Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2011 r., I SA/Wa 1032/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2011 r., I SA/Wa 1032/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun – Kulik WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Infrastruktury na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddania nieruchomości w trwały zarząd 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie

2 Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] orzekającą o oddaniu w trwały zarząd, na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej, nieruchomości położonej w W., w rejonie ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...]o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na działalność leczniczą i ustalającą opłaty roczne z tytułu trwałego zarządu. Wojewoda [...] wskazał, że nieruchomość niniejsza stanowi własność Skarbu Państwa i wchodzi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa.

3 Akt notarialny z dnia [...] marca 1998 r., Rep. A Nr [...] zawarto umowę ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz [...] Akademii Technicznej w W. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. wydaną na podstawie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie Wyższym – Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez [...] Akademię Techniczną w W., nieodpłatnie prawo własności w/w gruntu pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni.

4 Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2008 r., Rep. A Nr [...][...] Akademia Techniczna w W. zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości zabudowanej budynkiem przychodni.

5 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. złożył [...] Zarząd Infrastruktury. W skardze zarzucił organowi naruszenie art. 88 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

6 Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2010 r. powyższej skargi, wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał na naruszenie przepisów o właściwości uznając, iż Prezydent W. nie jest organem właściwym do ustanawiania trwałego zarządu na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej, uznając iż stanowi to podstawę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trakcie postępowania na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd wskazał na przepis art. 60a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wskazują, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 23, zgodnie z którą starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej jest organem właściwym do gospodarowania zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Zdaniem Sądu przedmiotowa w niniejszej sprawie nieruchomość spełnia kryteria wymienione w art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z czym decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu winna być wydana przez Ministra Skarbu Państwa.

7 Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył [...] Zarząd Infrastruktury zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 60a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

8 Uznając, że skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1271/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu NSA przyznał rację [...] Zarządowi Infrastruktury, że w sprawie niniejszej WSA dopuścił się naruszenia prawa materialnego tj. przepisu art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami poprzez błędne uznanie, że podmiotem uprawnionym do oddania nieruchomości położonej w W., w rejonie ulicy [...] jest Minister Skarbu Państwa, gdy tymczasem w sprawie niniejszej zastosowanie ma zasada z art. 23 ust. 1 i art. 45 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w świetle, której zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodaruje Starosta (bądź jak w przypadku sprawy niniejszej Prezydent wykonujący zadania starosty), który ustanawia trwały zarząd nad nieruchomością na rzecz jednostki organizacyjnej w drodze decyzji administracyjnej.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

10 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

11 Skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają obowiązujące przepisy prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

12 Stosownie do treści art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli jednostka organizacyjna poniosła nakłady na wybudowanie budynków i innych urządzeń trwale związanych z gruntem, położonych na nieruchomości oddanej w trwały zarząd, ich wartości nie uwzględnia się w cenie nieruchomości będącej podstawą do ustalania opłat z tytułu trwałego zarządu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku nabycia budynków i innych urządzeń w trybie, o którym mowa w art. 17.

13 Zgodnie z art. 83 ust. 1 cytowanej ustawy, opłatę z tytułu trwałego zarządu oblicza się wg. stawki procentowej ustalonej w wysokości nie niższej od jej wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Przepis ten jednoznacznie przesądza, że przy określaniu ceny nieruchomości nie uwzględnia się wartości nakładów na budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem, które zostały dokonane przez jednostkę organizacyjną. Nakłady te są to w szczególności wybudowane budynki i inne urządzenia, dokonane odbudowy, rozbudowy, przebudowy lub modernizacje budynków bądź urządzeń.

14 Z dokumentów dołączonych do akt administracyjnych w sprawie niniejszej wynika, że budynek przychodni posadowiony na przedmiotowej nieruchomości został sfinansowany ze środków inwestycyjnych jednostki organizacyjnej resortu obrony narodowej – Szefostwa Służb Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...]. Potwierdza to decyzja Szefostwa Służb Zakwaterowania i Budownictwa [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...].04.1978r. o miejscu i warunkach realizacji inwestycji budowy przychodni lekarskiej, decyzja Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...].08.1979r. zatwierdzająca plan realizacyjny budowy Polikliniki Wojskowej Akademii Technicznej umowa z dnia [...].09.1983r. w sprawie wykonawstwa robót budowlano-montażowych Polikliniki X pomiędzy X a [...] Przedsiębiorstwem Budownictwa Ogólnego "A", oraz protokół z dnia [...].12.1993r. dotyczący komisyjnego odbioru i przyjęcia do użytkowania tego obiektu, którego inwestorem było Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...].

15 Nie ulega także wątpliwości, że w świetle wyciągu z Rozkazu nr [...] Dowódcy Garnizonu [...] z dnia [...].01.1998r. rozkazał on - na postawie Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...].09.1997r. w sprawie reorganizacji organów infrastruktury wojskowej w resorcie obrony narodowej Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] - rozformować do dnia [...].06.1998r. Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] w W. i przekazać do [...] Zarządu Infrastruktury. Jak wynika z wyciągu z wytycznych Sekretarza Stanu i Zastępcy Ministra Obrony Narodowej [...].11.1998r. w sprawie zasad przejęcia dotychczasowych zadań rozformowanych jednostek organizacyjnych Służby Zakwaterowania Budownictwa przez [...] i Rejonowe Zarządy Infrastruktury oraz ich funkcjonowania, [...] Zarząd Infrastruktury i Rejonowe Zarządy Infrastruktury przejęły – jako następcy prawni- zadania rozformowanych jednostek organizacyjnych Służby Zakwaterowania i Budownictwa w ten sposób, że [...] Zarząd Infrastruktury w W. przejął dotychczasowe zadania Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] w W.

16 Powyższe prowadzi do wniosku, że [...] Zarząd Infrastruktury został powołany w miejsce Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...]. Przejął jego zadania i obowiązki. W ujęciu organizacyjnym i funkcjonalnym obydwie te jednostki spełniają tą samą rolę i zadania korzystając z tej samej infrastruktury. Skarżący jest zatem legitymowany do skorzystania z uprawnienia wskazanego w treści art. 88 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami .

17 Obrót prawny jaki miał miejsce w odniesieniu do spornej nieruchomości pozostaje , zdaniem Sądu bez wpływu na dokonaną ocenę.

18 Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...].03.1997r. została zawarta umowa ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] , zabudowanej budynkiem przychodni , na rzecz [...] Akademii Technicznej w W. W oparciu o ustawę z dnia 27.07.2005r. – prawo o szkolnictwie wyższym – Wojewoda [...] stwierdził jej nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem 1.09.2005r. przez [...] Akademie Techniczną w W. Aktem notarialnym z dnia [...].12.2008r. [...] Akademia Techniczna w W. zrzekła się nabytego prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Okoliczności te wskazują, że sporna nieruchomość była przedmiotem obrotu prawnego w konsekwencji, którego została ostatecznie nabyta nieodpłatnie do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa w drodze zrzeczenia się praw przez państwową osobę prawną – [...] Akademie Techniczną w W.

19 Stanowisko organu, że w tej sytuacji dokonanie inwestycji w postaci nakładów budowlanych na tą nieruchomość przez poprzednika prawnego skarżącego nie może uzasadniać zastosowania w sprawie niniejszej art. 88 ust 1 cytowanej ustawy, jest w ocenie Sądu błędne.

20 Ratio legis wskazanego przepisu, zasadza się na koncepcji aby jednostka organizacyjna, która przyjmuje trwały zarząd określonej nieruchomości, a z własnych funduszy dokonała na niej inwestycji wymienionych w jego treści, nie była zobowiązana do ponoszenia z tego powodu wyższych opłat. Odmienna interpretacja nie znajduje potwierdzenia ani w literalnym brzmieniu cytowanego przepisu ani w jego racjonalnym rozumieniu. Brak tej regulacji powodowałby w praktyce , iż jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, która wydatkowała własne fundusze na dokonanie naniesień na nieruchomości, musiałaby ponadto zapłacić wyższą opłatę za jej trwały zarząd.

21 Słusznie zauważa skarżący, że oznaczałoby to podwójne finansowanie – raz przy dokonywaniu inwestycji i drugi raz – przy uiszczaniu opłaty z tytułu trwałego zarządu.

22 Nie budzi wątpliwości fakt, że w sprawie niniejszej wzniesienie budynku przychodni nastąpiło z funduszy resortu obrony narodowej, jednostki będącej poprzednikiem prawnym skarżącego i stanowiło przysporzenie majątkowe na rzecz Skarbu Państwa. Nakłady te, (jak wynika z treści wymienionych wyżej aktów notarialnych potwierdzających obrót nieruchomością) nigdy nie zostały zwrócone.

23 Wbrew stanowisku organu, w ocenie Sądu, okoliczność, że nieruchomość przy ul. [...] w W. została nabyta przez Skarb Państwa nieodpłatnie, w drodze zrzeczenia się prawa własności do niej przez [...] Akademię Techniczną w W., nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

24 Wskazać bowiem należy, iż treść przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ustawodawca uzależnił skorzystanie z jego dobrodziejstwa przez jednostkę organizacyjną, jedynie od faktycznego poniesienia nakładów na wzniesienie budynków lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem. Artykuł 88 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje odmiennych rozwiązań w zależności od sposobu nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa. Istotą zagadnienia jest bowiem kwestia, czy podmiot zobowiązany do uiszczania opłaty za trwały zarząd, z własnych środków finansowych powiększył wartość nieruchomości, od której to wartości zależy wysokość omawianej opłaty.

25 Gdyby ustawodawca chciał uzależnić zastosowanie art. 88 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami od ciągłości posiadania nieruchomości przez dokonującego nakładów inwestora lub od sposobu nabycia prawa do niej przez Skarb Państwa, dałby temu wyraz w treści ustawy. Zakładając racjonalność działań ustawodawcy, uznać więc wypada, że stanowisko organu nie jest zasadne.

26 Mając to na względzie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja ja poprzedzająca naruszają treść art. 88 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

27 Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni w rozstrzygnięciu powyższe rozważania.

28 Z uwagi na wskazane okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.