Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2022 r., I SAB/Wa 276/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2022 r., I SAB/Wa 276/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postepowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz M. R. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 M. R. (dalej jako "skarżący") pismem z dnia 10 czerwca 2022 r.

3 wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta m.st. Warszawy postępowania

4 w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną

5 w W. przy ul. [...], oznaczonej jako hip. "[...] nr [...]

6 i [...] lit. A", rej. hip. [...], dz. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzją

7 z dnia 1 października 1990 r. Prezydent m.st. Warszawy umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. Wojewoda Mazowiecki uchylił powyższą decyzję decyzją

8 z dnia 14 stycznia 1991 r. i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W toku postępowania było składanych wiele pism z prośbą

9 o przyśpieszenie postępowania, a następnie pismem z dnia 23 lutego 2017 r. zostało złożone ponaglenie, które zostało uwzględnione przez Wojewodę Mazowieckiego,

10 który postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. wyznaczył Prezydentowi termin

11 4 miesięcy do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia. Ponieważ Prezydent

12 nie wydał decyzji w wyznaczonym terminie skarżący w dniu 20 września 2021r.

13 złożył ponownie ponaglenie. Wojewoda poinformował jednak skarżącego,

14 że w niniejszej sprawie środki zaskarżania zostały wyczerpane i przysługuje skarga

15 do sądu.

16 Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni; stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej i zasądzenie kosztów postępowania.

17 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że podjął szereg czynności w sprawie, jednak zaistniała konieczność uzupełnienia opracowania geodezyjnego o kwestię rozliczenia dawnej nieruchomości hipotecznej

18 w strefach zabudowy wg. planu ogólnego z 1931 r. oraz wkreśleniu granic dawnej nieruchomość hipotecznej na zdjęcia lotnicze z lat 1951,1955 i 1960. Opracowanie zostało przedłożone do akt prowadzonego postępowania w dniu 10.06.2022 r.

19 W związku z tym, iż w niniejszej sprawie został w pełni zebrany materiał dowodowy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia do stron postępowania oraz występującego

20 w sprawie pełnomocnika w dniu 11.07.2022 r. zostało wysłane zawiadomienie

21 w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości składania pisemnych wyjaśnień, wniosków

22 oraz dowodów na poparcie stanowisk, a także o możliwości zapoznania się

23 z posiadanym materiałem dowodowym zebranym w sprawie.

24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

25 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

26 Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić

27 nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później

28 niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast

29 art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie

30 organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie

31 do wniesienia ponaglenia.

32 Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie

33 art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

34 Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ,

35 nie pozostając jednocześnie w formalnej bezczynności (nie naruszył terminów załatwienia sprawy), prowadzi postępowanie ponad niezbędny czas do jej załatwienia (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), a podejmowane przez ten organ czynności procesowe

36 nie charakteryzują się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 k.p.a.

37 (zasada szybkości postępowania), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji,

38 gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17, z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3750/17

39 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16; https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

40 W niniejszej sprawie wydanie przez Prezydenta m.st. Warszawy decyzji

41 z dnia 19 sierpnia 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania - powoduje,

42 iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy,

43 na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe.

44 W tej sytuacji, mając na uwadze wydaną w sprawie decyzję Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu

45 do wydania aktu.

46 W sprawie ze skargi na bezczynność i przewlekłość organu Sąd zobowiązany

47 jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.

48 W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem do dnia złożenia skargi nie rozpatrzył wniosku

49 o przyznanie odszkodowania za przedmiotowej nieruchomości.

50 Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a.,

51 Sąd doszedł do przekonania, że przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w rozpatrzeniu wniosku o przyznanie odszkodowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wprawdzie organ po uchyleniu decyzji z 1990 r. podejmował czynności w sprawie, jednak czynił to opieszale i w dużych odstępach czasu.

52 Pierwsze czynności podjął dopiero 11 lipca 2018 r., a kolejne 27 września 2019 r. Kolejnymi pismami informował skarżącego o zakończeniu postępowania i wskazywał termin załatwienia sprawy (pisma z 27 września 2019 r., 11 grudnia 2019 r.,

53 30 grudnia 2019 r., 28 kwietnia 2021 r., 19 marca 2022 r.). Takie działanie należy uznać w ocenie Sądu jako celowe unikanie rozstrzygnięcia w sprawie, a podejmowane czynności za pozorne.

54 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - miało miejsce. Nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w k.p.a., a także sposób działania organu w sprawie, niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania

55 (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

56 Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego

57 o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności,

58 które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa,

59 że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność wydania przez organ decyzji, której prawidłowości Sąd w przedmiotowym postępowaniu nie bada.

60 Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a

61 i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu

62 przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji, na podstawie

63 art. 151 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 jak w pkt 3 sentencji,

64 o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy

65 w pkt 4 sentencji.