Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2015 r., I SAB/Wa 23/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2015 r., I SAB/Wa 23/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Jolanta Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. S. i B. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia 2 grudnia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ulicy [...], oznaczoną jako hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. S. i B. S. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia 2 grudnia 2013 r. M. S. i B. S. wystąpili do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

3 Pismem z dnia 17 marca 2014 r. wnioskodawcy zwrócili się do organu o podjęcie działań mających na celu wydanie decyzji merytorycznej w sprawie.

4 Pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. M. S. i B. S. złożyli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu powołanego wniosku.

5 Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 3 miesiące od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.

6 Akta sprawy wraz z ww. postanowieniem Wojewody zostały zwrócone do organu I instancji w dniu 29 lipca 2014 r.

7 M. S. i B. S., reprezentowani przez adwokata J. S., pismem z dnia 5 listopada 2014 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 2 grudnia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], oznaczoną jako [...]. Skarżący podnieśli, że organ nie rozpoznał ww. wniosku w terminie ustawowym, ani nie dotrzymał terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. W tym stanie rzeczy skarga jest zasadna.

8 Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż do rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest określenie daty pozbawienia byłych właścicieli możliwości faktycznego władania nieruchomością. W tym celu pismami z dnia 12 stycznia 2015 r. wystąpiono do Wydziału Architektury i Budownictwa oraz Delegatury BGN w dzielnicy [...], a skarżący zostali poinformowani o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu Wojewody [...] nr [...] oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 lipca 2015 r.

9 Z akt sprawy wynika, że pismami z dnia 12 stycznia 2014 r. organ zwrócił się do: 1) Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na gruncie przedmiotowej nieruchomości w tym pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym oraz protokołów zdawczo-odbiorczych; 2) Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o nadesłanie dokumentów i udzielenie informacji jakie inwestycje zostały zrealizowane na gruncie opisanej nieruchomości, kiedy rozpoczęto realizację inwestycji i czy teren nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę (lub instytucję) inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

11 Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

12 Z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej "kpa") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).

13 Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne.

14 Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest, iż Prezydent nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku M. S. i B. S. z dnia 2 grudnia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako [...]. Przedmiotowy wniosek wpłynął do organu w dniu 3 grudnia 2013 r. i od tego momentu rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 kpa. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tymczasem pomimo upływu ponad roku od złożenia przez skarżących opisanego wniosku, Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku odszkodowawczego w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w niniejszej sprawie. Postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem warszawskim są bowiem postępowaniami skomplikowanymi, a ustalenie stron i złożonego stanu prawnego nieruchomości czasochłonne. W niniejszej sprawie zaszła również potrzeba określenia daty pozbawienia byłych właścicieli możliwości faktycznego władania nieruchomością i zbadania, czy teren nieruchomości przez zrealizowaniem inwestycji budowlanej był zagospodarowany przez osobę inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny – o czym został poinformowany pełnomocnik wnioskodawców. Jednocześnie, w oparciu o stosowne dokumenty, organ musi ustalić jakie inwestycje zostały zrealizowane na nieruchomości. Zatem konieczność jednoznacznego wyjaśnienia powyższych aspektów sprawy spowodowała, iż Prezydent miasta W. nie rozpoznał opisanego wniosku w terminie ustawowym. Przy czym organ dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 kpa poprzez udzielenie stronom informacji o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wskazanie nowego terminu zakończenia postępowania do dnia 31 lipca 2015 r. Jednakże, zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy termin dwumiesięczny dla załatwienia wniosku odszkodowawczego jest terminem wystarczającym i dającym racjonalną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego.

15 Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 200 w związku art. 205 § 2 p.p.s.a.