Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2012 r., IV SA/Wa 246/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2012 r., IV SA/Wa 246/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymano nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] (pozwolenie na wykonanie urządzeń wodnych – przepustów na rowach melioracyjnych dla drogi dojazdowej nr [...]) oraz w pkt. [...] (pozwolenie na rozbiórkę – wyłączenie z eksploatacji urządzeń drenarskich w kilometrażu od [...] do [...] drogi krajowej nr [...]); II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonym zakresie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezesa Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącego W. W. kwotę 540 (słownie: pięćset czterdzieści złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2011 r. Prezes Krajowego Zarządu

3 Gospodarki Wodnej, przywołując art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., uchylił we wskazanych

4 przez siebie punktach decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] maja

5 2011 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w związku z realizacją

6 szeregu przedsięwzięć (wykonanie: wylotów z kanalizacji deszczowej i sieci

7 drenarskiej, zbiorników przepływowo - infiltracyjnych oraz bezodpływowo -

8 infiltracyjnych, budowli regulacyjnych na rzece J., przepustów na rowach

9 melioracyjnych i drogach, rowów melioracyjnych i infiltracyjnych oraz urządzeń

10 drenarskich, prowadzenie przez wody powierzchniowe: obiektów mostowych,

11 budowlanych i infrastruktury technicznej, rozbiórka: przepustów, obiektów

12 mostowych, rowów melioracyjnych i urządzeń drenarskich, przebudowa oraz

13 wykonanie rowów przydrożnych oraz urządzeń drenarskich,) a także odprowadzanie

14 wód oraz wynikające stąd obowiązki (m.in. prowadzenie pomiarów, partycypacji

15 w kosztach utrzymania odbiornika wód – K.) wiążących się

16 z rozbudową drogi krajowej nr [...] na odcinku od skrzyżowania z ul. [...]

17 w P. do skrzyżowania z drogą krajowa nr [...] wraz z budową obwodnicy G. i w tym zakresie umorzył postępowanie a w pozostałym zakresie utrzymał

18 decyzję w mocy. Jako podstawę orzekania przywołano art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3,

19 art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r.

20 Nr 239, poz. 2019 ze zm.).

21 W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano przyczyny, dla których

22 uchylono decyzje organu I. instancji w określonych punktach - brak uzasadnienia dla

23 nałożenia obowiązków pomiarowych w pewnym zakresie, powtórzenie określonych

24 elementów pozwolenia, warunki zbędne i zbyt ogólne, brak związku przyczynowo-

25 skutkowego nałożonych obowiązków z pozwoleniem wodnoprawnym.

26 Uzasadniając utrzymanie decyzji w pozostałym zakresie w mocy wskazano, iż

27 nie zachodziła żadna przesłanka dla odmowy wydania pozwolenia spośród

28 wskazanych w art. 126 ustawy - Prawo wodne.

29 Wyjaśniono, iż odwołanie od decyzji organu I. instancji wnieśli p. H.

30 i W. W. Wskazano, iż zarzucili oni wadliwość dokonywania doręczeń,

31 co do innych stron postępowania (nie ustalono prawidłowo adresu) oraz brak

32 doręczenia przez ogłoszenie publiczne.

33 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

34 Organ wskazał, iż strona nie może skutecznie podnosić kwestii doręczenia

35 pism, gdy chodzi o innych uczestników postępowania, wyjaśniając jednocześnie, iż

36 w jego ocenie doręczeń dokonywano prawidłowo. Zasada doręczania na adres

37 wynikający z ewidencji gruntów i budynków wynikała z art. 11d ustawy z dnia

38 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji

39 w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) natomiast

40 w świetle brzmienia art. 49 K.p.a., który ma zastosowanie w zw. z art. 127 ust. 9

41 ustawy - Prawo wodne dopuszczalne jest informowanie stron poprzez doręczenia

42 indywidualne, skoro wskazany przepis Kodeksu wskazuje możliwość doręczeń przez

43 ogłoszenie publiczne.

44 Odnosząc się do zarzutów o charakterze merytorycznym wskazano:

45 - Skarżący na swoje wystąpienie z 7 października 2010 r. otrzymali odpowiedź

46 od pełnomocnika inwestora (z 18 października 2010 r.), gdzie wskazano

47 sposób gromadzenia wód opadowych z drogi zabezpieczający działkę nr ew.

48 [...] przed zalaniem; przywołano też naturalne zabezpieczenie, jakim jest

49 spadek ternu działki w kierunku drogi,

50 - 14 czerwca 2011 r. w siedzibie projektanta odbyło się spotkanie z wnoszącymi odwołanie, gdzie wyjaśniono, iż wydający pozwolenie wodnoprawne nie ma kompetencji do dokonania zmian w przestawionym przez inwestora koncepcji przebiegu drogi oraz związanych z nim zjazdów lub odjazdów,

51 - na wskazanym spotkaniu poinformowano p. W. o sposobie

52 zagospodarowania wód opadowych powstających w pasie drogi oraz

53 wyjaśniono funkcjonowanie zbiorników retencyjnych, ilość wód, na jakie

54 zostały przewidziane oraz sposób odprowadzania tych wód,

55 W skardze na tę decyzję, skarżący p. W. W. reprezentowany

56 przez pełnomocnika - radcę prawnego - sformułował zarzuty naruszenia:

57 - art. 138 § 1 i 2 K.p.a. - przez uznanie, iż organ odwoławczy może

58 zastosować, jako podstawę orzekania jednocześnie oba tryby,

59 - art. art. 6, 7, 8, 9, 80 i 107 K.p.a. przez błędne uzasadnienie - nie wskazanie,

60 jakie fakty uznano za udowodnione nie skonkretyzowano dowodów, na

61 których się oparto, nie rozważono i nie oceniono wszystkich aspektów sprawy

62 i dokonano błędnych ustaleń faktycznych,

63 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

64 - art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 10 i 30 § 4 K.p.a., przez pominięcie jednej ze stron oraz następców prawnych innej strony postępowania (nieżyjącego p. S. C.).

65 Wskazano również, iż decyzja jest dotknięta wadą, o jakiej mowa w art. 156

66 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a. gdyż jest skierowana do osoby nieżyjącej.

67 W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje stanowisko

68 zawarte w zaskarżonej decyzji.

69 Na rozprawie Pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrot kosztów postępowania.

70 Uczestniczka postępowania p. H. W. (współwłaścicielka działki nr

71 ew. [...]) podniosła, iż urządzenia drenarskie, które mają w części odbierać wodę

72 z drogi w rzeczywistości nie istnieją. Mylnie oceniono ich wykonanie w 1984 roku

73 gdyż koliduje z budynkiem, który już wtedy istniał (nabyła działkę w 1983 roku).

74 Podniosła, iż obciążają ją koszty konserwacji rowu, który jak się zakłada, ma także

75 odbierać wodę z drogi.

76 Sąd administracyjny zważył, co następuje:

77 W pierwszej kolejności wymagało rozważenia czy Skarżący, dysponujący

78 tytułem prawnym do nieruchomości, w pasie gdzie są realizowane przedsięwzięcia

79 objęte pozwoleniem wodnoprawnym, może skutecznie zaskarżyć decyzje

80 w przedmiocie pozwolenia dotyczącego wszystkich inwestycji związanych

81 z przebudową drogi krajowej nr [...] oraz budowy obwodnicy G. (o długości,

82 ok. 20 km). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, podzielany przez Sąd

83 w niniejszej sprawie, iż interes właścicieli konkretnych nieruchomości, co do

84 kwestionowania decyzji przesądzających o przebiegu inwestycji liniowych może

85 dotyczyć wyłącznie tych ich odcinków, których przebieg skutkuje bezpośrednią

86 ingerencją w ich prawa podmiotowe - prawo własności (patrz tak samo wyrok NSA

87 o sygn. akt NSA II OSK 507/08, 897/11 - dostępne w CBOSA). Wyrażane w tych

88 sprawach poglądy odnieść należy wprost do rozważanej sprawy z uwagi na

89 analogiczne uwarunkowania. Należy zauważyć, iż stosowne decyzje mogą dotyczyć

90 realizacji przedsięwzięć liniowych o długości od kilkudziesięciu metrów do dziesiątek

91 kilometrów. Z kolei podnoszenie kwestie, np., co do kwestii oddziaływania na

92 nieruchomość - zmianę stosunków wodnych w kontekście rozwiązań przyjętych na

93 innych odcinkach niż w pobliżu nieruchomości skarżącego może być wprawdzie

94 w interesie Skarżącego. Jednak interes ten, jako niemający charakteru pochodnego

95 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

96 z prawem własności nieruchomości (w tym przypadku prawo chronione, z którego

97 wywodzony jest interes prawny), ma wyłącznie charakter faktyczny. Trzeba

98 odnotować, iż analogiczne interesy w sprawie może mieć szereg osób (podmiotów),

99 dla których faktycznie sposób rozstrzygnięcia sprawy ma znaczenie. Brak jest

100 przesłanek dla przyjęcia, iż z tytułu posiadania nieruchomości, w strefie realizacji

101 przedsięwzięcia konkretna osoba ma szersze uprawnienia niż inne podmioty

102 faktycznie w tym samym zakresie zainteresowane sprawą, lecz niedysponujące

103 nieruchomościami w pasie inwestycji. W tym kontekście, w rozpoznawanej spawie

104 należy uznać, iż Skarżący, jako dysponujący nieruchomościami na konkretnym

105 odcinku planowanej drogi może, co do zasady skutecznie kwestionować decyzję

106 jedynie w zakresie, w jakim dotyczy ona jego indywidualnego interesu prawnego.

107 Skutkuje to tym, iż gdy chodzi o rozstrzygnięcie decyzji w pozostałym

108 zakresie, skarga nie może być skutecznie wniesiona, w myśl art. 50 ustawy z dnia

109 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

110 z 2012 r., poz. 270). Kontrola decyzji w zakresie, w jakim nie może być ona

111 skutecznie zaskarżona przez konkretną stronę, wykracza poza kompetencje sądów

112 administracyjnego. Wynikający z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed

113 sądami administracyjnymi, brak związania sądu wnioskami i zarzutami skargi dotyczy

114 wyłącznie możliwości szerszej kontroli aktu, lecz w granicach, w jakich został on

115 skutecznie zaskarżony.

116 Interes prawny skarżącego ma związek wyłącznie z warunkami dotyczącymi

117 realizacji przedsięwzięć związanych z kształtowaniem stosunków wodnych na terenie

118 nieruchomości, do których ma on tytuł prawny. Postanowienia pozwolenia

119 wodnoprawnego w tym zakresie dotyczą likwidacji urządzeń drenarskich oraz

120 realizacji przepustu na rowie melioracyjnym znajdującym się na terenie działki

121 skarżącego. Oznacza to, iż ponownie orzekając w sprawie (wobec uchylenia

122 niniejszym wyrokiem decyzji w stosownym zakresie) organ odwoławczy będzie

123 uprawniony do zmiany warunków pozwolenia we wskazanym zakresie np. inaczej

124 określi warunki realizacji urządzeń wodnych w obrębie oddziaływania na grunty

125 skarżącego czy też określi dodatkowe warunki, które mogą dotyczyć również

126 szczególnego korzystania z wód, o ile ustali potrzebę realizacji dodatkowych działań

127 czy wykonania innych obowiązków w celu zapobieżenia niedopuszczalnemu

128 oddziaływaniu na nieruchomości Skarżącego.

129 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

130 W zakresie, w jakim zaskarżona decyzja dotyczy interesu prawnego

131 skarżącego, skarga zasługuje bowiem na uwzględnienie, gdyż została ona wydana

132 z naruszeniem prawa, choć nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty są trafne.

133 W rozpoznawanej sprawie udzielono m.in. pozwolenia wodnoprawnego na

134 wykonanie urządzeń wodnych - szeregu przedsięwzięć związanych z realizacją

135 inwestycji tj. modernizacją drogi krajowej i budową obwodnicy (w myśl art. 18 ust. 2

136 pkt 2 ustawy - Prawo wodne chodzi także o rozbudowę, przebudowę, rozbiórkę lub

137 likwidację tych urządzeń). Z jednej strony ich realizacja wynika z potrzeby

138 przebudowy szeregu urządzeń wodnych kolidujących z modernizowaną drogą

139 (przebudowa przepustów itp. likwidacja sieci drenażowej na zajmowanych polach

140 itp.). Równocześnie jednak potrzeba realizacji szeregu z nich ma być, co jest

141 bezsporne, następstwem przewidywanej zmiany stosunków wodnych wynikającą

142 częściowo z likwidacji dotychczasowych urządzeń a częściowo z przebudowy bądź

143 realizacji nowej drogi wraz z infrastrukturą do odprowadzania wód. Do przedsięwzięć

144 tego rodzaju należy realizacja rowów przydrożnych, drenaży, zbiorników

145 przepływowo - infiltracyjnych oraz bezodpływowo - infiltracyjnych itd. Z realizacja

146 nowego przedsięwzięcia wiąże się również wydanie pozwolenia na odprowadzanie

147 wód opadowych i roztopowych (pozwolenie na szczególne korzystanie z wód).

148 W świetle art. 128 ust. 1 pkt 7a i 8 ustawy - Prawo wodne pozwolenie

149 wodnoprawne ma m.in. określać niezbędne obowiązki, gdy chodzi o wykonanie

150 urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki

151 wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego oraz niezbędne przedsięwzięcia

152 ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko. W razie, gdy pozwolenie

153 dotyczy przebudowy sytemu urządzeń służących kształtowaniu właściwych

154 stosunków wodnych na gruntach, obowiązkiem organu administracji jest ustalenie,

155 czy proponowane przez wnioskodawcę rozwiązania są właściwe tzn. wystarczające

156 dla osiągnięcia zamierzonego celu, jakim jest w danym przypadku ukształtowanie

157 właściwych stosunków wodnych po zrealizowaniu inwestycji - drogi. W toku

158 postępowania wnioskujący o uzyskanie pozwolenia jest obowiązany do przedłożenia

159 specjalistycznej dokumentacji - operatu wodnego (art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 132

160 ustawy - Prawo wodne). Przedmiotem postępowania nie jest jednak zatwierdzenia

161 owej dokumentacji, lecz - z wykorzystaniem zawartych w niej informacji, po ich

162 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

163 zweryfikowaniu - określenie, jakie działania organ uznał za dopuszczalne i na jakich

164 warunkach - tu m.in. zgoda na realizację określonych przedsięwzięć. Tak zakreślony

165 przedmiot postępowania przesądza, jakie kwestie mogą mieć istotne znaczenie

166 w jego toku. Bez znaczenia jest wobec tego akcentowana w zaskarżonej decyzji

167 kwestia, iż art. 126 ustawy - Prawo wodne zawiera zamknięty katalog przesłanek

168 odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. Nie zwalnia to bowiem organu

169 administracji z obowiązku określenia adekwatnych do stanu faktycznego warunków

170 wydania pozwolenia, gdy brak przesłanek dla odmowy - także w kontekście

171 właściwego określenia warunków wskazanych w art. 128 pkt 7a i 8 ustawy - Prawo

172 wodne.

173 W rozpoznawanej sprawie, w jej toku, były formułowane zarzuty dotyczące

174 domniemanej niekorzystnej zmiany stosunków wodnych na działce skarżącego

175 i uczestniczki postępowania sądowego - ewentualne podniesienie poziomu wód, jej

176 zlewnie. W takiej sytuacji, mając na uwadze przedmiot postępowania, rolą organu

177 administracji było wyjaśnienie, czy w wyniku realizacji proponowanych we wniosku

178 przedsięwzięć dojdzie na nieruchomościach stron do określonej zmiany (na ile

179 można to przewidywać w świetle dostępnych metod prognozowania) a jeżeli tak, to

180 czy stan taki uznać można za zgodny z prawem. O ile daną zmianę należałoby uznać

181 za niedopuszczalną, konieczne byłoby wyjaśnienie, jakie działania powinny zostać

182 zrealizowane dodatkowo, aby stanowi takiemu przeciwdziałać. Odzwierciedlać musi

183 te rozważania uzasadnienie orzeczenia w kontekście wymagań art. 107 §3 K.p.a.

184 W pierwszej kolejności musi być wskazane w zasięgu realizacji, jakich przedsięwzięć

185 znajduje się nieruchomość skarżącego (jakie urządzenia mają być zlikwidowane

186 a jakie zrealizowane, czy będą tam odprowadzane wody), jaki jest cel realizacji

187 poszczególnych zadań, a następnie jakie, w ocenie organu, będą tego skutki

188 (w szczególności, czy dojdzie do zamiany stosunków wodnych).

189 Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy

190 odnotować, iż była ona rozpatrywana przez organy administracji 4 krotnie (dwie

191 decyzje Marszałka Województwa [...] - z dnia [...] października 2010 r.

192 oraz dnia [...] maja 2011 r., decyzja Prezesa KZGW z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz

193 zaskarżona). Pomimo tego, wobec zarzutów sformułowanych pierwotnie w piśmie

194 z dnia 7 października 2010 r., brak podstaw do uznania, aby wskazane wyżej kwestie

195 zostały rozważone, co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu.

196 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

197 W szczególności wymaganiu temu nie czyni zadość wskazanie w decyzji z dnia

198 [...] października 2010 r., jakoby inwestor odniósł się do uwag Strony oraz

199 przytoczenie, w jaki sposób i zamieszczenie stwierdzenia "Z powyższego należy

200 wnioskować, iż działka stanowiąca własność Pani W. nie będzie narażona

201 na dodatkowe nawadnianie wodami opadowymi i roztopowymi". Sposób

202 sformułowania wypowiedzi wskazuje bowiem jednoznacznie, iż w danym przypadku

203 organ administracji nie uznał się właściwym do dokonania stosownej oceny, co do

204 meritum - stwierdzono, iż podstawą konkluzji jest stanowisko Inwestora nie zaś

205 samodzielna analiza dokona przez organ administracji, co jak wskazano, należy do

206 jego zadań. Trzeba podkreślić, iż ani operat, bądź też tym bardziej stanowisko

207 Inwestora (powołanie na pismo z dnia 18 października 2010 r.), nie stanowią

208 w sprawie dowodów korzystających z domniemania prawdziwości w myśl art. 76

209 K.p.a. Samo przywołanie stanowiska inwestora, z pominięciem jego oceny, nie może

210 być uznane za rozważenie sprawy w kontekście istotnych aspektów. Trzeba mieć na

211 uwadze, iż w szeregu przypadków interes inwestora, nawet zbieżny z interesem

212 publicznym (np. realizacja przedsięwzięcia - tu drogi - najniższym możliwie

213 kosztem), może być sprzeczny z interesem innych stron postępowania. Podtrzymane

214 w odwołaniu z dnia 14 czerwca 2011 r. (złożonym w dniu 15 czerwca 2011 r.) zarzuty

215 zostały skwitowane w zaskarżonej decyzji wskazaniem, iż strony uzyskały odpowiedź

216 od inwestora oraz stosowne wyjaśnienia w trakcie spotkania w dniu 14 czerwca

217 2011 r. Lakoniczne stwierdzenie, iż zastosowane urządzenia będą wystarczające,

218 a dodatkowym zabezpieczeniem jest spadek terenu nie czynią zadość postulatowi

219 wnikliwego rozpoznania sprawy. Nie wskazano, czy w ocenie organu orzekającego,

220 w wyniku realizacji pozwolenia (likwidacja określonych urządzeń i realizacja innych,

221 oraz odprowadzanie z nich wód), powstaną określone nowe oddziaływania na

222 nieruchomości wnoszących odwołanie, nie odniesiono się do stanowiska inwestora

223 sformułowanego w piśmie z dnia 18 października 2010 r. Nie można wykluczyć, iż

224 precyzyjne ustalenia wskazanych kwestii może mieć istotne znaczenie w sprawie

225 m.in. w kontekście potrzeby ustalenia, czy naniesiony na rysunkach stanowiących

226 element operatów system drenów miał mieć znaczenie dla sformułowania konkluzji,

227 iż nie dojdzie do zalewania nieruchomości skarżących w następstwie realizacji

228 pozwolenia. Jak podnosi bowiem Uczestnik postępowania mylne są ustalenia, jakoby

229 stosowny sączek istniał w rzeczywistości (kolizja z budynkiem istniejącym w terminie

230 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

231 domniemanej realizacji systemu melioracyjnego). Podkreślenia wymaga, iż w piśmie

232 z dnia 18 października 2010 r. powołano spoczywający na stronie obowiązek

233 utrzymania drenów, co nie pozwala wykluczyć jakoby kwestia ich funkcjonowanie

234 miała jakieś znaczenie z punktu widzenia założeń projektowych, gdy chodzi

235 o ukształtowanie właściwych stosunków wodnych po zrealizowaniu przedsięwzięcia.

236 Nie znane jest stanowisko organów obu instancji w tej kwestii jako, iż wyłącznie

237 przytoczono stawisko inwestora (w decyzji z dnia [...] października 2010 r.) bez jego

238 skomentowania. Należy jednocześnie podkreślić, iż nie jest obowiązkiem inwestora

239 realizacja działań w celu poprawny dotychczasowych stosunków wodnych na

240 gruntach przyległych. O ile zostanie ustalone, iż realizacja planowanych

241 przedsięwzięć nie spowoduje żadnych zmian w stosunku do stanu dotychczasowego

242 (brak dodatkowego dopływu wód oraz nie utworzenie przeszkód dla

243 dotychczasowego spływu) inwestor nie jest zobowiązany do podejmowania

244 dodatkowych działań. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia w postępowaniu

245 administracyjnym.

246 Trafnie zauważa organ administracji, iż przedmiotem postępowania nie jest

247 poszukiwanie stosownych rozwiązań, co do przebiegu dróg i towarzyszącej

248 infrastruktury oraz ustalanie wymagań technicznych w tym zakresie. Jednak istotnym

249 jest ustalenie, czy proponowane rozwiązania, w zakresie gospodarki wodnej

250 w następstwie zmian w systemie regulującym stan wody na gruncie są właściwe -

251 nie prowadzą do zmiany oddziaływań poza granicami dopuszczalnymi.

252 Wyjaśnieniu sprawy w tym zakresie nie uczynił zadość organ odwoławczy, co

253 musiało skutkować uchyleniem jego orzeczenia w zakresie, w jakim dotyczyło ono

254 spraw związanych z przyjętymi rozstrzygnięciami dotyczącymi nieruchomości

255 skarżącego. W tym świetle zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie

256 właściwego wyjaśnienia sprawy oraz uzasadnienia decyzji jak i zasad ogólnych -

257 art. 6, art. 7, art. 8, art. 80 i art. 107 K.p.a. - jest trafny.

258 Należy podkreślić, iż ocena czy wskazane uchybienie w zakresie

259 uzasadnienia zaskarżonego aktu miało w istocie wpływ na wynik sprawy wykracza

260 poza kompetencje Sądu Administracyjnego. Wymagałoby to bowiem przesądzenia

261 na etapie sądowej kontroli legalności orzeczenia kwestii co do meritum - czy

262 w następstwie realizacji praw z pozwolenia wodnoprawnego dojdzie do

263 niedopuszczalnego oddziaływania na nieruchomości skarżącego.

264 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

265 Pełna ocena materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia, co musi

266 znaleźć odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu (art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.), należy do

267 organu administracji. O ile nie uczyniono zadość temu wymaganiu, wada ta nie może

268 być konwalidowana przez sąd administracyjny poprzez dokonanie samodzielnych

269 ustaleń w tym zakresie, gdyż prowadziłoby to de facto do pozbawienia stron prawa

270 rozpatrzenia sprawy w dwu instancjach administracyjnych (art. 15 K.p.a.) przed

271 sądową kontrolą legalności ostatecznego orzeczenia (patrz tak samo wyroki NSA

272 sygn. akt II OSK 672/10 oraz II OSK 1717/10 ogólnodostępne w CBOSA).

273 Do podniesionego natomiast dopiero na etapie skargi zarzutu, w kwestii nie

274 nałożenia na inwestora obowiązku partycypacji w kosztach utrzymania rowu

275 melioracyjnego przebiegającego przez działkę skarżącego, gdzie mają być

276 odprowadzane wody z drogi, odniesie się organ administracji rozpoznając ponownie

277 sprawę. Należy wskazać, iż orzekanie w przedmiocie partycypacji w kosztach

278 utrzymania urządzeń wodnych dokonuje się jedynie w miarę przesłanek ku temu

279 (art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo wodne), stąd wobec nie zgłoszenia stosownych

280 żądań w tym zakresie w toku postępowania, organ administracji nie był obowiązany

281 uzasadniać przyczyn nie ustalenia obowiązków w tym zakresie, co do wszelkiego

282 rodzaju urządzeń wodnych w zakresie oddziaływania przedsięwzięć.

283 Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 138 §1 pkt 1 i 2 K.p.a. Trafnie

284 wprawdzie wywodzi się, iż w świetle treści wskazanych regulacji ich prosta językowo-

285 logiczna wykładnia prowadziłaby do wniosku o możliwości utrzymania w mocy

286 orzeczenia bądź jego uchylenia (użycie na końcu pkt 1 łącznika "albo"). Wskazane

287 uwarunkowania trzeba jednak odnosić w pewnych przypadkach do realiów

288 określonego typu sprawy administracyjnej. W rozpoznawanym przypadku orzeczenie

289 administracyjne - pozwolenie wodnoprawne - zawierało szereg rozstrzygnięć

290 szczegółowych (dotyczyło szeregu przedsięwzięć i warunków ich realizacji, zgody na

291 odprowadzanie wód obowiązków pomiarowych itp.). Zastosowanie najprostszych

292 reguł wykładni - językowo-logicznej - prowadziłoby do skrajnego wniosku, iż o ile

293 organ odwoławczy w tego rodzaju sytuacji uznałby, iż konkretny - np. jeden

294 z punktów orzeczenia jest zbędny (lub kilka z nich), obowiązany byłby do uchylenia

295 całego orzeczenia oraz ponownego orzeczenia z pominięciem wadliwie

296 zamieszczonego. Oznacza to, iż możliwa jest wprawdzie procesowo modyfikacja

297 orzeczenia - usunięcie jego pewnych postanowień, lecz expressis verbis jedynie

298 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

299 przez nowe orzeczenie w sprawie. Tego rodzaju orzekanie w szeregu przypadku

300 byłoby jednak zupełnie nieracjonalne i odzwierciedlało wyłącznie nieobowiązującą

301 w polskim procesie administracyjnym zasadę rygoryzmu i formalizmu. Stąd

302 w orzecznictwie sądowym nie kwestionuje się generalnie możliwości orzeczenia

303 kasatoryjnego polegającego na eliminacji pewnych punktów wadliwego orzeczenia,

304 o ile tylko w tego następstwie treść rozstrzygnięcia jest jasna i jednoznaczna.

305 Dowodem na to może być orzeczenie przywołane przez Pełnomocnika skarżącego

306 na poparcie innej tezy w sprawie o sygn akt IV SA/Wa 247/12 (patrz wyrok WSA

307 o sygn. akt I SA/Wa 2040/06, ogólnodostępny w CBOSA).

308 Nie mogły odnieść natomiast skutków pozostałe zarzuty, z następujących

309 przyczyn:

310 - w świetle tez prezentowanych w aktualnie jednolitym orzecznictwie sądów

311 administracyjnych - patrz wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego o sygn.

312 akt II OSK 1934/10, 1882/10, I OSK 356/11, 1239/11 (ogólnodostępne

313 w CBOSA) kwestie zapewnienia udziału innym stronom postępowania

314 administracyjnego, w tym dokonania doręczeń, nie mogą być oceniane przez

315 Sąd, o ile stosowne żądania nie zostaną sformułowane przez stronę, której

316 udział w postępowaniu był pominięty; Sąd orzekający w niniejszym składzie

317 w pełni podziela ten pogląd;

318 - kwestia ewentualnego zastosowania wadliwej formy doręczenia w danej

319 sprawie - doręczenie indywidualne zamiast przez ogłoszenie publiczne

320 (w myśl art. 49 K.p.a.) nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie;

321 rozważanie trafności tego zarzutu byłoby całkowicie bezzasadne - kwestia ta

322 nie mogła mieć bowiem wpływu na wynik sprawy; nie jest bowiem sporne

323 doręczanie skarżącemu orzeczeń - był więc skutecznie informowany o ich

324 treści, a jak wskazano prawidłowość doręczenia innym stronom pozostaje

325 poza oceną Sądu;

326 - zamieszczenie w rozdzielniku decyzji informacji o próbie jej doręczenia osobie nieżyjącej nie skutkuje w przypadku przedmiotowych decyzji (pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych i na szczególne korzystanie w wód) jej nieważnością w myśl art. 156 § 1 pkt2 lub 4 K.p.a.; skutek taki mogłoby mieć przyznanie uprawnień wynikających z pozwolenia na rzecz osoby nieżyjącej; nie można uznać, aby rozdzielnik pełnił rolę przesądzającą,

327 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

328 do kogo skierowano decyzję - określał podmioty zobowiązane; zakres praw

329 i obowiązków, wynikających z tego rodzaju decyzji dla osób trzecich wskazuje

330 jej treść (np. zgoda na realizację urządzeń wodnych w określonych granicach);

331 należy podkreślić, iż przedmiotowa decyzja - pozwolenie wodnoprawne - nie

332 daje uprawnienia do rozporządzaniem gruntem, analogiczne stanowisko jest

333 prezentowane w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu

334 administracyjnego - patrz wyrok w sprawie o sygn. akt II OSK 1934/10

335 (ogólnodostępny w CBOSA);

336 - nie uzasadniono, ani Sąd nie dostrzegł z urzędu, w jakim zakresie organ

337 administracji naruszył art. 9 K.p.a. (obowiązek pouczania i informowania stron)

338 - zarzut w tym zakresie nie jest trafny.

339 Sąd odniósł się do kwestii nieprawidłowości doręczeń oraz ewentualnej próby

340 doręczenia decyzji osobie nieżyjącej, uchylono bowiem decyzję organu

341 odwoławczego w szerszym zakresie niż dotyczy ona wyłącznie nieruchomości

342 skarżącego (oznaczenie przedsięwzięć kilometrażem planowanej drogi nie tylko na

343 wysokości działki skarżącego). Takie orzeczenie było niezbędne, gdyż stosowne

344 przedsięwzięcia były ujęte w decyzji organu I instancji w jednostkach redakcyjnych

345 ujmujących nieco szerszy zakres przedsięwzięć, jak można wnosić z uwagi na ich

346 funkcjonalne powiązanie.

347 Bez znaczenia w niniejszej sprawie są natomiast kwestie związane

348 z ewentualnymi nieprawidłowościami, dotyczącymi doręczenia decyzji osobom

349 trzecim czy domniemanego skierowanie jej do osoby nieżyjącej, gdy chodzi

350 o podmioty, których interesów nie dotyczy decyzja organu I. instancji, w części, co do

351 której ma sprawę ponownie rozpatrzyć organ odwoławczy. Wobec braku

352 skutecznego wniesienia skargi na decyzję, gdy chodzi o interes tych osób, kwestia

353 kontroli legalności decyzji w tym zakresie pozostaje w ogóle poza kompetencją Sądu.

354 Kwestionowanie zaskarżonej decyzji, jako wadliwej w zakresie nieobjętym skutecznie

355 niniejszą skargą może nastąpić jedynie w trybach nadzwyczajnych przewidywanych

356 w K.p.a. do wzruszenia prawomocnej decyzji z inicjatywy stron (osób mających

357 interes prawny).

358 Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny

359 w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo

360 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I i II sentencji.

361 Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

362 Orzekając w punkcie III wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ustawy

363 w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji

364 publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do

365 celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2

366 zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają

367 się: wpis sądowy od skargi - 300 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego

368 reprezentującego skarżącego - 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie

369 z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

370 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

371 Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego

372 z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

373 Rozpatrując ponowni sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną

374 zawartą w niniejszym orzeczeniu.