Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2022 r., I SAB/Wa 218/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2022 r., I SAB/Wa 218/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, , po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę.

Uzasadnienie

2 J.P. złożył skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie nr DAP-WPK-727-1-477/2021/Ich w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez Wojewodę Małopolskiego dotyczących nabycia przez jednostki samorządu terytorialnego (decyzje komunalizacyjne) lub Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonych w miejscowości K. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Minister dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia w określonym przez Sąd terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

3 W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskiem z 10 września 2021 r. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności (z uwagi na rażące naruszenie prawa) wydanych przez Wojewodę Małopolskiego decyzji administracyjnych w przedmiocie nabycia przez jednostki samorządu terytorialnego bądź Skarb Państwa prawa własności wyraźnie oznaczonych i wyszczególnionych nieruchomości.

4 Skarżący w skardze wymienił szereg parcel katastralnych, których dotyczył jego wniosek wskazując, że były one przedmiotem postępowania w sprawach prowadzonych przez Wojewodę Małopolskiego odnośnie stwierdzenia, że nie podpadały one pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wskazał numery ksiąg wieczystych i numery decyzji Wojewody wydanych w sprawach reformy rolnej.

5 Skarżący podał, że pismem z 20 września 2021 r. organ wezwał go do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie daty oraz znaku decyzji, której dotyczy przedmiotowy wniosek, w terminie 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

6 W piśmie z 28 października 2021 r. skarżący wyjaśnił, że treść żądania wniosku została szczegółowo określona, w sposób nie pozostawiający wątpliwości co do przedmiotu tego postępowania. Natomiast to na organie, zgodnie z art. 7 w zw. z art. 77 kpa i 80 kpa, ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym ustalenia danych pozwalających na identyfikację konkretnych decyzji, których dotyczy żądanie wniosku. Zdaniem skarżącego wniosek spełnia wymogi formalne określone w art. 63 kpa, w tym wyraźnego sformułowania żądania i nie wymaga uzupełnienia. Żądaniem nie jest objęte stwierdzenie nieważności jakichś niesprecyzowanych bliżej decyzji administracyjnych, lecz dotyczy ono konkretnych wymienionych decyzji i szczegółowo opisanych nieruchomości należących niegdyś do poprzednika wnioskodawcy – A. P.

7 Zawiadomieniem z 9 listopada 2021 r. organ pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania podając, że we wniosku nie wskazano przedmiotu postępowania, natomiast jego doprecyzowanie należy do obowiązków skarżącego.

8 Wobec bezczynności organu skarżący wniósł ponaglenie. Pismem z 12 kwietnia 2022 r. organ uznał wniesione ponaglenie za nieuzasadnione.

9 W ocenie skarżącego błędne jest stanowisko organu, że rzekome braki formalne wniosku uniemożliwiły zainicjowanie postępowania. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte, a zatem uzasadnione jest oczekiwanie od organu przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

10 Skarżący podniósł, że pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa stanowi czynność materialno-techniczną, kończącą jednocześnie postępowanie w sprawie, od której nie przysługują środki zaskarżenia. Pozostawienie podania bez rozpoznania w sytuacji, gdy na organie administracyjnym ciąży prawny obowiązek rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia nosi znamiona bezczynności. Natomiast w obliczu nieprzysługiwania stronie jakichkolwiek środków zaskarżenia względem takiej czynności organu, na bezczynność organu przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

11 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ nie zgodził się z argumentami, że wnioskodawca w sposób precyzyjny określił przedmiot postępowania. W ocenie Ministra wskazanie jedynie nieruchomości, co do których ma być prowadzone postępowanie nie jest podstawą do skutecznego wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.

12 W piśmie z 13 czerwca 2022 r. skarżący poparł skargę i wskazał, że żądanie wniosku zostało sformułowane w sposób precyzyjny, wobec czego wniosek nie zawierał braków formalnych.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

14 Wskazać należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

15 W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).

16 Natomiast zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 kpa stan bezczynności występuje wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa.

17 W przedmiotowej sprawie organ nie pozostaje w bezczynności. Minister prawidłowo pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania.

18 Zgodnie z art. 63 § 2 kpa podanie powinno zawierać, m.in. żądanie. Stosownie do art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

19 Po złożeniu przez skarżącego wniosku z 10 września 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnych wydanych przez Wojewodę Małopolskiego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 64 § 2 kpa, wezwał skarżącego (pismo z 20 września 2021 r.) do sprecyzowania tego wniosku poprzez wskazanie daty wydania decyzji oraz znaku decyzji, których dotyczy przedmiotowy wniosek. Skarżący został poinformowany, że nieusunięcie wyżej wymienionego braku - w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania - spowoduje pozostawienie jego wniosku bez rozpoznania. Skarżący nie wykonał wezwania organu. Sprecyzowanie wniosku nie nastąpiło bowiem w jego piśmie z 28 października 2021 r., w którym wskazał, że treść żądania została we wniosku szczegółowo określona, nie pozostawiając wątpliwości co do jego przedmiotu.

20 Stwierdzić należy, że o tym jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ do którego żądanie zostało skierowane. Skarżący we wniosku szczegółowo wymienił nieruchomości, których miałoby dotyczyć postępowania, wskazał, że były one objęte postępowaniami prowadzonymi w sprawach dotyczących niepodpadania nieruchomości pod przepis dekretu o reformie rolnej, jednakże nie wskazał których decyzji komunaliacyjnych, kiedy wydanych i jakimi numerami (znakami) oznaczonych dotyczy jego wniosek o stwierdzenie nieważności. Treść żądania musi być bowiem wyraźna i jednoznaczna. W przeciwnym wypadku organ wzywa do jego uzupełnienia. Organ nie może bowiem sam poszukiwać decyzji, nie wskazanych konkretnie przez wnioskodawcę, bowiem to wnoszący podanie ma obowiązek wskazać, która decyzja jest, w jego ocenie, rażąco wadliwa, a wobec tego domaga się stwierdzenia jej nieważności.

21 Ma to również istotne znaczenie dla oceny legitymacji wnioskodawcy do żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z art. 156 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast przeprowadzenie przez organ odpowiednich czynności na podstawie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa dotyczy już toczącego się postępowania, a więc po skutecznym jego wszczęciu. Powyżej wskazane przepisy nie mają zastosowania na etapie usuwania braków wniosku i jego precyzowania.

22 Jak wyżej zaznaczono nie jest rzeczą organu ustalenie przedmiotu postępowania, gdyż to wnioskodawca, jako inicjator postępowania, domagający się od organu administracji publicznej podjęcia konkretnych działań decyduje o przedmiocie swojego żądania. O tym, jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane.

23 W związku z tym, że skarżący pomimo wezwania nie uzupełnił braków wniosku poprzez wskazanie konkretnie oznaczonej decyzji (data, nr - znak), której dotyczy przedmiotowy wniosek i co do której ma być prowadzone postępowanie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, prawidłowo organ pozostawił wniosek bez rozpoznania.

24 Wobec powyższego Minister nie pozostaje w bezczynności, co czyni skargę niezasadną.

25 Dlatego, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 4 ppsa.