Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2015 r., II SA/Wa 2262/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2015 r., II SA/Wa 2262/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Kube Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Biurze Ochrony Rządu oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 kpa i art. 39 pkt 1 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 170, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. od rozkazu personalnego nr [...] Szefa BOR z dnia [...] sierpnia 2014 r. o zwolnieniu ze służby w Biurze Ochrony Rządu, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

3 W uzasadnieniu decyzji podano, iż [...] A. K. na podstawie ostatecznego rozkazu personalnego nr [...] Szefa BOR z dnia [...] września 2013 r. został zwolniony z zajmowanego stanowiska z dniem [...] września 2013 r. przeniesiony do dyspozycji Szefa Biura Ochrony Rządu.

4 W trakcie pozostawania w dyspozycji Szefa BOR funkcjonariusz w dniu [...] sierpnia 2014 r. został skierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW celem określenia stanu zdrowia, w związku z zaleceniem wynikającym z wcześniejszego orzeczenia nr [...] Odwoławczej Komisji Lekarskiej MSW z dnia [...] kwietnia 2013 r. Rejonowa Komisja Lekarska orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie dalszej przydatności do służby uznała [...] A.K. zdolnym do służby w Biurze Ochrony Rządu z ograniczeniami. Jako przeciwwskazania wymieniono pracę zmianową, w nienormowanym czasie pracy, w nadmiernym napięciu nerwowym i w długotrwałej pozycji wymuszonej.

5 W toku postępowania kadrowo-administracyjnego, po dokonaniu analizy i oceny możliwości i potrzeb mianowania funkcjonariusza na jedno z wakujących stanowisk służbowych w Biurze Ochrony Rządu, Szef BOR uznał, że brak jest możliwości i potrzeb w tym zakresie, a stan taki nie ulegnie zmianie do końca dwunastomiesięcznego okresu pozostawania w dyspozycji. W następstwie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Szef BOR zwolnił [...] A.K. z dniem [...] września 2014 r. ze służby w Biurze Ochrony Rządu w trybie art. 35 ust. 1 pkt 9 ustawy o Biurze Ochrony Rządu, czyli w związku z zakończeniem dwunastomiesięcznego okresu pozostawania w dyspozycji. Rozkazowi personalnemu na podstawie art. 108 § 1 Kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności. A.K. odwołał się od powyższego rozkazu personalnego, żądając jego uchylenia jako naruszającego prawo.

6 Minister Spraw Wewnętrznych rozpoznając odwołanie funkcjonariusza wskazał, powołując się na stan faktyczny ustalony w sprawie, że [...] A.K., na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej – rozkazu personalnego nr [...] Szefa BOR z dnia [...] września 2013 r., został z dniem [...] sierpnia 2013 r. zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem [...] września 2013 r. przeniesiony do dyspozycji Szefa BOR. Wskazano, że przeniesienia do dyspozycji Szefa BOR dokonano w związku z wprowadzeniem Zarządzenia nr Pf-1 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 sierpnia 2013 r. poprawki do etatu czasu [...] i wynikającej z tej zmiany likwidacji stanowiska zajmowanego przez funkcjonariusza. Podano, iż w sprawie istotne także jest, że będą w dyspozycji Szefa BOR funkcjonariusz pozostawał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, praktycznie od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] lipca 2014 r. Ponadto Rejonowa Komisja Lekarska w dniu [...] sierpnia 2014 r. orzeczeniem nr [...] w sprawie dalszej przydatności do służby w Biurze Ochrony Rządu uznała [...] A.K. zdolnym do służby w Biurze Ochrony Rządu z ograniczeniami. Jako przeciwwskazania powyższe orzeczenie wskazuje pracę zmianową, w nienormowanym czasie pracy, w nadmiernym napięciu nerwowym i długotrwałej pozycji wymuszonej.

7 Organ odwoławczy wskazując na treść art. 35 ust. 1 pkt 9 ustawy o Biurze Ochrony Rządu stwierdził, że upływ dwunastomiesięcznego okresu pozostawania w dyspozycji powoduje rozwiązanie stosunku służbowego z mocy prawa.

8 W świetle powyższego stosunek służbowy skarżącego uległ rozwiązaniu z dniem upływu dwunastomiesięcznego okresu pozostawania w dyspozycji, czyli w tym przypadku z dniem [...] września 2014 r.

9 Organ zaznaczył, że sprawa przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji Szefa BOR, a także ewentualnego mianowania na stanowisko służbowe lub oddelegowania poza Biuro Ochrony Rządu, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Wskazał jednak, że zgodnie z art. 7 ustawy o Biurze Ochrony Rządu Szef BOR kieruje Biurem Ochrony Rządu i zapewnia sprawne oraz efektywne wykonywanie jego zadań, między innymi poprzez prowadzenie polityki kadrowej. Jednym z elementów prowadzenia takiej polityki jest wynikająca z art. 25 przytoczonej ustawy, właściwość Szefa BOR do dokonywania rozstrzygnięć w zakresie mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk. Korzystanie z powyższych uprawnień wymaga od Szefa BOR analizy możliwości etatowych, finansowych (budżetowych), a przede wszystkim potrzeb służby. Takowej analizy Szef BOR dokonuje na bieżąco, jest to bowiem proces ciągły, wymagający podejmowania działań dostosowujących strukturę formacji i jej obsadę osobową do zmieniających się potrzeb. W analizowanej sprawie Szef BOR był ograniczony dodatkowo przeciwwskazaniami zdrowotnymi obejmującymi czynniki, które występują dość powszechnie na stanowiskach służbowych funkcjonariuszy i związane są z charakterem i warunkami realizacji zadań służbowych. Skoro Szef BOR nie uznał, aby w interesie służby było mianowanie funkcjonariusza na jedno z wakujących stanowisk, to sam fakt występowania możliwości etatowych w tym zakresie nie może stanowić dla Ministra Spraw Wewnętrznych podstawy do kwestionowania decyzji Szefa BOR. Odnosząc się do zarzutu niespełnienia przesłanki przeniesienia do dyspozycji Szefa BOR, o której mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o BOR, poprzez zaniechanie przez Szefa BOR mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe w okresie od dnia przeniesienia do dyspozycji, organ zauważył, że zwolnienie funkcjonariusza z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji Szefa BOR nastąpiło stosownie do dyspozycji powyższego przepisu. Przy czym wskazano, że zgodnie z posiadanymi przez funkcjonariusza kwalifikacjami zawodowymi, działając na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 września 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Biura Ochrony Rządu na stanowisku szefa komórki organizacyjnej lub innym stanowisku służbowym (Dz. U. z 2002 r., Nr 165, poz. 1357 z późn. zm.), rozważona miała być możliwość mianowania go na inne stanowisko służbowe lub w przypadku jej braku nastąpić miało zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Biurze Ochrony Rządu.

10 Tak więc organ zastrzegł, że w przypadku braku możliwości mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe zostanie on zwolniony ze służby. Powyższe jednoznacznie przeczy podnoszonej przez odwołującego się tezie, jakoby decyzja nr [...] nakładała na organ jedynie konieczność mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe.

11 Organ nie zgodził się z zarzutem odwołującego się jakoby kwestionowana decyzja całkowicie pomijała słuszny interes strony.

12 W ocenie organu odwoławczego, wydając zaskarżony rozkaz personalny, organ pierwszej instancji prawidłowo skorzystał z przyznanych mu uprawień, nie naruszając przy tym przepisów prawa materialnego czy procedury administracyjnej. Nie popełnił także błędów w ustaleniach faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie, jak również nie dopuścił się naruszenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego.

13 Szef BOR mając na uwadze konieczność zachowania ograniczenia czasowego pozostawania w dyspozycji Szefa BOR, o którym mowa w art. 26 ust. 3 i art. 35 ust. 1 pkt 9 ustawy o BOR, miał prawo w sposób możliwie szybki ( z punktu widzenia prawa) dokonania rozstrzygnięcia, do którego był zobligowany. W tym stanie rzeczy Szef BOR, mając na uwadze interes służby, tożsamy z interesem społecznym miał prawo skorzystania z możliwości przewidzianej w art. 108 § 1 Kpa, a wydany rozkaz personalny zawiera wystarczające uzasadnienie w tym zakresie.

14 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A.K. zarzucił powyższej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych naruszenie:

15 1. art. 35 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o Biurze Ochrony Rządu poprzez zwolnienie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. bez podstawy faktycznej i utrzymanie w mocy tego rozkazu decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych w Warszawie nr [...] z dnia [...] października 2014 r.,

16 2. art. 7 pkt 2 ustawy o BOR poprzez prowadzenie polityki kadrowej w sposób nieefektywny, naruszający interes służby w BOR w ten sposób, że dysponując wolnymi stanowiskami na których mógłby dalej pełnić służbę w BOR został zwolniony bez podstaw faktycznych uzasadniających takie zwolnienie. Zlikwidowane stanowisko zostało utworzone niezwłocznie po przeniesieniu do dyspozycji,

17 3. art. 6, 7 i 8 Kodeksu postepowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady legalizmu i praworządności oraz niedopełnienie obowiązku zachowania rzetelności w sprawie, polegające na zastosowaniu podstępu administracyjnego w celu doprowadzenia do powstania obligatoryjnej podstawy do zwolnienia. Działanie organu narusza także zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony,

18 4. art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedopełnienie ustawowego obowiązku poinformowania o rzeczywistych okolicznościach faktycznych zwolnienia ze służby,

19 5. art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, nie przeprowadzono żadnej rozmowy kadrowej w przedmiocie zwolnienia, wprowadzając celowo w błąd, co do możliwości powrotu do służby po zakończonym leczeniu,

20 6. art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedanie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów w postępowaniu administracyjnym, jakoby przeprowadzonym przed zwolnieniem ze służby.

21 Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o;

22 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa – stwierdzenia ich nieważności,

23 2. przywrócenie go do służby w Biurze Ochrony Rządu,

24 3. przeprowadzenie dowodu z akt osobowych posiadanych przez Szefa BOR i innych dokumentów załączonych do niniejszej skargi i zasądzenie od organu zwrotu kosztów sądowych.

25 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

26 Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

27 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

28 Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o Biurze Ochrony Rządu, oparty jest na twierdzeniu, że organ nie wykorzystał możliwości wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe w czasie pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji Szefa BOR.

29 Założenie, które legło u podstaw postawionego zarzutu nie jest prawidłowe. Mianowicie, jak zasadnie wskazał organ, sprawa zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Szefa BOR została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Szefa BOR nr [...] z dnia [...] września 2013 r. i korzysta z ochrony przewidzianej w art. 16 kpa. Decyzja ta, jako ostateczna korzysta z domniemania mocy obowiązującej decyzji, co oznacza, że sprawa nią rozstrzygnięta nie może być co do zasady ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Zatem zarzuty kierowane wobec decyzji z dnia [...] września 2013 r. o przeniesieniu do dyspozycji nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy.

30 Nie ma racji skarżący twierdząc, że przed podjęciem decyzji na podstawie art. 35 ust. pkt 9 ustawy o BOR organ zobowiązany jest wykazać, jakie działania podejmował w okresie pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji celem właściwego jego zagospodarowania oraz, że powinien zaproponować skarżącemu w tym czasie inne stanowisko. Takie ustalenia nie są elementem stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Zakres ustaleń faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wyznaczał przepis art. 35 ust. 1 pkt 9, który stanowi, że funkcjonariusza BOR zwalnia się z dniem zakończenia dwunastomiesięcznego okresu pozostawania w dyspozycji. Z powołanej normy wynika zatem, że sam fakt zakończenia wspomnianego okresu pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji skutkuje ustaniem zawartego z nim stosunku służbowego. Właściwy organ nie wydaje w tym zakresie konstytutywnej decyzji kształtującej na przyszłość sytuację prawną funkcjonariusza, lecz potwierdza decyzją deklaratoryjną skutek, jaki ustawodawca przewidział z mocy prawa. Jeżeli w takich przypadkach stosunek służbowy wygasa z mocy prawa, to oczywistym również jest, że w tym zakresie nie ma miejsca na jakiekolwiek uznaniowe działania właściwego organu. Skoro funkcjonariusz w okresie 12 miesięcy nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe, to organ – niezależnie od przyczyn takiego stanu – nie ma żadnych podstaw do przedłużenia okresu pozostawania tego funkcjonariusza w służbie. Zobowiązany jest jedynie ustalić, czy funkcjonariusz rzeczywiście pozostawał w dyspozycji i czy upłynął 12-miesięczny okres stosowania wobec niego tej instytucji. Jeżeli takie przesłanki są spełnione, to rola właściwego organu w przedmiotowej sprawie ogranicza się do wydania decyzji potwierdzającej wyłącznie zaistniały ex lege skutek oraz datę ustania z tej przyczyny stosunku służbowego. Funkcjonariusz po upływie omawianego okresu nie może dalej pozostawać w służbie. Trafność tego poglądu potwierdza utrwalone w tym zakresie orzecznictwo (np. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1690/06 Lex 447373). W sprawie bezsporne przy tym jest, że 12-miesięczny okres pozostawania A.K. w dyspozycji Szefa BOR-u zakończył się w dniu [...] września 2014 r. i taka właśnie data została wskazana w decyzji jako dzień zwolnienia wymienionego ze służby. Z powyższych względów organowi nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 9 ustawy o BOR oraz wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego.

31 Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.