Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2005 r., I SA/Wa 1241/04
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2005 r., I SA/Wa 1241/04
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi [...] Sieci Telekomunikacyjnych E. S.A. w W. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń za wykorzystanie wykonań i realizacji artystycznych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzji nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Kultury na rzecz [...] Sieci Telekomunikacyjnych E. S.A. w W. kwotę 10 (dziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 I SA/Wa 1241/04
UZASADNIENIE
3 Komisja Prawa Autorskiego orzeczeniem z dnia [...] lutego 2002 r., po rozpoznaniu wniosku Związku [...] z siedzibą w W. z dnia [...] lipca 2001 r. o zatwierdzenie "Tabel wynagrodzeń za wykorzystanie wykonań i realizacji artystycznych artystów wykonawców, reżyserów i scenografów z tytułu nadań (dotyczących także nadań równoczesnych i integralnych – tzw. reemisji) drogą radiową, telewizyjną, satelitarną, kodowaną i kablową" z późniejszymi autopoprawkami, w wersji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2002 r. postanowiła, na podstawie art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904) zatwierdzić przedstawione tabele wynagrodzeń.
4 Orzeczenie to zostało skierowane do Związkowi [...].
5 W dniu [...] sierpnia 2002 r. [...] Sieci [...] E. S.A. w W. złożyły do Komisji Prawa Autorskiego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] lutego 2002 r. oraz w tej samej dacie złożyły do Ministra Kultury odwołanie od tego orzeczenia.
6 Komisja Prawa Autorskiego orzeczeniem z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] odmówiła wznowienia postępowania w sprawie o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń przedłożonych przez Związek [...], zakończonej orzeczeniem z dnia [...] lutego 2002 r.
7 Natomiast Minister Kultury rozpoznał odwołanie [...] Sieci [...] E. S.A. w W. od orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] lutego 2002 r. i decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze.
8 W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy:
9 Związek [...] przedłożył do zatwierdzenia Komisji Prawa Autorskiego tabele wynagrodzeń za wykorzystanie wykonań i realizacji artystycznych artystów wykonawców, reżyserów i scenografów z tytułu nadań drogą radiową, telewizyjną, satelitarną, kodowaną i kablową. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku, Komisja Prawa Autorskiego w dniu [...] lutego 2002 r. zatwierdziła przedłożone tabele.
10 Pismem z dnia [...] sierpnia 2002 r., które wpłynęło do Ministra Kultury w dniu [...] sierpnia 2002 r., odwołanie wniosły [...] Sieci [...] E. S.A. Oddział B., w którym skarżąca spółka wnosi o uchylenie orzeczenia Komisji. Zdaniem skarżącej tabele wyznaczają zakres obowiązku świadczenia pieniężnego na rzecz uprawnionego do utworu, spełnianego na ręce organizacji zbiorowego zarządzania. W przedmiotowej sprawie przepisem prawa materialnego, z którego, według niej, wynikają konkretne obowiązki jest art. 109 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
11 Po rozpoznaniu sprawy Minister Kultury uznał, że skarżący nie jest stroną postępowania z uwagi na brak po jego stronie interesu prawnego. Nie ulega wątpliwości, że użytkownicy są zainteresowani wynikiem postępowania toczącego się w sprawie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń złożonych przez Związek [...]. Użytkownicy, jak każdy podmiot korzystający z artystycznych wykonań, których prawami zarządza Związek [...], będą zobowiązani do zapłaty wynagrodzenia zgodnie ze stawką wynikającą z zatwierdzonej tabeli. Mają więc oni interes faktyczny (materialny) w tym, aby niektóre pozycje z tabel wynagrodzeń ukształtowane zostały na możliwie najniższym poziomie.
12 Okolicznością decydującą o tym, czy dany podmiot zostanie uznany za stronę postępowania jest, zgodnie z art. 28 kpa, istnienie po jego stronie interesu prawnego, który jest kategorią normatywną mającą swe źródło w przepisach prawa materialnego. Do uzyskania przymiotu strony nie wystarcza wskazanie jakiegokolwiek interesu, lecz musi to być interes prawny, o istnieniu którego decyduje treść obowiązujących przepisów prawa materialnego.
13 W ocenie Ministra Kultury żądanie uznania za stronę nie ma podstawy w żadnym przepisie prawa materialnego. Wskazany przez skarżącą spółkę art. 109 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie jest przepisem prawa materialnego, z którego wynikałyby dla użytkowników określone prawa lub obowiązki.
14 Z orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego oraz z decyzji Ministra Kultury nie wynikają dla tych podmiotów żadne uprawnienia ani obowiązki o charakterze prawnym. Obowiązek zapłaty wynagrodzenia z tytułu korzystania z artystycznych wykonań wynika z przepisu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tabele określają jedynie wysokość tego wynagrodzenia. W postępowaniu o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń nie następuje konkretyzacja uprawnień czy obowiązków użytkowników. Prawny stosunek użytkowników związany z zatwierdzonymi tabelami powstaje dopiero z chwilą korzystania z utworu lub artystycznego wykonania, albo z chwilą zawarcia umowy.
15 Zgodnie z art. 127 kpa prawo wniesienia odwołania służy stronie postępowania. Twierdzenie o istnieniu interesu prawnego nie znajduje podstaw w prawie materialnym, dlatego też Minister Kultury podjął decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.
16 Na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] lutego 2003 r. złożyły skargę [...] Sieci Telekomunikacyjne E. S.A. w W. i wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez przyjęcie, że skarżąca Spółka nie jest stroną postępowania.
17 W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka przytoczyła szereg argumentów, które jej zdaniem świadczą o tym, że jest stroną postępowania w sprawie o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń.
18 W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
20 w pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
21 W myśl art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
22 Sąd stwierdził, że Minister Kultury rozpoznał odwołanie od decyzji ostatecznej.
23 W aktach sprawy nie ma bowiem wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
24 Skarżąca Spółka wystąpiła w dniu [...] sierpnia 2002 r. z wnioskiem o wznowienie postępowania w tej sprawie, które jest instytucją weryfikacji decyzji ostatecznej i wniosek ten został rozpoznany.
25 Minister Kultury nie badając kwestii skuteczności wniesienia odwołania, w tym przypadku zachowania ustawowego terminu do jego wniesienia, wydał decyzję w trybie odwoławczym, czym rażąco naruszył zasadę ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 16 § 1 kpa, stanowiącą o trwałości decyzji administracyjnej
26 Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, co organ powinien stwierdzić postanowieniem wydanym w trybie art. 134 kpa, czego organ nie uczynił.
27 W tej sytuacji sąd uznał, że wyczerpana została przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
28 Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
29 O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).