Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2015 r., I SA/Wa 2144/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2015 r., I SA/Wa 2144/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Dorota Apostolidis, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skarg Gminy [...] i Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargi

Uzasadnienie

2 I. Stan faktyczny

3 1. Pismem z 30 kwietnia 1991 r. T. G. złożyła wniosek do Wojewody [...] o unieważnienie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1946 r. w części dotyczącej nieruchomości zapisanych w KW [...] t. 10 wykaz liczba 491 o pow. [...] ha, w KW [...] t. 15 wykaz liczba 587 o pow. [...] ha, w KW [...] t. 8 wykaz liczba 381 o pow. [...] ha oraz w KW [...] t. 16 wykaz liczba 621 o pow. [...] ha ustalając, iż ww. nieruchomości były i są nieruchomościami miejskimi, nie podlegającymi przejęciu na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13 ze zm.).

4 2. Decyzją z [...] listopada 1991 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia, że powyższe nieruchomości nie podpadają pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r.

5 3. Na skutek odwołania T. G., decyzją z [...] kwietnia 1994 r. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

6 4. Decyzją z [...] lutego 1995 r. Wojewoda [...] ponownie odmówił stwierdzenia, że przedmiotowe nieruchomości nie podpadały pod działanie przepisów art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r.

7 5. Decyzją z [...] września 1998 r. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].

8 6. Powyższą decyzję J. G. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 15 marca 2001 r., sygn. akt IV SA 2416/98, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] września 1998 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia

9 [...] lutego 1995 r.

10 7. Decyzją z [...] sierpnia 2003 r., nr [...], Wojewoda [...] w pkt 1) stwierdził, że nieruchomości, których właścicielami byli F. i L. G. oznaczone w dacie przejęcia według KW [...] tom XV karta 587 o pow. [...] ha, tom VIII karta 381 o pow. [...] ha, tom XVI karta 621 o pow. [...] ha, nie podpadały pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz w pkt 2) odmówił stwierdzenia, że nieruchomość, której właścicielami byli F. i L. G. oznaczona

11 w dacie przejęcia według KW [...] tom X karta 491 o pow. [...] ha nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

12 8. W wyniku rozpatrzenia odwołań wniesionych przez pełnomocnika K. P. i Ł. P., Gminę [...], Powszechną Spółdzielnię Spożywców "[...]" w [...] oraz pełnomocnika J. G., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w całości i umorzył postępowanie I instancji.

13 9. Na skutek skargi wniesionej przez pełnomocnika K. P. i Ł. P. oraz pełnomocnika J. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 384/04, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2004 r., nr [...].

14 10. Następnie decyzją z [...] listopada 2006 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r.

15 11. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

16 w Warszawie wniósł pełnomocnik K. P. i Ł. P. oraz Gmina [...].

17 12. Wyrokiem z 21 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 68/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy [...] oraz uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części, którą utrzymano w mocy pkt (2) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003r.

18 13. Naczelny Sądu Administracyjnego wyrokiem z 30 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1625/06, oddalił skargę kasacyjną Gminy [...] od powyższego wyroku

19 z 21 czerwca 2006 r. W świetle powyższego, decyzja Wojewody [...]

20 z [...] sierpnia 2003 r. stała się prawomocna w części dotyczącej pkt (1). Tym samym do rozpatrzenia pozostały odwołania od tej decyzji w części dotyczącej pkt (2) ww. decyzji.

21 14. Decyzją z [...] stycznia 2011 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z sierpnia 2003 r. w części dotyczącej pkt (2) i w tym zakresie umorzył postępowanie I Instancji.

22 15. Decyzją z [...] marca 2011 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: Ppsa) w zw. z art. 138 § 2 Kpa, w pkt (1) uchylił w całości decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2011 r., w pkt (2) uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2003 r. w części dotyczącej pkt 2 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

23 W uzasadnieniu Minister powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie siedmiu sędziów w dniu 10 stycznia 2011 r. (sygn. akt I OPS 3/10), w której uznano, że § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej cześć wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

24 15. Wyrokiem z 14 lipca 2011 r., sygn. IV SA/Wa 707/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2011 r. wydaną w trybie art. 54 § 3 Ppsa.

25 16. Następnie wyrokiem z 28 marca 2012 r., sygn. IV SA/Wa 1905/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powołaną decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2011 r.

26 17. Rozpoznając po raz kolejny odwołanie od pkt 2 powołanej decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2003 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...], uchylił pkt 2 decyzji organu I instancji i stwierdził,

27 że nieruchomość której właścicielami byli F. i L. G., oznaczona

28 w dacie przejęcia [...] tom X karta 491 o pow. [...] ha nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r.

29 o przeprowadzeniu reformy rolnej.

30 Organ wskazał, że istota postępowania sprowadza się do oceny, czy po nabyciu mleczarni przez małż. G. w 1929 r. powstał taki związek funkcjonalny, który pozwala uznać, że nieruchomość ta stała się częścią nieruchomości ziemskiej i mogła przejść na własność Państwa z przeznaczeniem na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

31 Organ przywołała zawarte w odwołaniu J. G. stanowisko,

32 że mleczarnia została nabyta jako odrębny obiekt nie związany z gospodarstwem rolnym. Mleczarnia ta działała na potrzeby powiatu [...] i swoją produkcję opierała na skupie mleka od okolicznych właścicieli ziemskich, i gospodarzy (co najmniej 460 krów).

33 18. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły Gmina [...] oraz Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w [...].

34 a) Gmina [...] zarzuciła naruszenie:

35 - art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 i art. 8 Kpa poprzez przekroczenie zasady praworządności;

36 - art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, opierając zaskarżoną decyzję na przepisach dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, które przepisy przestały obowiązywać z dniem 5 kwietnia 1958 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71).

37 b) Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w [...] w skardze zarzuciła naruszenie:

38 - art. 7 w zw. z art. 77 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, jak również nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego umożliwiającego prawidłową i logiczną ocenę związków funkcjonalnych i gospodarczych nieruchomości, na której usytuowana była mleczarnia gospodarstwem rolnym małż. G.;

39 - art. 107 § 3 Kpa poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej

40 - art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez wadliwą ocenę prawną przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z uwagi na przyjęcie, że nieruchomość której właścicielami byli F. i L. G. nie podpadała pod działanie tego przepisu

41 W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

42 19. W odpowiedzi na skargi Minister wniósł o ich oddalenie

43 20. Postanowieniem z 25 września 2014 r. WSA w Warszawie ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu K. L. kuratora w osobie A. B..

44 21. 9 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył sprawy z powyższych skarg do wspólnego rozpoznania i orzekania.

45 22. Pismem z 17 grudnia 2014 r. H. G. – B. wniosła o oddalenie obu skarg.

46 II. Uzasadnienie prawne

47 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

48 1. Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ, dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarg.

49 2. Dla przedmiotowej sprawy podstawowe znaczenie ma to, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydając zaskarżoną decyzję był związany, zgodnie z art. 153 Ppsa, oceną prawną zawartą w przywołanym prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 68/06. W uzasadnieniu tego orzeczenia jednoznacznie stwierdzono, że "Przechodząc do oceny legalności decyzji w części dotyczącej nieruchomości zapisanej w dacie jej przejęcia w księdze wieczystej KW [...] tom X karta 491 o pow. 0,4763 ha, na której znajdowała się mleczarnia, należy stwierdzić, że małż. G. nabywając w 1929r. ten obiekt, faktycznie nabyli nieruchomość z posadowionym na niej przedsiębiorstwem w branży rolnej, jakim była mleczarnia. Nieruchomość znajdowała się w [...] przy głównej ul. [...]. Z pewnością brak jest podstaw do uznania, że w dacie nabycia tej nieruchomości była to nieruchomość ziemska o charakterze rolnym. Tak, więc sama w sobie nieruchomość ta nie mogła być uznana za podpadającą pod przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu."

50 3. Takie wiążące stanowisko co do braku związku funkcjonalnego pomiędzy gospodarstwem a mleczarnią zostało potwierdzone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której wykazano brak związku funkcjonalnego mleczarni i jej odrębność od gospodarstwa. Mleczarnia ta funkcjonowała niezależnie od samego gospodarstwa

51 i swoją produkcję opierała na skupie mleka od okolicznych właścicieli ziemskich

52 i gospodarzy.

53 4. Natomiast zarzuty skargi dotyczące nie obowiązywania od 1958 r. dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej są całkowicie chybione i stanowią polemikę z wiążącym Sąd stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w powołanej uchwale siedmiu sędziów z 10 stycznia 2011 r. Ponadto kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie określonym w art. 134 Ppsa Sąd nie stwierdził, aby wystąpiły inne niż wskazane w skargach uchybienia obligujące do uchylenia zaskarżonej decyzji albo stwierdzenia jej nieważności. Dlatego skargi jako nieuzasadnione podlegały oddaleniu.

54 Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, orzekł jak

55 w sentencji wyroku.