Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2009 r., IV SA/Wa 1424/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2009 r., IV SA/Wa 1424/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymaldowania stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji

Uzasadnienie

2 IV SA/Wa 1424/09

UZASADNIENIE

3 Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania B. W. od decyzji z dnia [...] października 2003r. orzekającej o wymeldowaniu odwołującego z pobytu stałego, z budynku przy ul. [...] w miejscowości J., gm. T. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

4 W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wywodził, że z wnioskiem o wymeldowanie B. W. z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w miejscowości J. gm. T. wystąpiła R. W. Po przeprowadzeniu postępowania Burmistrz T. decyzją z dnia [...] października 2003r. orzekł o wymeldowaniu. Decyzja została wysłana B. W. na adres ul. [...] K. i wróciła do urzędu z adnotacją adresat nieznany. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zastało doręczone na powyższy adres, ale odebrała je W. N., a nie zainteresowany. Decyzję tą B. W. odebrał a w dniu 27 maja 2009r,. a odwołanie od nie zostało wniesione w dniu 5 czerwca 2009r. Zdaniem organu decyzja została prawidłowo doręczona B. W. w dniu 27 maja 2009r.

5 Badając zasadność odwołania organ stwierdził, iż z uwagi na znaczny upływ czasu od wydania decyzji przez organ I instancji uzasadnione jest przekazanie sprawy w celu jej ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu od wydania decyzji mógł zasadniczo zmienić się stan faktyczny sprawy. Prowadząc postępowanie organ I instancji winien więc przesłuchać strony postępowania, świadków oraz przeprowadzić kontrolę meldunkową w lokalu. Wojewoda [...] powołał się na treść art. 7 k.p.a i płynącą z niego zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadząc postępowanie maja obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodnie z rzeczywistością, a zwłaszcza są obowiązane dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału

6 dowodowego. Natomiast przepis art. 77 k.p.a nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.

7 Zdaniem organu w zawiązku z tym niezbędne jest przeprowadzenie postępowania uzupełniającego i na tej podstawie w zależności od poczynionych ustaleń wydanie stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania lub odmowy wymeldowania B. W. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w miejscowości J. gm. T.

8 Odwołanie od powyższej decyzji wniosła R. W. Skarżąca wywodziła, że po rozwodzie z B. W. i ukończeniu przez syna szkoły podstawowej w 2001 r. zamieszkała za zgoda męża w domu, w miejscowości J., gdyż były mąż zapewniał ją , że założył nową rodzinę i nie zamierza wracać do domu. Po wymeldowaniu męża zgłaszał on pretensję co do tego faktu. Skarżąca podkreśliła, że B. N. w toku postępowania podała, że B. W. zamieszkuje wraz z nią przy ul. [...] w K. Skarżąca podała, że chciałaby aby jej były mąż nie zakłócała jej spokoju.

9 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

11 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

12 Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja w sposób rażący narusza przepisy prawa.

13 Sąd nie podzielił twierdzeń skarżącego, ani też stanowiska Wojewody [...], iż odwołanie wniesiono w terminie, bowiem decyzja została doręczona B.W. w dniu 27 maja 2009r, a odwołanie wniesiono w dniu 5 czerwca 2009r., a więc z zachowaniem 14-dniowego termin od doręczenia mu decyzji. Stanowisko takie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Termin ten wiąże również stronę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i której decyzja nie została doręczona. Osoba, której przysługuje przymiot strony, a która nie brała udziału w postępowaniu może zatem wnosić odwołanie, aż do chwili wydania decyzji ostatecznej. Zgodnie z wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, z momentem wydania decyzji ostatecznej osoba, która nie brała udziału w postępowaniu traci prawo do zaskarżenia decyzji, decyzja ta uzyskuje przymiot ostateczności, a uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. W wyroku z dnia 13 lipca 1997 r. sygn. akt IV SA 703/97 (Lex Nr 47299) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "odwołanie może wnieść strona w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji, w powyższym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, i której organ nie doręczył decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. W razie nieskorzystania przez stronę z odwołań w powyższym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna, niezależnie od tego czy organ doręczył ją lub ogłosił wszystkim stronom. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." Podobnie w wyroku z dnia 13 października 2005 r., I SA/Wa 1606/04 (Lex Nr 191505). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż w sytuacji, w której organ nie doręczył konkretnemu podmiotowi będącemu w rozumieniu art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego - ani nie ogłosił decyzji, to stronie, która nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania, ale pod warunkiem, że wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono.

14 Skarżący wniósł odwołanie po prawie 6 latach od uostatecznienia się decyzji, tym samym nie zachował ustawowego terminu do jego wniesienia. Dodać należy, że decyzja ta została doręczona R. W. w dniu 31 października 2003r. Termin więc do wniesienia odwołania upłynął z dniem 14 listopada 2003r.

15 Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 k.p.a do obowiązku organu odwoławczego należało stwierdzenie w drodze postanowienia uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Rozpoznanie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.), ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1998r., IV S727/96, LEX nr 43307.

16 Okoliczność powyższa obligowała Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na mocy art. 156§1 pkt. 2 k.p.a z powodu rażącego naruszenia prawa.

17 Dodać należy, że po upływie terminu do wniesienia odwołania strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może dochodzić obrony swoich praw przez złożenie podania o wszczęcie postępowania wznowieńiowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z art. 235 § 1 k.p.a. wynika, iż skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zamiany z urzędu. W sytuacji gdy strona wskazuje we wniesionym odwołaniu, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, organ, winien rozważyć, czy pismo to nie stanowi podania o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sytuacji, gdy organ administracji miał wątpliwości co do charakteru żądania skarżącego, winien zażądać wyjaśnień co do treści złożonego pisma.

18 Mając na względzie powyższe na mocy art. 145§1 pkt. 2 p.p.sa. orzeczono jak w sentencji.