Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2017 r., VII SA/Wa 2017/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2017 r., VII SA/Wa 2017/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego S. N. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca 2016 r. [...], na podstawie, art. 138 §1 pkt 1, art. 127 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) oraz art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2015 r. poz. 1659 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. N. – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] maja 2016 r. [...] ustalającą koszty wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] na kwotę 478 zł. i zobowiązującej S. N. i [...] sp. z o.o. do ich zapłaty w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

3 Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu (pkt 1); pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela (pkt 5).

4 Stosownie do art. 130a ust. 10i p.r.d, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Natomiast zgodnie z art. 130a ust. 2a p.r.d. od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio.

5 Dalej organ wskazał, powołując się na orzecznictwo, że warunkiem sine qua non wydania ww. decyzji jest ustalenie, że koszty te powstały (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1705/13).

6 W tej sprawie bezsporne jest, że ww. pojazd zaparkowano w bramie, przez co blokował wjazd i wyjazd z posesji przy ul. [...] w [...], co stanowiło podstawę do jego usunięcia na koszt właściciela/użytkownika (art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d.. Powyższe potwierdza zgormadzona dokumentacja (w tym notatka urzędowa z 14 grudnia 2013 r.).

7 Z akt sprawy wynika, że usunięcia miała dokonać firma [...] na parking przy ul. [...] w [...]. Jednak z uwagi na zgłoszenie się użytkownika pojazdu od usunięcia pojazdu odstąpiono (art. 130a ust. 2a p.r.d.).

8 Wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało jednak powstanie kosztów.

9 Dalej SKO wskazało, że stosownie do art. 130a ust. 6 p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, o wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Na podstawie art. 130a ust. 6a pkt c p.r.d. ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - za usunięcie - 478 zł (uchwała nr [...] Rady Miasta [...], Dz.Urz.Woj.[...] z 2011,Nr [...], poz. [...]). organ dodał (w odniesieniu do zarzutów strony), że kwota ta jest kwotą ryczałtową i w żaden sposób nie wynika z rzeczywistych kosztów poniesionych w konkretnym przypadku.

10 Skargę na powyższą decyzję złożył S. N., zarzucając naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy i wniósł m.in. o uchylenie decyzji organów obu instancji.

11 W ocenie skarżącego, nie powinno się traktować faktury firmy czerpiącej dochody z holowania samochodów, jako dowodu na powstanie ww. kosztów. Możliwa jest bowiem sytuacja, w której holownik nie wyrusza z bazy, czeka na odwołanie dyspozycji a firma bez rzeczywistych kosztów wystawia fakturę. Dlatego powstanie kosztów powinno zostać jednoznacznie udowodnione i udokumentowane. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał wyrok WSA, VII SA/Wa 207/14 z dnia 24.04.2014 r., podnosząc, że w celu wydania decyzji nakładającej uiszczenie kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, że koszty takie rzeczywiście powstały. Organ ma zatem obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od dyspozycji oraz, czy jej wydanie spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany.

12 Wskazał również na uzasadnienie wyroku WSA w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 1255/12 z dnia 08.05.2013 r. v "(...) w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu, koszty należy uiścić, o ile one powstaną. Nie można w tej materii stosować, jak to uczynił organ, powołanego przepisu automatycznie albowiem cofnięcie dyspozycji przyjazdu pojazdu holowniczego może spowodować sytuację, w której żadne koszty nie powstaną. Ustalenia w tym zakresie winny zostać poczynione przez organ w myśl art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. (...)"

13 Organ I instancji nie przedstawił jednak jednoznacznego dowodu na wyjazd holownika z bazy i powstanie kosztów, a mimo to wydał decyzję obciążającą go kosztami.

14 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

16 Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

17 Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ drugiej instancji zaaprobował rozstrzygnięcie organu I instancji, wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z niewyczerpującym zebraniem materiału dowodowego i w konsekwencji niedostatecznym uzasadnieniem motywów rozstrzygnięcia.

18 Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję prezydenta m. [...] z dnia [...] maja 2016 r. ustalającą wysokość kosztów (478 złotych) powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu m-ki [...], od której to dyspozycji odstąpiono, z powodu ustania przyczyn usunięcia, tj. zgłoszenia S. N.

19 Wskazać na wstępie trzeba, że z art. 130a ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. wynika, iż pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione, utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu.

20 Niemniej ustawodawca dopuścił możliwość odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jednak w sytuacji powstania kosztów wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2 do ich pokrycia zobowiązał właściciela pojazdu (art. 130a ust. 2a u.p.r.d.), jak i podmiot dysponujący pojazdem, w chwili usunięcia na podstawie innego niż własność tytułu prawnego 130a ust. 10i p.r.d. Wówczas zobowiązanie jest solidarne.

21 Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i (art. 130a ust. 10h u.p.r.d.).

22 Mając powyższe przepisy na uwadze stwierdzić należy, że warunkiem niezbędnym do wydania decyzji nakładającej na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te w istocie powstały. Nie ma bowiem podstaw aby przyjąć, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu uzasadnia wydanie decyzji, w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy. Obowiązek taki powstaje zatem dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało określone czynności i związane z nimi koszty po stronie firmy holującej. Tylko w takim przypadku właściciela pojazdu można obciążyć kwotą ustaloną przez Radę [...] w załączniku nr 2 do uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2012 r. poz. [...]). Nie można zatem w tej materii stosować automatyzmu, tj. przyjmować, że skoro wydano dyspozycję, to choć została ona cofnięcia, to wywołała ona określone koszty, jak uczyniły to organy w niniejszej sprawie.

23 W takim zatem zakresie winno być przeprowadzone postępowanie poprzedzające wydanie decyzji obciążającej kwotą 478 zł za wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, od której odstąpiono.

24 Tymczasem z przedstawionych Sądowi akt wynika, że w dniu 14 grudnia 2013 r. strażnik miejski o godzinie 12.56 wydał dyspozycję (nr [...]) usunięcia pojazdu marki [...] (nr rej. [...]) zaparkowanego w bramie, blokującego wjazd do posesji przy ul. [...] w [...]. O godzinie 13.05, po stawieniu się skarżącego, odstąpiono od dyspozycji usunięcia pojazdu. Powyższe okoliczności opisane na druku dyspozycji usunięcia pojazdu potwierdza notatka urzędowa sporządzona przez strażnika miejskiego w dniu zdarzenia.

25 Poza powyższymi dokumentami, do akt sprawy dołączono jedynie zbiorczą fakturę z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] i zestawienie do tej faktury z którego wynika ilość kilometrów dojazdowych (13 km) i cena dojazdu.

26 Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób zatem jednoznacznie ustalić, czy holownik w istocie wyjechał, a jeśli tak, to o której godzinie i jaki dystans przejechał. W konsekwencji w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zabrakło rozważań w zakresie dokumentacji potwierdzającej podjęcie czynności holowania na przykład na podstawie szczegółowego raportu drogowego, czy odczytu z systemu GPS. Wyjaśnienie to było niezbędne dla wydania decyzji nakładającej zwrot kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od której odstąpiono, co stanowi naruszenie art. 7 , 77 , 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

27 Sąd uznał, że organ II instancji może we własnym zakresie, ewentualnie korzystając z trybu wynikającego z art. 136 k.p.a. przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, stąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję. Uzupełnienie niezbędnej dokumentacji i jej ocena powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Rozważania winny obejmować wskazanie faktów i dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia.

28 Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.