Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2020 r., II SAB/Wa 294/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2020 r., II SAB/Wa 294/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi na naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do rozpoznania skargi A. J. z dnia [...] listopada 2018 r., w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego A. J. kwotę 111,80 zł (sto jedenaście złotych osiemdziesiąt groszy), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi A. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2020 r. była bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej: Prezes Urzędu, w prowadzeniu postępowania z jego skargi z dnia [...] listopada 2018 r., która wpłynęła do organu [...] listopada 2018 r., na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez O. z siedzibą w W., przy ul. P. [...], reprezentowany przez N. S.A.

3 z siedzibą w W. przy ul. P. [...], polegające na niewypełnieniu wobec skarżącego obowiązku informacyjnego i przetwarzaniu jego danych osobowych bez podstawy prawnej.

4 W związku ze skargą A. J. z dnia [...] listopada 2018 r., Prezes Urzędu pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wezwał Fundusz do udzielenia pisemnych wyjaśnień oraz poinformował skarżącego o podjętych czynnościach.

5 W odpowiedzi na wezwanie, w dniu [...] lutego 2019 r. do organu wpłynęło pismo obejmujące wyjaśnienia od [...] F. S.A. z siedzibą w W. przy ul. P. [...], zwanej dalej Towarzystwem, będące podmiotem zarządzającym Funduszem.

6 W dniu [...] czerwca 2019 r. do Prezesa Urzędu wpłynęło pismo skarżącego

7 z zapytaniem o stan przedmiotowej sprawy.

8 Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Prezes Urzędu poinformował strony przedmiotowego postępowania o zebranym materiale dowodowym wystarczającym do wydania decyzji administracyjnej, a także o przysługującym im prawie do wglądu w akta sprawy, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

9 W dniu [...] lutego 2020 r. do organu wpłynęło ponaglenie skarżącego, dotyczące rozpoznania złożonej przez niego skargi.

10 Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Prezes Urzędu wezwał Towarzystwo do uzupełnienia braków formalnych pisma Towarzystwa z dnia [..] stycznia 2019 r., informując w tej samej dacie o powyższym skarżącego.

11 W dniu [...] marca 2020 r. do Prezesa Urzędu wpłynęło pismo Towarzystwa, którym uzupełniono uprzednio stwierdzone braki formalne.

12 Skarżący we wniesionej do Sądu skardze zarzucił organowi:

13 1) niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., niewskazanie przyczyny zwłoki i niewyznaczenie nowego terminu zgodnie z art. 36 § 1-2 k.p.a.;

14 2) nierozpoznanie wniesionego ponaglenia stosownie do art. 37 § 5 i 6 k.p.a. Wskazał, że od dnia zgłoszenia sprawy do UODO upłynęło już ponad półtora roku, a od zgromadzenia materiału dowodowego 8 miesięcy.

15 Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego w wysokości 100 zł i zwrotu kosztów doręczeń przesyłek poleconych.

16 Prezes Urzędu w odpowiedzi na skargę z dnia 25 maja 2020 r. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że na podstawie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych, w postępowaniach administracyjnych, tym w niniejszym postępowaniu przed Prezesem Urzędu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu.

17 W ocenie Prezesa Urzędu, postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest zgodnie z dyspozycją art. 78 ust. 2 RODO, który jest szczególnym przepisem względem uregulowań k.p.a. Przepis ten stanowi, że termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi - wynosi trzy miesiące. Skarżący został poinformowany o podjęciu czynności w jego sprawie przed upływem trzech miesięcy od daty otrzymania wniosku.

18 Prezes Urzędu uznał, że w żadnym razie nie uchyla się od wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przeciwnie - organ do spraw ochrony danych osobowych przedsięwziął przewidziane prawem czynności, służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną.

19 Na każdym etapie postępowania skarżący był informowany o podejmowanych w sprawie działaniach, co znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w aktach przedmiotowej sprawy materiale dowodowym. Jednakże, organ po stwierdzeniu braku formalnego zobowiązany był wezwać do jego usunięcia.

20 Wskazał jednocześnie, że z uwagi na powołaną wcześniej okoliczność zawieszenia biegu terminów postępowań administracyjnych kolejne czynności w przedstawionej sprawie podjęte zostaną niezwłocznie, gdy tylko będzie to możliwe, o czym Prezes Urzędu poinformuje pisemnie skarżącego i Fundusz reprezentowany przez Towarzystwo.

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

22 Skarga jest uzasadniona.

23 W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W związku z powyższym Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

24 Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.

25 Przypomnieć należy, iż od dnia 25 maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781, zwanej dalej: "u.o.d.o."), jak również rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. Seria L. rok 2016 nr 119 str. 1 z dnia 2016.05.04 z późn. zm. – dalej "RODO", które stosuje się bezpośrednio. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., w postępowaniach prowadzonych przez Prezesa UODO, stosuje się przepisy k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w u.o.d.o.

26 W myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym – w myśl § 3 tego przepisu – załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie, zgodnie ze szczególnym przepisem art. 78 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi – wynosi trzy miesiące.

27 Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż skarżący złożył skargę wszczynającą postępowanie przed Prezesem Urzędu w dniu [...] listopada 2018 r., która do dnia rozpoznania skargi przez Sąd nie została rozpatrzona, zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami rozporządzenia 2016/679 oraz k.p.a.

28 W konsekwencji, należało zobowiązać Prezesa UODO do rozpatrzenia skargi A. J. z dnia [...] listopada 2018 r. w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

29 Analiza okoliczności sprawy daje podstawę do stwierdzenia, że bezczynność organu nosi cechy rażącego, a więc oczywistego, ciężkiego naruszenia prawa. Świadczy o tym długi, ponad 1,5 letni okres rozpatrywania skargi dotyczącej ochrony danych osobowych i tym samym przekroczenia wszelkich terminów do załatwienia sprawy określonych w RODO i k.p.a. Przedmiotowa sprawa nie została rozpatrzona do czasu rozpoznania przez Sąd skargi na bezczynność z dnia [...] stycznia 2020 r.

30 Takie procedowanie organu jest szczególnie niepożądane w sprawach tak istotnych jak ochrona danych osobowych i tego typu prowadzenie postępowania nie licuje z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej.

31 Oczywistym jest, że podnoszona w odpowiedzi na skargę przez organ okoliczność, że to na nim spoczywa statuowany w art. 77 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Jednakże należy zwrócić uwagę, że w przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu w dniu [...] sierpnia 2019 r. poinformował strony postępowania o zebranym materiale dowodowym wystarczającym do wydania decyzji administracyjnej i dopiero po upływie 6 miesięcy podjął kolejną czynność w sprawie, tj. w dniu [...] lutego 2020 r., wzywając Towarzystwo do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia [...] stycznia 2019 r., które zostały następnie uzupełnione w dniu [...] marca 2020 r. W tym czasie organ nie gromadził materiału dowodowego ani też nie podejmował innych czynności w tej sprawie.

32 Zgodnie z powołanym w odpowiedzi na skargę przepisem art. 15zzs ust. 1

33 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.), zwanej specustawą koronawirusową, w brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 16 maja 2020 r., w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych – nie rozpoczął się, a rozpoczęty uległ zawieszeniu na ten okres.

34 Należy jednak zwrócić uwagę, że powołany przepis z dniem 16 maja 2020 r. został uchylony na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875).

35 Ustawodawca w art. 68 ust. 1, 2, 6 i 7 ustawy zmieniającej wprowadził siedmiodniowy termin, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone biegną dalej. W konsekwencji rozpoczęcie biegu terminów, które zostały wstrzymane i kontynuowanie biegu terminów, które zostały zawieszone na podstawie art. 15zzs ustawy zmienianej, następuje od dnia 24 maja 2020 r.

36 Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach

37 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania w wysokości 111,80 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku.