Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2013 r., I SA/Wa 404/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2013 r., I SA/Wa 404/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. B., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nabycia z dniem [...] stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę-Miasto [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – gminną – ul. G., położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m².

3 Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

4 Wojewoda [...], działając na podstawie art. 105 § 1 Kpa, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z dniem [...] stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę-Miasto [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – gminną – ul. G., położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m². W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

5 Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. B. wskazując na niewłaściwe dokonanie zmian w księdze wieczystej nr [...] oraz na niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, w tym skuteczności wywłaszczenia dokonanego decyzją z dnia [...] marca 1969 r. oraz komunalizacji przedmiotowej działki z dniem [...] maja 1990 r.

6 Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] uchylił w całości rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nabycia z dniem [...] stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę-Miasto [...] własności spornej nieruchomości. W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem [...] stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

7 Organ odwoławczy wskazał, że ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.), nabycie z dniem [...] maja 1990 r. z mocy prawa przez Gminę-Miasto [...] własności nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m². Jak wyjaśnił, decyzja ta stanowiła podstawę ujawnienia prawa własności Miasta [...] w księdze wieczystej KW Nr [...]. Tym samym na dzień [...] grudnia 1998 r. nieruchomość stanowiła własność Gminy-Miasta [...]. Zatem nie została spełniona jedna z przesłanek wskazanych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Powyższe nie skutkuje jednak bezprzedmiotowością postępowania i w konsekwencji jego umorzeniem, lecz odmową uwzględnienia żądania strony w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty.

8 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. B. działająca przez pełnomocnika - radcę prawnego M. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

9 W ocenie skarżącej Minister dopuścił się naruszenia:

10 1. art. 7, art. 8. art. 10 i art. 11 Kpa poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również niewskazania braku uwzględnienia okoliczności przytoczonych w treści odwołania oraz akt sprawy w zakresie informacji dotyczących nierzetelnego ustalenia stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości na dzień [...] grudnia 1998 r. z uwagi na nieustalenie, czy orzeczenie, na które powołuje się Wojewoda [...] jest prawomocne oraz czy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. - w związku z powyższym - została w sposób prawidłowy wydana i prawidłowo uznana za prawomocną, co stanowi istotne zagadnienie w sprawie,

11 2. art. 12 § 1, art. 35 § i 36 Kpa poprzez rozpatrywanie odwołania ponad 2 lata, z brakiem przekazywania informacji o stanie sprawy, jak również przy braku wskazania terminu do załatwienia sprawy, co naruszało interes skarżącej w zakresie docelowego uzyskania odszkodowania za przejętą na własność Skarbu Państwa nieruchomość,

12 3. art. 136 Kpa z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania celem ustalenia zasadności zarzutów, w szczególności w zakresie doręczenia decyzji z dnia [...] marca 1969 r. wydanego przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, która stanowiła podstawę ujawnienia prawa własności Miasta [...] w KW Nr [...], która to okoliczność skutkuje dopiero prawomocnością decyzji, jak również ustalenia braku podstaw do wydania przez Wojewodę [...] decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., co stanowiło istotne zagadnienie w sprawie,

13 4. naruszenie interesu prawnego skarżącej, poprzez brak możliwości uzyskania decyzji Wojewody o przejściu na własność Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości, w oparciu o regulację wskazaną w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, niezbędnej do uzyskania odszkodowania za przejętą nieruchomość pomimo złożenia stosownego wniosku w terminie wskazanym w ust. 4 tegoż artykułu, co uniemożliwia otrzymanie odszkodowania.

14 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

15 Skarżąca i uczestnicy postępowania nie zażądali przeprowadzenia rozprawy.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

17 Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

18 Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Sąd uznał, iż skarga jest niezasadna.

19 Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

20 Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu [...] grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

21 Podkreślić trzeba, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.

22 Zdaniem Sądu Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo uznał, że w sprawie niezaistniała jedna z przesłanek określona w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. umożliwiająca wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. przez Gminę-Miasto [...] własności nieruchomości. Ostateczną bowiem decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.), nabycie z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa przez Gminę-Miasto [...] własności nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m². Decyzja ta stanowiła podstawę ujawnienia prawa własności Miasta [...] w księdze wieczystej (odpis KW Nr [...]). Prawo to korzysta z domniemania wiarygodności publicznej ksiąg wieczystych (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Tym samym na dzień [...] grudnia 1998 r. właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania była Gmina-Miasto [...]. Zatem nie została spełniona jedna z przesłanek wskazanych w art. 73 ust. 1 ustawy. Powyższe, jak słusznie stwierdził Minister, skutkuje odmową uwzględnienia żądania strony, tj. odmową stwierdzenia nabycia własności nieruchomości, nie zaś umorzeniem postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość w trybie art. 105 § 1 Kpa.

23 W świetle powyższego, w ocenie Sądu, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dokonał prawidłowej oceny przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w odniesieniu do wskazanej wyżej działki nr [...]. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest więc zgodne z prawem.

24 Jednocześnie, odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów, stwierdzić należy, że są one bezpodstawne. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszenia powołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W sposób wszechstronny wyjaśniony bowiem został stan faktyczny sprawy. Minister wyjaśnił również, dlaczego nieuwzględnił okoliczności przytoczonych w treści odwołania, słusznie zaznaczając, że ocena zarówno decyzji wywłaszczeniowej (w tym prawidłowości jej doręczenia), jak i komunalizacyjnej wykracza poza przedmiot prowadzonego postępowania administracyjnego. Decydujące znaczenia ma fakt, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., która nie została w żaden sposób przewidziany prawem wzruszona, a której skutki uniemożliwiają komunalizację w trybie ustawy z dnia 13 października 1998 r.

25 Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje również zarzut rozpatrywania odwołania z naruszeniem art. 12, art. 35 i art. 36 Kpa. W niniejszym postępowaniu kontroli bowiem podlega legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie zaś ewentualna bezczynność, czy przewlekłość Ministra.

26 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 2 i 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.