Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2010 r., VII SA/Wa 2198/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2010 r., VII SA/Wa 2198/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Sygnatura akt VIISA/Wa 2198/09

3 Uzasadnienie

4 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zwanej dalej Prawo budowlane nakazał A. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej zlokalizowanego na działce nr [...] we wsi [...] gmina [...].

5 W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, ze podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 19 marca 2009 r. stwierdzono, iż na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] gmina [...] A. B. zrealizował m.in. budynek gospodarczy parterowy o wymiarach około 12, 50 x 6,10 m. Konstrukcja budynku drewniana, dach jednospadowy, kryty blachą falistą. Wg oświadczenia A. B. i A. B. – poprzedniego właściciela nieruchomości budynek został zrealizowany około 1990 roku.

6 W chwili kontroli właściciel nieruchomości nie posiadał wymaganego pozwolenia na budowę.

7 Zdaniem kontrolujących stan elementów zewnętrznych budynku wskazywał na to, że przedmiotowy budynek powstał znacznie później niż oświadczył właściciel nieruchomości i jego wiek należy ocenić na około 3-4 lata wstecz.

8 W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na A. B. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 15 sierpnia 2009 r. dokumentów wymaganych przepisem art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

9 Wobec niewykonania obowiązku przedłożenia dokumentów w wyznaczonym terminie organ nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego.

10 W odwołaniu od decyzji organu I instancji A. B. wnosił o uchylenie decyzji i przeprowadzenie postępowania dowodowego w szczególności o przesłuchanie świadków na okoliczność czasu budowy przedmiotowego budynku, który - według jego oświadczenia - istnieje od 1990 r.

11 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

12 Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że " w świetle materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, iż sporna inwestycja powstała w dacie wskazanej przez składającego odwołanie, a zatem przesłuchanie na powyższą okoliczność świadków wskazanych w odwołaniu należało uznać za bezcelowe".

13 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. B. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając organom naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 kpa, organy bowiem pomimo nie przesłuchania zgłoszonych świadków nakazały rozbiórkę obiektu przyjmując datę budowy, jako okoliczność udowodnioną.

14 W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

17 Uwzględnienie skargi następuje wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz. U z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

18 W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna.

19 W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7, 77 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

20 W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego , stosownie do art. 7 i 77 kpa, zaś nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd administracyjny wydanej decyzji.

21 Należy podkreślić także, że również istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie.

22 Zgodnie z art. 140 kpa organ ten, jest tak samo jak organ I instancji związany przepisami art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, ma również możliwość na podstawie art. 136 kpa przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

23 Powyższe oznacza, że w toku postępowania wyjaśniającego organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków, które są niezbędne do ustalenia podstaw faktycznych rozstrzygnięcia. Jest to warunek konieczny do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami obowiązującego prawa, a także zgodnego z istniejącym stanem faktycznym. Organy administracji publicznej powinny, podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a następnie do oceny na jego podstawie czy dana okoliczność została udowodniona.

24 Ustalając fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest rozważyć wszystkie wnioski podniesione przez stronę ponieważ zaniechanie w tym zakresie określonych działań przez organ, zwłaszcza wtedy, gdy strona powołuje się na konkretne i ważne dla niej okoliczności w sprawie jest istotnym uchybieniem procesowym. Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania wyjaśniającego w sposób rzetelny, który wyjaśniałby wszystkie istotne okoliczności w sprawie spoczywa na właściwym organie administracji publicznej.

25 Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że organy obu instancji nie wypełniły obowiązków wynikających z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności nie dokonały podstawowych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia ustaleń – co powoduje, że podjęte decyzje winny zostać uchylone.

26 Zarówno bowiem organ odwoławczy, jak i organ I instancji nie przeprowadziły postępowania dowodowego dla ustalenia zasadniczego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu, a mianowicie kiedy samowolnie wzniesiono przedmiotowy budek gospodarczy.

27 Organ I instancji jedynie przeprowadził kontrolę 19 marca 2009 r. i pomimo oświadczenia skarżącego złożonego w trakcie kontroli, że budynek powstał w 1990 r. oparł się na ocenie inspektora dokonanej " na oko" co do daty budowy. Wprawdzie organy powołują się na materiał dowodowy, a organ odwoławczy nawet stwierdza, że w świetle tego materiału dopuszczenie dowodu z zeznań świadków byłoby bezcelowe to jednak poza protokołem z kontroli i zdjęciem nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego. Oświadczenie skarżącego winno być złożone po uprzedzeniu o odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 86 i 83 § 3) jak również organ winien przesłuchać zgłoszonych przez skarżącego świadków na okoliczność powstania budynku zgodnie z przepisem art. 83 § 3 kpa.

28 W każdym razie nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że protokół kontroli i zdjęcia wykonane przez kontrolerów posiadają szczególną moc dowodową i uzasadniają pominięcie przeciwdowodów, w tym wypadku zgłoszonych przez skarżącego świadków.

29 Pominięcie świadków zgłoszonych przez skarżącego na istotną dla sprawy okoliczność uchybia przepisowi art. 78 § 2 kpa, który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (wyrok NSA z 13 grudnia 2007 r. II GSK 246/07)

30 Należy podkreślić, że organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały zebrany materiał dowodowy a dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa).

31 Dopiero gdy data powstania budynku zostanie ustalona organ będzie mógł zastosować właściwe przepisy prawa materialnego.

32 Wyżej wskazane uchybienia organów zobowiązują Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji a także decyzji ją poprzedzającej, jak również postanowienia nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r.

33 Sąd uchylił także postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nakładające obowiązek przedstawienia dokumentów bowiem postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie jedynie w stosunku do obiektów wzniesionych po 1 stycznia 1995 r.

34 Organy ponownie rozpatrujące sprawę zobowiązane będą wziąć pod uwagę wskazania Sądu.

35 Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.