Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r., I SAB/Wa 1620/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r., I SAB/Wa 1620/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi I. O., Z. Z., A. Z. i J. Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w. 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 23 lutego 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. Nr hip. [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz I. O., Z. Z., A. Z. i J. Z. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 14 października 2016 r. I. O., J. O., Z. Z., A. Z. i J. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 lutego 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. nr hip. [...].

3 Skarżący pismem z dnia 2 czerwca 2016 r. wnieśli do Wojewody M. zażalenie na bezczynność Prezydenta W. wyczerpując tym samym tryb określony w k.p.a. Ponadto podniesiono, że do dnia dzisiejszego sprawa nie została rozpoznana merytorycznie. Wskazano, iż organ administracji narusza przy tym obowiązki nałożone na niego przepisem art. 36 kpa

4 W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że ze względu na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia niniejszej sprawy we wcześniejszym terminie Ponadto wskazano, że pismem z dnia 22 listopada 2016 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania planowanym na 28 lutego 2017 r.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

6 Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.

7 Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

8 Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa).

9 Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.

10 Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

11 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.

12 W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

13 Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku z dnia 23 lutego 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. nr hip. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżących przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.

14 W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.

15 Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że przedmiotowy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. nr hip. [...] wpłynął do organu w dniu 23 lutego 2015 r.

16 Jak wynika z akt administracyjnych sprawy postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosków o przyznanie prawa własności czasowej z dnia 29 stycznia 1948 r. i 25 maja 1949 r.

17 Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia I. O., J. O., Z. Z., A. Z. i J. Z. uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2015 r., nr [...], wskazując, że ze znajdującego się w niniejszej sprawie wniosku dekretowego W. Z. z dnia 25 maja 1949 r. nie wynika, żeby wniosek ten obejmował przedmiotowe nieruchomości. Ponadto w ocenie Wojewody wniosek W. Z. zarejestrowany w dniu 28 stycznia 1948 r. nie stanowi wniosku dekretowego.

18 W związku z powyższym pismem z dnia 22 listopada 2016 r. Prezydent W. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie informacji z rejestru gruntów oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi przedmiotowej nieruchomości.

19 Ponadto pismem z dnia 22 listopada 2016 r., działając na podstawie art. 36 §1 kpa organ poinformował pełnomocnika skarżących o przewidywanym terminie rozpoznania przedmiotowego wniosku do dnia 28 lutego 2017 r.

20 Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt w. w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskaniu opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczącej wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności.

21 W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie czas, który upłynął od dnia złożenia wniosku o odszkodowane oraz fakt, że Prezydent W. mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podjął jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.

22 Odnosząc się z kolei do wniosku skarżących o wymierzenie organowi grzywny w przypadku nieprzekazania skargi Sądowi w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. - stwierdzić należy, iż organ przekazując przedmiotową skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi pismem z dnia 22 listopada 2016 r. tylko nieznacznie przekroczył termin wskazany w w/w przepisie a zatem w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały takie okoliczności, które uzasadniałyby wymierzenie organowi wnioskowanej grzywny.

23 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a i art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.