. Z. budynek chlewni wraz z częścią mieszkalną wybudowano w latach 1977-1978. Jak ustalił organ I instancji cała inwestycja powstała z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego, decyzją Naczelnika Gminy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1977 r. zezwalającą na budowę budynku inwentarskiego z częścią socjalną, projektu budowlanego. Niewykonano poddasza, co spowodowało inny układ połaci dachowych oraz dobudowano część mieszkalną.

5 Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., odmówił wydania nakazu rozbiórki na przedmiotową inwestycję, wskazując na fakt wybudowania jej w oparciu o pozwolenie na budowę.

6 Organ podniósł, że co prawda odwołujący się wskazują, że pozwolenie na budowę obejmuje inną działkę tj. nr ew. [...] a nie [...], jednakże z planu realizacyjnego stanowiącego integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, iż obiekt został zrealizowany na terenie przeznaczonym pod tą inwestycję.

7 Zdaniem organu odwoławczego zarzuty dotyczące pozwolenia na budowę winny być podnoszone w odpowiednim postępowaniu przed organem nadrzędnym w stosunku do organy, który wydał pozwolenie na budowę, a nie przed organem nadzoru budowlanego, który nie ma kompetencji do weryfikowania pozwoleń na budowę.

8 Z uwagi na pozostawienie w obrocie prawnym pozwolenia na budowę nie można stwierdzić zaistnienia samowoli budowlanej, a przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r., który mógłby być podstawą ewentualnego nakazania rozbiórki budynków wskazuje, że nakaz rozbiórki może być wydany w stosunku do budowy obiektu wykonanej równocześnie bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz przy spełnieniu którejś z przesłanek określonych w pkt 1 lub 2.

9 Ponieważ wniosek odwołujących się dotyczył wydania nakazu rozbiórki chlewni i części mieszkalnej inwestycji organ I instancji – prawidłowo rozstrzygnął sprawę ustosunkowując się merytorycznie do żądania wniosku.

10 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli B. i A. T..

11 Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, pełnomocnik skarżących zarzucił organowi naruszenie art. 37 ust. 2 i 5 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez pominięcie tych przepisów i oparcie rozstrzygnięcia jedynie o przepis art. 37 § 1 w/w ustawy, naruszenie przepisów art. 7 i art. 10 kpa oraz art. 73 § 2 kpa i art. 74 § 2 kpa poprzez zaniechanie czynności, zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony.

12 Zdaniem skarżących organ nadzoru budowlanego II instancji nie wezwał ich do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych zarzutów.

13 Pełnomocnik skarżących podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie podstawą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę winien być przepis art. 37 ust. 2 i 5 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż co prawda inwestor posiadał pozwolenie na budowę budynku inwentarskiego na działce nr [...], tymczasem zabudował działkę sąsiednią należącą do skarżących o nr [...] budynkiem inwentarskim i budynkiem mieszkalnym.

14 W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

17 Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

18 Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] lutego 2006 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2005 r. odmawiającą wydania nakazu rozbiórki budynku chlewni i budynku mieszkalnego, usytuowanych na działce nr [...]1 w D. z uwagi na nie spełnienie przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

19 Zdaniem Sądu skarga jest zasadna, bowiem decyzje organów zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Ponadto uzasadnienia decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.

20 Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta w art. 77 § 1 kpa, nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego.

21 Okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, mają być ustalone przez organy, w toki sposób, aby odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.

22 Jak wskazuje art. 80 kpa, tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena konkretnej sprawy i prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony.

23 Organ rozpatrujący sprawę powinien więc rozpatrzeć wszystkie dowody zgromadzone w sprawie w ich wzajemnej łączności.

24 Należy zauważyć, że zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, a dodatkowo jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ, to może skorzystać z przepisu art. 136 kpa dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ rozpatrując sprawę naruszyły omawiane przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

25 Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest jedynie, iż inwestycja obejmująca budowę budynku chlewni i dobudowę do niego budynku mieszkalnego, została zrealizowana w latach 1977-1978 oraz że inwestor T. Z. uzyskał pozwolenie wydane dnia [...] czerwca 1977 r. przez Naczelnika Gminy [...] na budowę jedynie budynku chlewni na działce nr [...] a nie jak ustalił organ na budowę budynku inwentarskiego z częścią socjalną.

26 Podstawą decyzji organu I instancji był art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, który stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a w przypadku gdy występują inne niż wyżej wymienione ważne przyczyny organ administracji może orzec przymusową jego rozbiórkę.

27 W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że nie zaistniała podstawowa przesłanka z art. 37 Prawa budowlanego, ponieważ inwestor zrealizował budowę chlewni i dobudowę mieszkalną na podstawie pozwolenia na budowę.

28 Organ zdaje się nie zaważać, że Naczelnik Gminy [...]decyzją wydaną dnia [...] czerwca 1977 r. zezwolił inwestorowi jedynie na budowę budynku chlewni, a wobec tego dobudowany do budynku chlewni budynek mieszkalny zrealizowany został bez pozwolenia na jego budowę. Prawidłowo organ wskazał, że zgodnie z powoływanym art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakaz rozbiórki może być wydany dla budowy wykonanej równocześnie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz przy spełnieniu którejś z przesłanek określonych w pkt 1 lub 2 - jednakże przyjmując, że inwestor budował chlewnię na podstawie posiadanego pozwolenia na budowę budynku chlewni, nie ustalił czy dobudowana część mieszkalna (jak to wynika ze znajdujących się w aktach zdjęć i szkiców) stanowi samodzielny obiekt budowlany dobudowany do budynku chlewni (jej część o przeznaczeniu gospodarczym) i czy w stosunku do tej dobudowy zachodzą przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego. Te ustalenia organu – nie przesądzając o treści rozstrzygnięcia pozwolą dokonać jego właściwej oceny.

29 Nadto należy podkreślić, iż obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie (także odwoławcze) jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia.

30 Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu że organ (odwoławczy) prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia wniosek że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 kpa.

31 Skoro więc w postępowaniu przed organami administracji nie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie została spełniona hipoteza art. 37 Prawa budowlanego, uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez ostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77, a nadto decyzja organu odwoławczego z naruszeniem art. 10 § 1 kpa.

32 Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 lit. c, art. 152 art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.