Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2012 r., VII SA/Wa 2098/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2012 r., VII SA/Wa 2098/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oraz odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt grodzy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy).

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...].02.2011 r. znak: [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn zm.), po rozpoznaniu odwołania M. P. od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., odmawiającej udzielenia M. P. pozwolenia na roboty budowlane obejmujące powiększenie otworu okiennego w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w miejscowości H., ul. [...], działka nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623) udzielił M. P. pozwolenia na w/w roboty budowlane.

3 W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 27.10.2010 r. M. P. wystąpiła do Starosty [...] o wydanie pozwolenia na powiększenie otworu okiennego w w/w budynku mieszkalnym. Postanowieniem z dnia [...].11.2010 r. Starosta [...] zobowiązał M. P. do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane, inwentaryzacji budowlanej budynku i decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej, a następnie, po bezskutecznym upływie terminu, decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2010 r. odmówił udzielenia inwestorowi pozwolenia na roboty budowlane. Od w/w decyzji odwołała się M. P., która w toku postępowania odwoławczego przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 17.07.2007r. sygn. akt [...] o przysądzeniu własności działki nr [...], postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia 22.01.2008r. sygn. akt [...] o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postaci prawomocnego postanowienia z dnia [...].07.2007 r..

4 Zdaniem organu, w świetle przedłożonych przez M. P. dodatkowych dokumentów wynika, że jako właścicielce gruntu - działki nr [...], część budynku znajdująca się na w/w działce stanowi część składową tego gruntu. Wojewoda [...] wskazał, że z uwagi na to, iż projektowane roboty budowlane dotyczą fragmentu budynku znajdującego się na gruncie stanowiącym własność inwestora, zaś zmiany polegające na powiększeniu otworu w elewacji budynku nie spowodują negatywnych skutków dla sąsiedniej nieruchomości o nr [...] (na której znajduje się też część budynku) i ograniczeń w zagospodarowaniu tego terenu, nałożony przez organ I instancji obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane jest bezzasadny. Organ wskazał także, że z uwagi na niewielki zakres robót budowlanych wykonanie inwentaryzacji wiązałoby się z generowaniem nieuzasadnionych kosztów, bezzasadne było też żądanie przedłożenia decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej.

5 W ocenie organu inwestor spełnił zatem wszystkie wymagania określone przepisami prawa, w tym przewidziane w art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego.

6 Decyzją z dnia [...].05.2011 r. znak [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 150 § 1 kpa, na skutek przeprowadzenia z urzędu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02.2011r. znak: [...] uchylił w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...].02.2011. i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę z wniosku M.P. z dnia 27.10.2010 r..

7 Wojewoda [...] wskazał, że przy piśmie z dnia 18.04.2011 r. Z. W., właściciel działki nr [...] w miejscowości H. ul. [...] oraz współwłaściciel budynku usytuowanego na dwóch działkach (nr [...] i [...]), przedłożył nieznane organowi w dacie wydania decyzji z dnia 18.02.2011 r. dokumenty, a mianowicie wyrok Sądu Rejonowego w C. Wydział I Cywilny z dnia 2.06.2009r. sygn. akt. [...] oraz wyrok Sądu Okręgowego w C. VI Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 22.12.2009r. sygn. akt [...], z treści których wynika, iż brak jest podstaw do wydania M. P. części budynku mieszkalnego w granicach działki nr [...], stanowiącej jej własność, a tym samym cały budynek znajduje się we władaniu C.W., matki Z. W..

8 Organ podniósł, że dokumenty te były nieznane organowi w dacie wydania weryfikowanej decyzji, co uzasadniało konieczność wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W ocenie organu, nowymi okolicznościami w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa było ujawnienie faktu, że wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 2.06.2009r. sygn. [...] nakazano C. W. wydać M. P. jedynie niezabudowaną budynkiem mieszkalnym część działki o numerze geodezyjnym [...], opisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], prowadzonej w Wydziale Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym w C..

9 Wojewoda [...] wskazał, że w aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie M. P. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane, wynikającym z tytułu własności (jako dokument potwierdzający powyższe prawo wskazano na księgę wieczystą Kw nr [...]). Organ podkreślił, że wpisy do tej księgi nie zawierały informacji o w/w wyrokach, zaś M. P., choć wyroki te posiadała, nie przedłożyła ich w organie. Brak wiedzy Wojewody [...] w zakresie rozstrzygniętym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. Wydział Cywilny z dnia 2.06.2009r. sygn. akt [...] zaskutkował uchyleniem decyzji Starosty [...] odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę i udzieleniem M. P. pozwolenia na roboty budowlane. W tej sytuacji, skoro M.P. została wydana jedynie niezabudowana część działki nr [...], w ocenie organu nie posiadała ona prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do pozostałej części działki nr [...], czyli tej właśnie, której dotyczył wniosek o pozwolenie na budowę.

10 Zdaniem Wojewody [...], ponieważ w dacie wydania weryfikowanej decyzji organ (z przyczyn od siebie niezależnych) nie posiadał wiedzy w powyższym zakresie, zachodzi pozytywna przesłanka wznowieniowa, o której mowa w treści art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

11 Decyzją z dnia [...].07.2011 r. znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].05.2011 r., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].05.2011 r. oraz na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r. i decyzję Starosty [...] z dnia [...].12.2010 r. nr [...] oraz orzekł o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę w/w inwestycji.

12 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił pogląd Wojewody [...], iż brak było podstaw do udzielenia M. P. pozwolenia na budowę projektowanego przedsięwzięcia, bowiem inwestor w dniu składania wniosku o pozwolenie na budowę, jak również w momencie wydawania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, nie miał prawa do dysponowania budynkiem, w którym miała być ona realizowana. Zdaniem organu odwoławczego z wyroków Sądu Rejonowego w C. z dnia 2.06.2009r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w C. z dnia 22.12.2009r. sygn. akt [...] jednoznacznie wynika, że M. P. jest właścicielką jedynie niezabudowanej części działki nr [...].

13 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ wojewódzki prawidłowo uchylił własną decyzję z dnia [...].02.2011 r., jednakże zwrócił uwagę, że w wyniku utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].05.2011 r. doszłoby do sytuacji, w której obowiązywały dwie decyzje o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę spornej inwestycji wydane po rozpatrzeniu tego samego wniosku. Organ wojewódzki winien był bowiem uchylić wraz z własną decyzją z dnia [...].02.2011 r. także decyzję Starosty [...] z dnia [...].12.2010r. nr [...]. Tym samym zasadne jest w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

14 Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].07.2011 r. złożyła M. P..

15 Skarżąca podniosła, iż źródło jej praw do nieruchomości znajdującej się na działce [...] we wsi H. wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 17.07.2007 r. sygn. akt. [...], którym Sąd przysądził jej ową działkę. M. P. podkreśliła, iż orzeczenia Sądu Rejonowego w C. w sprawie sygn. [...] i Sądu Okręgowego w C. w sprawie [...] dotyczą innego niż własność zagadnienia prawnego.

16 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jej wydania.

19 Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2011 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...].05.2011 r. wydane zostały z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

20 Przedmiotem oceny Sądu w rozpatrywanej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2011 r. i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z [...].05.2011 r., wydane w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r., udzielającą M. P. pozwolenia na roboty budowlane obejmujące powiększenie otworu okiennego w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w miejscowości H., ul. [...], działka nr [...].

21 Podkreślić należy, że instytucja wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. Wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić jedynie wówczas, gdy zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art. 145 § 1, art. 145a i w art. 145b kpa. W sytuacji natomiast braku przesłanek wznowieniowych organ, stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 1 kpa, będącego podstawą zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej.

22 Organy orzekające w niniejszej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r. wskazały przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Wobec powołania tej podstawy wyjaśnienia wymaga, iż uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie tej przesłanki uwarunkowane jest łącznym wystąpieniem czterech warunków: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, 2) okoliczności faktyczne lub dowody są nowe 3) okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, 4) okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Jeśli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej.

23 Jak wynika z treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą one dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2000r. V SA 1885/99 Lex nr 50152, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 16 marca 2005r. I SA 1273/03 Lex nr 189198, z dnia 9 marca 2006r. V SA/Wa 2510/05 Lex nr 202375). Za taką okoliczność nie można uznać okoliczności powołanych przez organy orzekające w niniejszej sprawie.

24 Organy jako przesłankę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r., udzielającą M. P. pozwolenia na roboty budowlane obejmujące powiększenie otworu okiennego w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w miejscowości H., ul. [...], działka nr [...] powołały okoliczność, że Wojewoda [...] w dniu wydania decyzji z dnia [...].02.2011 r. nie był w posiadaniu ujawnionych później wyroków: Sądu Rejonowego w C. z dnia 2.06.2009r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w C. VI Wydział Cywilny z dnia 22.12.2009r. sygn. akt [...]. Organy orzekające w sprawie uchyliły udzielającą pozwolenia na budowę decyzję Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r. na skutek otrzymania tych wyroków, pomimo, iż one nic nie zmieniały w zakresie prawa własności. Podkreślić trzeba, że Wojewoda [...] już wydając decyzję z dnia [...].02.2011 r. wiedział, iż budynek mieszkalny, w którym miała być realizowana planowana inwestycja, położony jest na dwóch działkach ([...] i [...]) i stanowi współwłasność. Działka nr [...] położona w H. powstała w wyniku podziału pierwotnej działki nr [...] na działki o numerach [...] i [...]. Działka nr [...] stanowiła współwłasność Z. W. i B. W., którzy darowali powstałą w wyniku podziału działkę nr [...] R. W.. M. P. nabyła własność działki nr [...] w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko dłużnikowi – R. W., dotychczasowemu właścicielowi działki. Postanowieniem z dnia 17.07.2007 r. wydanym w sprawie [...] przez Sąd Rejonowy w C. przysądzono skarżącej własność tejże działki. Postanowieniem z dnia 22.01.2008 r. Sąd Rejonowy w C. nadał klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postaci prawomocnego postanowienia z dnia 17.07.2007r.

25 Wyrokiem z dnia 2.06.2009r. sygn. akt [...], który w ocenie organów stanowił przesłankę wznowienia w niniejszej sprawie, Sąd Rejonowy w C. Wydział I Cywilny nakazał pozwanej C. W. wydać M. P. niezabudowaną budynkiem mieszkalnym część działki o nr [...] (opisanej w księdze wieczystej Kw nr [...]), jednocześnie oddalił powództwo w zakresie dotyczącym wydania M. P. budynku mieszkalnego usytuowanego w części na tej działce. Wyrokiem Sądu Okręgowego w C. VI Wydział Cywilny z dnia 22.12.2009r. sygn. akt [...] oddalono apelacje od w/w wyroku z dnia 2.06.2009r. sygn. akt [...]. Podkreślić trzeba, że wyroki te nic nie zmieniały w zakresie prawa własności, zostały one wydane na skutek wniesienia przez M. P. roszczenia windykacyjnego na podstawie art. 222 Kodeksu cywilnego, o wydanie nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości H. i znajdującego się na niej budynku. W ocenie Sądu wyroki te nie mogły stanowić przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r., bowiem nie dotyczyły one istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych czy nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

26 Ujawnione naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 kpa powodują uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

27 Na mocy art. 152 ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku.

28 Na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie III.