Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2018 r., VII SA/Wa 545/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2018 r., VII SA/Wa 545/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi L K na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...], [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę

Uzasadnienie

2 1. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] stycznia 2017 r., znaki: [...] i [...], po rozpatrzeniu odwołania L. K., zwanej dalej również "skarżącą", utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] grudnia 2015 r., znaki:

3 [...] oraz [...] w sprawie wpisania obiektu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] pod numerem [...].

4 Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

5 2. Park w [...] (gmina [...], powiat [...]) decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] nr [...] z [...] grudnia 1966 r. wpisany został do rejestru zabytków nieruchomych pod numerem [...]. Zgodnie z treścią tej decyzji granice wpisu do rejestru obejmują całość założenia parkowego na obszarze 186 ha, a wydzielają je od zachodu droga państwowa, od północy drzewostan Nadleśnictwa [...], od wschodu zbiornik wody [...], natomiast od południa grunty Instytutu Doświadczalnego Sadownictwa.

6 W dniu [...] marca 2015 r. [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję w sprawie wpisu do rejestru [...] przestrzennego założenia o charakterze wiejskim w [...], składającego się z mieszkalnej i gospodarczej zabudowy folwarku, zieleni komponowanej wewnątrz zabudowy folwarku oraz południowej części parku.

7 Od ww. decyzji wniesione zostały odwołania do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który decyzją z [...] lipca 2015 r., znak: [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uchylona decyzja rodziła wątpliwości, co do przedmiotu i zakresu ochrony prawnej wynikającej z wpisu do rejestru zabytków, niespójności części tekstowej z załącznikiem graficznym oraz niezgodności z formą i zasadami wskazanymi w art. 107 k.p.a. W zaleceniach organ nadzorczy wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji powinien precyzyjnie określić przedmiot ochrony, wykazać jego wartość zabytkową oraz w dostateczny sposób uzasadnić nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

8 3. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją z [...] grudnia 2015 r. wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] pod numerem [...] następujący obiekt: przestrzenne założenie o charakterze wiejskim, składające się z mieszkalnej i gospodarczej zabudowy folwarku, zieleni komponowanej wewnątrz zabudowy folwarku oraz parku w [...].

9 Organ ustalił, że wpis do rejestru zabytków obejmuje:

10 1) przestrzenne założenie o charakterze wiejskim (27 działek, w tym dz. nr ewid. [...]), w skład którego wchodzi następująca zabudowa mieszkalna i gospodarcza:

11 budynek administracyjny i dawnej mleczarni - obecnie budynek biurowy - przy ul. [...];

12 b) budynek mieszkalny zarządcy folwarku - obecnie budynek mieszkalny – przy ul. [...];

13 c) budynek gorzelni z przylegającymi do niego od zachodu budynkami elektrowni, kotłowni i warsztatu - obecnie budynek mieszkalny - przy ul. ..;

14 d) budynek mieszkalny przy ul. [...];

15 e) budynek pralni i mieszkalny - obecnie budynek mieszkalny - przy ul. [...];

16 f) budynek transformatorowni;

17 g) obora we wschodniej pierzei podwórka folwarcznego – obecnie budynek nieużytkowany;

18 h) obora – obecnie budynek nieużytkowany;

19 i) budynek inwentarski (porodówka dla zwierząt) - obecnie budynek nieużytkowany;

20 j) budynki mieszkalne przy ul. [...] i [...];

21 k) stajnia przy ul. [...] (działka numer [...]);

22 2) zieleń komponowana wewnątrz zabudowy folwarku (działka numer [...]);

23 3) południowy fragment założenia parkowego (24 działki, w tym dz. nr ewid. [...]).

24 Jednocześnie organ stwierdził, że na terenie objętym wpisem do rejestru zabytków znajdują się obiekty budowlane, które nie są wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, nie posiadają wartości zabytkowej i mogą być zastąpione innymi obiektami, pod warunkiem jednak utrzymania chronionego układu zabytkowego. Do takich obiektów organ zaliczył m.in. budynek kotłowni znajdujący się na działce nr ewid. [...].

25 Powyższej decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a.

26 Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 3 pkt 1, 2 i 12, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b i g, art. 7 pkt 1, art. 8, art. 9 ust. 1 i 2, art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4 oraz art. 94 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o ochronie zabytków", a także art. 49, art. 104 § 1 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.".

27 W uzasadnieniu organ wskazał, że park pałacowy i folwark w [...] stanowią przykład krajobrazu kulturowego, który tworzy przestrzeń historycznie ukształtowaną w wyniku działalności człowieka. Jego części składowe stanowią zarówno wytwory cywilizacji, jak i elementy przyrodnicze, dlatego tak istotne jest utrzymanie i eksponowanie układu ważnego z punktu widzenia dziedzictwa kulturowego oraz środowiska przyrodniczego.

28 Teren, którego dotyczy przedmiotowa decyzja będąca podstawa wpisu do rejestru zabytków, obejmuje m.in. południową część założenia parkowego i stanowi historyczną oraz integralną część zespołu pałacowo-parkowego w [...]. Stosunkowo dobrze zachowane jest założenie folwarczne, którego układ, rozplanowanie oraz elementy składowe nie uległy większym przekształceniom. Poszczególne obiekty w obrębie zespołu przestrzennego zachowały autentyczne formy, bryły, materiał, jak i detal architektoniczny. Dodatkowo wszystkie budynki mieszkalne dalej pełnią swoją pierwotną funkcję.

29 Organ pierwszej instancji uznał, że obszar [...] założenia stanowi materialne dziedzictwo przeszłości regionu oraz istotny element lokalnej tożsamości kulturowej, będącej jednocześnie świadectwem funkcjonowania obiektu rezydencjonalnego z XIX i XX wieku. W ocenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków brak objęcia ochroną wynikającą z wpisu do rejestru zabytków zespołu folwarcznego wraz z południową częścią parku na wskazanych działkach wpłynie negatywnie na kompozycję przestrzenną i krajobrazową całego założenia, bowiem ich przynależność do zespołu pałacowo-parkowego jest czytelna i niezbędna dla utrzymania trwałości zabytku.

30 4. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła m.in. skarżąca w piśmie z 14 stycznia 2015 r., wnosząc o uchylenie ww. decyzji w części dotyczącej wpisania nieruchomości obejmującej działki o numerach [...].

31 Kwestionowanej decyzji skarżąca zarzuciła:

32 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1, 2, 13 i 15 ustawy o ochronie zabytków poprzez uznanie, że działki skarżącej stanowią zabytek bądź zabytek nieruchomy, historyczny zespół budowlany bądź jego otoczenie w rozumieniu ww. przepisów, podczas gdy nie posiadają one walorów zabytkowych, a ich położenie umożliwia ich wyłączenie z obszaru;

33 2) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że przestrzenne założenie o charakterze wiejskim nie byłoby spójne i nie stanowiłoby spójnej architektonicznie przestrzeni, gdyby działki skarżącej zostały wyłączone z obszaru ochrony;

34 3) naruszenie art. 64 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności skarżącej, w tym poprzez niecelowe włączenie do obszaru chronionego działek skarżącej o nr ewid. [...] oraz [...], w sytuacji gdy na działkach tych nie znajdują się obiekty budowlane o charakterze zabytkowym ani zieleń mająca walory zabytkowe.

35 5. Po rozpatrzeniu złożonych odwołań, w tym odwołania skarżącej, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. Organ drugiej instancji wydał powyższą decyzję na podstawie art. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1, art. 89 pkt 1i art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23).

36 Organ drugiej instancji wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie organy ochrony zabytków obu instancji działały wypełniając swój konstytucyjny obowiązek, zawarty w preambule oraz w przepisie art. 5 Konstytucji. Ponadto, organy te stosownie do dyspozycji przepisu art. 4 pkt. 1,2 i 3 ustawy o ochronie zabytków, sprawują ochronę zabytków poprzez m.in. zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie (pkt 1), zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków (pkt 2) oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytku (pkt 3). Konstytucja RP przewiduje ograniczenie prawa własności, o którym mowa w art. 64 ust. 3 mówiącym, że "własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności". Ograniczenie prawa własności stron, będące konsekwencją wpisania do rejestru zabytków przedmiotowego obszaru, wynika z przepisów ustawy o ochronie zabytków, a zatem jest prawnie dopuszczalne.

37 Fakt wpisania do rejestru zabytków omawianych nieruchomości, powoduje dla ich właścicieli ograniczenia w rozporządzaniu własnością, w postaci konieczności m.in. uzgadniania planowanych inwestycji z wojewódzkim konserwatorem zabytków, na podstawie art. 36 ww. ustawy. Jednakże nie wyklucza użytkowania ww. nieruchomości, nie wkracza także w zakres istoty prawa własności, prawa majątkowego czy prawa do dziedziczenia. Wpisanie omawianego zabytku do rejestru, spełnia także wymóg jednoznacznej oceny jego wartości zabytkowej.

38 W konsekwencji, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przychylił się do oceny [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że obszar w granicach wskazanych w zaskarżonej decyzji, pomimo zaniedbań i przekształceń nie utracił wartości historycznych i kompozycyjnych (artystycznych) oraz w dalszym ciągu stanowi materialne dziedzictwo przeszłości regionu oraz istotny element lokalnej tożsamości kulturowej, będącej jednocześnie świadectwem funkcjonowania obiektu rezydencjonalnego z XIX i XX wieku (wartość naukowa). W pełni odpowiada zatem definicji zabytku nieruchomego z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków, a jego ochrona konserwatorska jest potrzebna.

39 6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła L. K. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji poprzez wyłączenie stanowiących jej własność działek o nr. ewid. [...] z obszaru ochrony konserwatorskiej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Dodatkowo, skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

40 Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

41 naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1, 2, 12 i 15 ustawy o ochronie zabytków, poprzez uznanie, że działki skarżącej stanowią zabytek, zabytek nieruchomy, część historycznego układu urbanistycznego lub ruralistycznego w rozumieniu ww. przepisów, podczas gdy nie posiadają one walorów zabytkowych i nie spełniają przesłanek zawartych w ww. przepisach;

42 naruszenie art. 64 Konstytucji poprzez nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności, poprzez niecelowe włączenie do obszaru chronionego działek skarżącej, w sytuacji gdy na działkach tych nie znajdują się obiekty budowlane o charakterze zabytkowym ani zieleń mająca walory zabytkowe, a wpis do rejestru zabytków w sposób istotny wpływa na ograniczenie prawa własności nieruchomości oraz możliwość swobodnego gospodarowania nieruchomością;

43 naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zaufania obywateli do organów państwa wskutek utrzymania w mocy decyzji nie zawierającej precyzyjnego zakresu ochrony konserwatorskiej oraz

44 naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez zwrócenie uwagi, że w decyzji z 14 grudnia 2015 r. brak jest precyzyjnego określenia stron postępowania.

45 7. Odpowiadając w dniu [...] marca 2017 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały przedstawi one w jej uzasadnieniu. Zdaniem organu zarzuty zawarte w skardze pozostają bez wpływu na treść wydanej decyzji.

46 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

47 8. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

48 W niniejszej sprawie, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

49 9. W opinii Sądu zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego są w pełni zgodne z prawem, tzn. wydane na podstawie przepisów prawa materialnego i przepisów kompetencyjnych, w ramach ustawowego upoważnienia oraz zawierają przekonujące uzasadnienie. Należy wziąć pod uwagę, że organy ochrony zabytków są zobowiązane do objęcia ochroną między innymi takich nieruchomości, ich części lub zespołów architektonicznych, w tym historycznych układów ruralistycznych, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 i 12 ustawy o ochronie zabytków).

50 10. Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja wykazuje ponad wszelką wątpliwość, że przedmiotem wpisu do rejestru zabytków stał się cały zachowany w znacznym zakresie i funkcjonalnie kompletny zespół pałacowo-folwarczny wraz z przylegającymi do niego nieruchomościami gruntowymi. Zespół ten obejmuje przede wszystkim budynek mieszkalny zarządcy, budynek gorzelni z przylegającymi do niego od zachodu budynkami elektrowni, kotłowni i warsztatu, obory, budynek inwentarski (porodówka dla zwierząt) i stajnię. Całość obszaru zabytkowego obejmuje też teren zieleni wewnątrz folwarku, a także znaczący fragment założenia parkowego. Przestrzenne założenie parkowo-folwarczne w [...] stanowi zatem stosunkowo rzadko spotykany kompleks zorganizowany funkcjonalnie o znaczących walorach historycznych.

51 Charakterystyczne jest przy tym, że wymienione budynki są rozmieszczone wokół podwórka folwarcznego (działka o nr ewid. [...]). W tym stanie rzeczy całkowicie uzasadniona jest decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, aby zespół zabudowań folwarcznych uzupełnić od wschodu o przylegającą do podwórka folwarcznego działkę (zasadniczo niezabudowaną) o nr ewid. [...] wraz z niewielką działką nr [...]. Wyżej wymienione działki stanowiły integralną część folwarku, przede wszystkim jako teren wypasu lub przebywania zwierząt hodowanych przez właściciela folwarku.

52 Trzeba również pamiętać, że teren objęty ochroną obejmuje również niezabudowane działki o nr [...] położone po północnej i wschodniej stronie od działek skarżącej. Taki kompleks nieruchomości został przez wojewódzkiego konserwatora zabytków w pełni zasadnie uznany za układ ruralistyczny, czyli przestrzenne założenie wiejskie, zawierające zespoły budowlane, formy zieleni, drogi i nieruchomości powiązane funkcjonalnie z oryginalną historyczna zabudową. Gdyby wymienione działki o nr ewid. [...] wyłączyć spod ochrony konserwatorskiej stanowiłyby one wyspę położoną w samym środku terenu objętego ochroną zabytków, dokładnie pomiędzy kompleksem zabudowy folwarcznej i częścią parkową.

53 Nie budzi też wątpliwości Sądu zasadność decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że przedstawiona całość posiada istotną wartość historyczną i naukową, a w pewnym zakresie również wartość artystyczną, ze względu na zachowanie architektury istniejący budynków. Zachowanie takiej całości leży też w interesie społecznym, z uwagi na fakt, że cały układ ruralistyczny, włącznie z niezabudowanymi nieruchomościami, stanowi przykład rozwoju nowoczesnej gospodarki rolniczej w XIX wieku i początkach wieku XX.

54 W tym stanie rzeczy, decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpisie przedstawionego układu ruralistycznego powinna być uznana za właściwie realizującą zadania organu ochrony zabytków i za w pełni uzasadnioną. Wobec tego, argumentacja skarżącej na rzecz uznania należących do niej działek o nr ewid. [...] za nieistotne z punktu widzenia całości folwarku i nieposiadające walorów zabytkowych, jest całkowicie niezasadna. Przedmiotem ochrony konserwatorskiej nie są bowiem wyłącznie poszczególne budynki, ale właśnie cały układ folwarku i pałacowego parku w [...]. W tym świetle, nie można przypisać decyzji organu pierwszej instancji błędów w ustaleniach faktycznych, a zwłaszcza naruszenia art. 3 pkt 1, 2, 13 i 15 ustawy o ochronie zabytków. Zasadnie zatem decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.

55 11. W kontekście opisanego przedmiotu ochrony Sąd za całkowicie bezzasadne uznał zarzuty zawarte w skardze.

56 Po pierwsze, Sąd nie może podzielić oceny skarżącej, że należące do niej działki, w tym zwłaszcza działka nr ewid. [...] nie mają wartości historycznej, ani zabytkowej, a przez to objęcie ich wpisem do rejestru zabytków stanowi naruszenie prawa. Przede wszystkim, należy podkreślić, że ocenę wartości zabytkowej całości założenia pałacowo-folwarcznego sformułowali znawcy historii sztuki, dysponujący wiedzą i doświadczeniem, której skarżąca niestety nie wykazał. Założenie [...] zostało objęte ochroną konserwatora zabytków już w 1966 r. i szczegółowo opisane i scharakteryzowane pod względem historycznym i architektonicznym w roku 1978 (patrz skoroszyt / wydruki materiałów, s. 1-46, w aktach admin.). Dodatkowo, decyzje wojewódzkiego organu ochrony zabytków zostały też poprzedzone uzyskaniem szczegółowej opinii wystawionej przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, Oddział Terenowy w [...], z 13 czerwca 2014 r. (str. 97-106).

57 Zgromadzona dokumentacja jednoznacznie wskazuje na wysoką wartość historyczną całości kompleksu pałacowo-folwarcznego wraz z częścią parkową i terenami zielonymi. W tym stanie rzeczy, sformułowana przez skarżącą ocena braku wartości historycznej działek nr ewid. [...] nie może zostać uznana za wiarygodną.

58 12. Analiza decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] grudnia 2015 r. o wpisie do rejestru zabytków zaprzecza drugiemu zarzutowi skarżącej, że decyzja organu wojewódzkiego nie zawiera precyzyjnego określenia zakresu ochrony konserwatorskiej. Zarówno część opisowa decyzji (w tym tabele działek), jak i część graficzna decyzji (mapy), nie uzasadniają oceny przedstawionej przez skarżącą. Dlatego też zarzut naruszenia prawa przez organ drugiej instancji polegającego na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu wojewódzkiego, jest w ocenie Sądu bezzasadny.

59 Tym samym zdaniem Sądu nie można się dopatrzyć ani naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 k.p.a., ani też – jak sugeruje skarżąca - naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zaufania obywateli do organów państwa.

60 13. W opinii Sądu, nie ma również podstaw, aby twierdzić, że zaskarżona decyzja lub poprzedzająca ją organu wojewódzkiego powodują naruszenie art. 64 Konstytucji poprzez nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności skarżącej. Nie ma wątpliwości, że przepisu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowią właśnie podstawę do wprowadzenie ograniczeń prawa własności przysługującego właścicielom określonych nieruchomości. Ograniczenie to znajduje nie tylko konstytucyjną podstawę prawną w art. 64 ust. 3 Konstytucji, na co słusznie zwraca uwagę organ odwoławczy.

61 Zdaniem Sądu, ograniczenie prawa własności przez objęcie nieruchomości skarżącej ochroną konserwatora zabytków odpowiada również wymogom zasady proporcjonalności przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Ochrona zabytków jest bowiem konieczna w demokratycznym państwie dla zachowania porządku publicznego, a także wartości kulturowych, dziedzictwa i dorobku Narodu oraz ogólnoludzkich wartości. Równocześnie, ograniczenia te są proporcjonalne w ścisłym tego słowa znaczeniu, to znaczy przewidują obowiązki tylko takie, które są niezbędne dla ochrony obiektów i zespołów urbanistycznych bądź ruralistycznych, zasługujących na ochronę konserwatorską. Wbrew obawom skarżącej objęcie jej nieruchomości wpisem do rejestru zabytków nie czyni niemożliwym użytkowania należących do niej działek, w tym zagospodarowania bądź zabudowy tych nieruchomości. Ochrona konserwatorska oznacza jednak, że zagospodarowanie i zabudowa wskazanych działek należących do skarżącej musi być prowadzona po uzgodnieniu z właściwym konserwatorem zabytków. Tego właśnie wymaga zachowanie całości i integralności układu ruralistycznego w postaci zespołu parkowo-folwarcznego w [...].

62 14. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.