Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2012 r., I SA/Wa 790/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2012 r., I SA/Wa 790/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi P. [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo prawa użytkowania wieczystego nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz P. [...] S.A. w W. kwotę 457 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wojewoda [...] – działając na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia

3 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.

4 w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) – decyzją z dnia [...] października 2009 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, oznaczonego jako działki nr [...], nr [...],

5 nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],

6 nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],

7 nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],

8 nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],

9 nr [...], nr [...], nr [...], o łącznej powierzchni [...] ha, położonego w B.,

10 w jednostce ewidencyjnej [...] oraz nabycie prawa własności budynków

11 i urządzeń znajdujących się na działkach oznaczonych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]

12 i nr [...].

13 W wyniku odwołania Skarbu Państwa – [...], Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2010 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Minister wskazał,

14 iż w toku ponownego rozpatrzenia sprawy należy wyjaśnić przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu

15 5 grudnia 1990 r.

16 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia

17 [...] października 2010 r. powtórnie potwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, oznaczonego jak w poprzedniej decyzji, położonego w B.,

18 w jednostce ewidencyjnej [...] oraz nieodpłatne nabycie własności budynków (kiertów, poczekalni, kancelarii) i urządzeń znajdujących się na działkach oznaczonych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Ponadto okres użytkowania wieczystego ustalił na lat 99 i wyliczył wysokość opłaty rocznej jako 1% wartości gruntu, w kwocie

19 [...] zł.

20 W uzasadnieniu Wojewoda [...] stwierdził, że objęte uwłaszczeniem działki stanowią własność Skarbu Państwa, co nie jest kwestionowane. W celu stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego wyjaśnienia wymagało jednak istnienie w dniu 5 grudnia 1990 r. trwałego zarządu przedmiotowego gruntu po stronie

21 [...] w W., z czym nie zgadza się Nadleśnictwo [...].

22 Dla wyjaśnienia kwestii trwałego zarządu przeprowadzono ponownie postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego ustalono na podstawie zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia 26.07.2010 r. sposób użytkowania i przeznaczenia przedmiotowych działek. Z zaświadczenia tego wynika, iż działki nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] gmina [...]

23 w dniu 5 grudnia 1990 r. objęte były Planem Przestrzennego Zagospodarowania Gminy O., uchwalonym Uchwałą Gminnej Rady Narodowej w O. z dnia

24 [...] grudnia 1983 r. nr [...] opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] lutego 1985 r. Zgodnie

25 z ustaleniami tego planu działki leżały w terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem "RL" – teren lasów. Ponadto wszystkie te działki leżą w pasie oznaczonym na rysunku planu (dołączonym również do akt sprawy) fioletową przerywaną linią

26 i symbolem PE oznaczającym obszar górniczy oraz tereny na których przebiegają rurociągi ropne lub gazolinowe czy inne urządzenia górnicze. Z treści planu wynika,

27 iż dla terenu oznaczonego symbolem "PE" wszelkie zmiany zagospodarowania tego terenu muszą być uzgodnione z [...] w S. i niezbędne jest przestrzeganie przepisów art. 37 ust. 1 Prawa górniczego. Ustalenia takie miały na celu zabezpieczenie prawidłowej eksploatacji ropy i gazu ziemnego, jak i ochrony inwestycji przed wpływami eksploatacji górniczej.

28 Wymienione w sentencji działki powstały z części parcel [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], co potwierdzają dołączone do akt sprawy dwa wykazy synchronizacyjne po scaleniu gruntów

29 oraz po modernizacji ewidencji gruntów i budynków. "Pierwotne" parcele objęte były protokołami zdawczo – odbiorczymi z dnia 7 września 1949 r. i z dnia 29 września

30 1949 r., zawartymi pomiędzy [...] Akcyjnym a [...] – przedsiębiorstwem państwowym wyodrębnionym w K., którego następcą prawnym jest Przedsiębiorstwo Państwowe [...] w W. Miejscowy plan

31 z 1983 r. uwzględnił zatem w okresie jego przygotowania istniejący stan tj. między innymi wykorzystywanie przedmiotowych działek na cele górnicze.

32 Wojewoda [...] uznał zatem, iż protokolarne przekazanie nieruchomości stanowi dowód zarządu określony w § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Rady Ministrów

33 z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie

34 lub użytkowaniu (Dz. U. nr 23, poz. 120 zpóźn. zm.). Ponadto, zgodnie z art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 8, poz. 42), przedsiębiorstwa mają zarząd i użytkowanie majątku nieruchomego oddanego im protokolarnie w imieniu Skarbu Państwa. Mocą tego przepisu powstało zatem prawo zarządu gruntu dla wnioskodawcy, przy uwzględnieniu późniejszych zmian organizacyjnych. Nie wynika przy tym, aby powstałe wówczas prawo zarządu zostało wygaszone do dnia 5 grudnia 1990 r.

35 Wojewoda wyjaśnił też, że uwłaszczenie gruntów będących w zarządzie państwowych osób prawnych zostało wprowadzone art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

36 (Dz. U. nr 79, poz. 464 z późn. zm.). Natomiast art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wyłączał stosowanie

37 tej ustawy między innymi do gruntów związanych z państwowym gospodarstwem leśnym i położonych na obszarach przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki leśnej. Jak wyżej wskazano, działki objęte niniejszą decyzją położone w B.

38 nie były przeznaczone wyłącznie na cele gospodarki leśnej. Działki te były bowiem

39 w całości zlokalizowane w obszarze górniczym oznaczonym symbolem PE (teren ograniczony przerywaną linią fioletową na graficznej części planu). Brak jest zatem przeciwwskazań do zastosowania w stosunku do przedmiotowych działek przepisów dotyczących nabycia prawa wieczystego użytkowania.

40 W ocenie organu I instancji fakt, iż działki sklasyfikowano wcześniej jako użytki leśne (Ls), nie przesądza, iż jest to grunt leśny i zarządzany jest przez Nadleśnictwo. Tym bardziej, iż obecnie przedmiotowe działki sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako użytki kopalniane (K). Zmiana oznaczenia użytku leśnego "Ls" na "K" nastąpiła decyzją Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 1998 r. orzekającą

41 o wprowadzeniu zmian na wniosek Nadleśniczego [...]. Ważne jest również, iż część działek (nr [...], [...], [...], [...], [...]) zabudowana jest budynkami: kieratu, poczekalni i kancelarii, wybudowanymi na potrzeby działalności poprzednika prawnego [...] jeszcze w latach 1925 – 1948.

42 Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. złożył Skarb Państwa – [...] Nadleśnictwo [...] podnosząc,

43 że wymienione w decyzji działki nie pozostawały w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] i nie podlegały uwłaszczeniu w trybie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Twierdzenie, że prawo zarządu [...] (nawet zakładając, że powstało w 1947 r.,

44 z czym Nadleśnictwo się nie zgadza) nie wygasło do dnia 5 grudnia 1990 r.,

45 nie uwzględnia zmian ustawowych wprowadzonych ustawami: z dnia 25 września

46 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych, a następnie ustawami o zmianie Kodeksu cywilnego z dnia 31 stycznia 1989 r. i z dnia 28 lipca 1990 r.

47 Po rozpatrzeniu tego odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2012 r., wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. i odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, oznaczonego jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],

48 nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],

49 nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],

50 nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],

51 nr [...], nr [...], położonego w B., w jednostce ewidencyjnej [...]

52 oraz nabycia prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na działkach oznaczonych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].

53 W uzasadnieniu Minister stwierdził, że art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zastąpił art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r.

54 o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości,

55 która wprowadziła uwłaszczenie osób prawnych. Spełnienie przesłanek uwłaszczenia

56 w powyższym trybie ocenia się na dzień 5 grudnia 1990 r.

57 Podzielając ustalenia organu I instancji co do stanu własności działek objętych decyzją i ich oznaczeń geodezyjnych wynikających z wykazu synchronizacyjnego Minister stwierdził, że z orzeczeń Ministra Górnictwa z dnia [...] lutego 1951 r. w sprawie zatwierdzenia protokołów zdawczo – odbiorczych z dnia 7 września 1949 r. i z dnia 29 września 1949 r. przedsiębiorstwa firmy "[...]" dawniej "[...]" – Spółka Akcyjna –[...] oraz załączników do ww. protokółów wynika, że parcele, z których powstały działki objęte zaskarżoną decyzją, wchodziły w skład ww. firmy przejętej na własność Państwa orzeczeniem Ministra Przemysłu i Handlu Nr [...] z dnia [...] lipca 1947 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa (M. P. Nr 115, poz. 735), na postawie ustawy

58 z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17).

59 Z ww. protokółów wynika także, że składniki majątkowe znacjonalizowanego przedsiębiorstwa zostały objęte przez przedsiębiorstwo państwowe – [...] w K., które było poprzednikiem prawnym przedsiębiorstwa państwowego "P." w W.

60 W toku postępowania Minister ustalił także, iż zgodnie z obowiązującym na dzień 5 grudnia 1990 r. planem zagospodarowania przestrzennego Gminy O. z dnia [...] grudnia 1983 r. (powoływanym wcześniej przez organ I instancji), wymienione

61 w decyzji działki były położone na terenie oznaczonym na załączniku graficznym

62 do planu symbolem "RL" – tereny lasów z wyodrębnioną podfunkcją oznaczoną symbolem "PE" – obszar górniczy. Z dodatkowej adnotacji w części opisowej tego planu (str. 28 planu) wynika, że w obrębie obszaru górniczego oraz na terenach,

63 przez które przebiegają rurociągi ropne lub gazolinowe, czy inne urządzenia górnicze

64 – wszelkie zmiany zagospodarowania tego terenu muszą być każdorazowo uzgodnione z [...] w S.

65 Zatem, zdaniem Ministra, działki objęte decyzją uwłaszczeniową Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., w dniu 5 grudnia 1990 r. położone były na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny leśne, do których zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r.

66 o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.). Art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym

67 w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowił, iż zasady gospodarowania gruntami określone

68 w ustawie nie obejmują gruntów zabudowanych, wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz związanych z państwowym gospodarstwem leśnym i położonych

69 na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie na cele gospodarki rolnej i leśnej.

70 Dalej Minister wyjaśnił, że tereny leśne mogły utracić swój dotychczasowy charakter tylko w przypadku uzyskania zmiany ich przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym wystąpił do organu uchwalającego plan o wyjaśnienie, czy w procedurze uchwalania planu uzyskano zgodę na zmianę przeznaczenia terenów leśnych, obejmujących wskazane działki, w związku z naniesieniem na rysunku tego planu terenu oznaczonego fioletową przerywaną linią

71 i symbolem literowym "PE" – obszar górniczy.

72 W odpowiedzi Wójt Gminy w O. poinformował, iż gmina nie posiada dokumentacji wyrażającej zgodę na zmianę przeznaczenia terenów leśnych,

73 w zatwierdzonym planie zagospodarowania przestrzennego gminy O.

74 Na skutek dodatkowych działań Ministra, dokumentacji takiej nie odnaleziono

75 także w archiwum, u Wojewody [...], ani w Gminie [...],

76 do której obecnie należy ten teren.

77 Minister odwołał się więc do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 1900/06 (LEX nr 365823), który wskazał,

78 iż uwłaszczenie w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a co za tym idzie również w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podlegają tylko te grunty leśne, związane z państwowym gospodarstwem leśnym, jeśli w dniu 5 grudnia 1990 r., będąc w zarządzie państwowej osoby prawnej, w planach zagospodarowania przestrzennego nie były przeznaczone wyłącznie na cele gospodarki leśnej.

79 Ponadto Minister stwierdził, że na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy z dnia

80 28 września 1991 r. o lasach, przedmiotowe grunty przeszły w zarząd lasów państwowych, co zostało potwierdzone wpisem w dziale II księgi wieczystej nr [...].

81 Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

82 z dnia [...] marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka P. S.A. w W. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

83 1. naruszenie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzania Rady Ministrów z dnia

84 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie

85 lub użytkowaniu (Dz. U. 1998, Nr 23, poz. 120 ze zm.), które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że, działki wymienione w decyzji, położone

86 w B. przeznaczone były wyłącznie na cele gospodarki leśnej,

87 2. niezastosowanie art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 3 tycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 8, poz. 42),

88 3. błędne zastosowanie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym i art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dniu

89 5 grudnia 1990 r.,

90 4. błędne zastosowanie art. 74 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach,

91 5. naruszenie art. 80 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

92 W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że nie jest prawdą,

93 co potwierdza zaświadczenie wydane przez Burmistrza [...] z dnia 26 lipca 2010 r., że przedmiotowe działki były przeznaczone wyłącznie na cele gospodarki leśnej, gdyż w pasie zaznaczonym na rysunku planu fioletową linią i symbolem "PE" oznaczono obszar górniczy oraz tereny, na których przebiegają rurociągi ropne

94 lub gazolinowe, czy też inne urządzenia górnicze i na tym właśnie terenie leżą działki wymienione w decyzji.

95 Ponadto winien w tej sprawie znaleźć zastosowanie art. 6 ust. 1 dekretu z dnia

96 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 8, poz. 42), wskazujący że przedsiębiorstwa mają zarząd i użytkowanie majątku nieruchomego oddanego im protokolarnie w imieniu Skarbu Państwa. Z mocy więc samego prawa

97 dla wymienionych w decyzji działek powstało prawo zarządu dla przedsiębiorstwa

98 i do dnia 5 grudnia 1990 r. prawo to nie wygasło. Zmiany organizacyjne, czy też zmiany formy prawnej nie mają dla uwłaszczenia żadnego znaczenia.

99 Poprzez błędne odczytanie planu zagospodarowania przestrzennego i uznanie działek jako przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki leśnej, błędnie zastosowano też art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami

100 i wywłaszczaniu nieruchomości.

101 Wszelkie zaś rozważania dotyczące ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, a w szczególności dotyczące art. 74 tejże ustawy, nie mają znaczenia dla sprawy,

102 gdyż nie można zgodzić się z twierdzeniem, że przedmiotowe działki przeszły z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1992 r., w zarząd Lasów Państwowych. Przedmiotowe działki zostały bowiem wcześniej nabyte z mocy prawa – z dniem 5 grudnia 1990 r.

103 – przez Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]",

104 a co za tym idzie w dniu wejścia w życie ustawy o lasach tj. 1 stycznia 1992 r., nieruchomości te nie stanowiły lasu w rozumieniu art. 3 tejże ustawy.

105 W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

106 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

107 W ocenie sądu skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

108 Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (gdyż jej sentencja,

109 poza przywołaniem procesowej podstawy rozstrzygnięcia – art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

110 – nie podaje materialnoprawnej podstawy działania organu) została wydana w oparciu

111 o art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

112 (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. – dalej: u.g.n.). Przepis ten stanowi,

113 że "W sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia

114 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 91,

115 poz. 455, z 1994 r. Nr 51, poz. 201, Nr 80, poz. 369, Nr 84, poz. 384 i Nr 123, poz. 601, z 1996 r. Nr 5, poz. 33 oraz z 1997 r. Nr 106, poz. 675), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń

116 i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych

117 przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady:

118 1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie,

119 jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób

120 lub ich poprzedników prawnych;

121 2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta – w odniesieniu

122 do nieruchomości stanowiących własność gminy;

123 3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego,

124 z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2;

125 4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń

126 i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty."

127 Organ II instancji odmawiając potwierdzenia uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" w W. w trybie

128 tego przepisu stwierdził, że działki, które zostały wymienione we wniosku

129 jako przedmiot uwłaszczenia z mocy prawa, położone były na terenie przeznaczonym

130 w planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny leśne, do których zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.). Art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

131 o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14,

132 poz. 74 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowił zaś,

133 iż zasady gospodarowania gruntami określone w ustawie nie obejmują gruntów zabudowanych, wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz związanych

134 z państwowym gospodarstwem leśnym i położonych na obszarach przeznaczonych

135 w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie na cele gospodarki rolnej

136 i leśnej. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał przy tym,

137 że brak dowodu na to, że przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego uzyskano zgodę na wyłączenie tych gruntów z produkcji leśnej powoduje, że należy je uznać za przeznaczone w planie wyłącznie na cele gospodarki leśnej, co zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2008 r. I OSK 1900/06 (LEX nr 365823) oznacza, że nie podlegają one uwłaszczeniu w trybie art. 200 u.g.n.

138 Takie ustalenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią planu zagospodarowania przestrzennego Gminy O., uchwalonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej w O. z dnia [...] grudnia 1983 r. nr [...] (opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] lutego 1985 r.). Zgodnie

139 z ustaleniami tego planu działki zawnioskowane do uwłaszczenia leżały wprawdzie

140 na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem "RL" – teren lasów, ale jednakowoż wszystkie te działki leżały też w pasie oznaczonym na rysunku planu (dołączonym również do akt sprawy) fioletową przerywaną linią i symbolem PE, oznaczającym obszar górniczy oraz tereny na których przebiegają rurociągi ropne lub gazolinowe

141 czy inne urządzenia górnicze. Z treści planu wynika również, że dla terenu oznaczonego symbolem "PE" wszelkie zmiany zagospodarowania muszą być uzgodnione z [...] w S., co ma na celu zabezpieczenie prawidłowej eksploatacji ropy i gazu ziemnego. Wynika to zarówno z zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia 26 lipca 2010 r., jak i z treści uchwały w sprawie planu,

142 której odpis znajduje się w aktach sprawy.

143 Zauważyć przy tym należy, że uchwała Gminnej Rady Narodowej w O.

144 z dnia [...] grudnia 1983 r. w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego była – stosownie do art. 64 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r.

145 o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1988 r. Nr 26,

146 poz. 183 ze zm.) – prawem miejscowym o mocy powszechnie obowiązującej,

147 a w związku z tym jej treść, z punktu widzenia zgodności z prawem, nie podlegała ocenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego z mocy prawa. Badanie więc, czy przed podjęciem uchwały w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego tereny leśne zostały wyłączone z produkcji leśnej było w takiej sytuacji bezprzedmiotowe, gdyż Minister i tak był związany treścią uchwalonego i ogłoszonego planu. Ten zaś nie pozostawia wątpliwości, że działki zawnioskowane do uwłaszczenia nie były w nim przeznaczone wyłącznie na cele leśne. Do wyjaśnienia pozostaje jedynie, czy w świetle art. 31 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), uchwała Gminnej Rady Narodowej w O. z dnia

148 [...] grudnia 1983 r. nr [...] zachowała swoją moc również w dniu 5 grudnia 1990 r.

149 Sąd w niniejszym składzie podziela przy tym tezę zawartą w powoływanym

150 przez organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2008 r.

151 I OSK 1900/06, iż "Uwłaszczeniu w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), a co za tym idzie również w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2602 ze zm.) podlegają tylko te grunty leśne, związane z państwowym gospodarstwem leśnym,

152 jeżeli w dniu 5 grudnia 1990 r., będąc w zarządzie państwowej osoby prawnej,

153 w planach zagospodarowania przestrzennego nie były przeznaczone wyłącznie na cele gospodarki leśnej." Skoro jednak w niniejszej sprawie działki nie były przeznaczone

154 w planie wyłącznie na cele gospodarki leśnej, to ich przeznaczenie w prawie miejscowym nie stało na przeszkodzie do uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]", z zastrzeżeniem jak wyżej, że uchwała

155 w sprawie planu obowiązywała w dniu 5 grudnia 1990 r.

156 Przeciwne ustalania organu II instancji naruszają art. 80. K.p.a., w zakresie właściwego ustalenia treści planu miejscowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 64 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r.

157 o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego, a także art. 200 ust. 1 u.g.n.,

158 co miało wpływ na wynik sprawy.

159 Wszystko to nie oznacza jeszcze, że wyjaśnione zostały pozostałe przesłanki uwłaszczenia, w tym kwestia prawa zarządu do gruntów po stronie Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" na dzień 5 grudnia 1990 r.

160 O ile bowiem przyznać należy rację skarżącej, że art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 8, poz. 42), przyznaje przedsiębiorstwu zarząd i użytkowanie majątku nieruchomego oddanego

161 mu protokolarnie w imieniu Skarbu Państwa, o tyle organy obydwu instancji

162 nie prześledziły, jakie były dalsze losy zarządu ustanowionego w ten sposób na rzecz Kopalnictwa [...] – przedsiębiorstwa państwowego wyodrębnionego w K. Nie jest bowiem sporne, że protokołem zdawczo – odbiorczym z dnia 7 września

163 1949 r., zatwierdzonym orzeczeniem Ministra Górnictwa z dnia 8 lutego 1951 r., [...] w K. przejęło w imieniu Skarbu Państwa składniki majątkowe dawnego [...] Akcyjnego, w tym działki zawnioskowane do uwłaszczenia. Kopalnictwo [...] podlegało jednak później licznym przekształceniom, co nie jest bez znaczenia, wbrew temu co twierdzi skarżąca, jeśli chodzi o zachowanie prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. Pamiętać

164 bowiem należy, że "wyposażenie przez organ założycielski tworzonego przedsiębiorstwa państwowego w takie składniki mienia, jak zabudowane grunty Skarbu Państwa, może nastąpić wyłącznie na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (jedn. tekst: Dz. U.

165 z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.)" – zob. uchwałę SN z dnia 9 czerwca 1995 r.

166 III CZP 70/95, OSNC 1995/10/145. Sam akt założycielski przedsiębiorstwa nie tworzył po stronie nowo powstałego przedsiębiorstwa prawa zarządu (wcześniej użytkowania) do gruntu. W cytowanej uchwale Sąd Najwyższy stwierdził, że "wyposażanie przedsiębiorstw państwowych w grunty niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej odbywało się począwszy od wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) na podstawie przepisów tej ustawy. Pozwalała ona na oddawanie gruntów państwowych niezbędnych przedsiębiorstwom państwowym – odpłatnie – w zarząd

167 (art. 4 ust. 1 pkt 1). Oddawanie tych gruntów w zarząd odbywało się w trybie

168 i na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. (Dz. U. Nr 47, poz. 240), tj. na podstawie decyzji ostatecznej terenowego organu administracji państwowej, która stwarzała pomiędzy przekazującym i przejmującym stosunek zobowiązaniowy (§ 3 i § 5 cyt. rozporządzenia)." Potwierdza

169 to również orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym "akt erekcyjny przedsiębiorstwa nie może być równoznaczny z oddaniem w zarząd nieruchomości gruntowej" (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 1998 r. I SA 1768/96, LEX nr 44632).

170 Miało to potwierdzenie w art. 38 ust. 2 u.g.g. w brzmieniu sprzed 5 grudnia

171 1990 r., zgodnie z którym "Państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy

172 o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi

173 bądź umowy o nabyciu nieruchomości." Przy czym przepis ten odnosił się

174 do państwowych jednostek organizacyjnych w ogólności, bez względu na to,

175 czy posiadały osobowość prawną, czy też nie.

176 Również wcześniej, w świetle art. 8 ust. 1 ustawa z dnia 14 lipca 1961 r.

177 o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, państwowe jednostki i organizacje społeczne winny legitymować się decyzją właściwego organu administracji państwowej o oddaniu im gruntu państwowego w użytkowanie, bądź w odniesieniu do jednostek państwowych przekazujących sobie grunt bez zmiany sposobu jego użytkowania, decyzją jednostki nadrzędnej nad jednostką przekazującą, wydaną po zasięgnięciu opinii właściwego organu administracji państwowej (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach

178 i osiedlach – Dz. U. z 1969 r. Nr 3, poz. 19).

179 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ musi więc prześledzić wszystkie zmiany organizacyjne podmiotów, od których Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" wywodzi swoje następstwo prawne i ocenić,

180 czy w świetle powołanych wyżej przepisów dotyczących gospodarowania gruntami, prawo zarządu ustanowione na rzecz [...] w K., przeszło również na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]". Brak wyjaśnienia tych okoliczności świadczy o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

181 Gdyby okazało się, że przesłanki uwłaszczenia zostały spełnione na dzień

182 5 grudnia 1990 r., to rację należy przyznać skarżącej, że art. 74 ustawy o lasach

183 nie znalazłby zastosowania, gdyż jako przepis przejściowy, na dzień wejścia w życie

184 tej ustawy, nie odnosiłby się do gruntów pozostających z mocy prawa w użytkowaniu wieczystym innego przedsiębiorstwa.

185 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. oraz art. 152 i art. 200 P.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji.