Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2015 r., II SA/Wa 2008/14
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2015 r., II SA/Wa 2008/14
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych – oddala skargę –
Uzasadnienie
| UZASADNIENIE |
2 | |
3 |Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 12 pkt 2, art. 22 i art. |
4 |23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), odmówił |
5 |uwzględnienia wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o nakazanie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. – jako podmiotowi prowadzącemu serwis |
6 |transakcji on-Iine [...] w domenie [...].pl. – udostępnienia na rzecz M. Sp. z o.o. danych osobowych osób, które w serwisie [...] wystawiły do |
7 |sprzedaży (jako przedmiot sprzedaży bądź darmowy dodatek do przedmiotu sprzedaży) na aukcjach internetowych tzw. bonifikarty M. Sp. z o.o. |
8 |GIODO w uzasadnieniu decyzji podał, że jedna z prowadzonych przez M. Sp. z o.o. akcji promocyjnych polegała na wydawaniu tzw. bonifikart, |
9 |tj. kart rabatowych na okaziciela, uprawniających ich posiadaczy do nabywania określonych produktów Spółki po obniżonej cenie, na warunkach |
10 |opisanych w regulaminie promocji p.n. "Bonifikarta – regulamin promocji". Bonifikarty otrzymują pracownicy restauracji należących do |
11 |korporacji M. i działających na zasadzie franczyzy, pracownicy biura Spółki oraz jej partnerzy handlowi. Na bonifikarcie, oznaczonej znakiem|
12 |firmowym korporacji M., zamieszczona jest informacja o dostępnych na promocyjnych warunkach produktach, okresie ważności bonifikarty oraz |
13 |informacja, że szczegóły promocji zamieszczone są w regulaminie dostępnym w każdej restauracji M. i na stronie www.[...].pl. Karta nie może |
14 |być przedmiotem sprzedaży i jest ważna tylko w restauracjach biorących udział w promocji. Zgodnie z postanowieniami regulaminu promocji, |
15 |bonifikarta jest kartą zniżkową, stanowiącą własność M. Sp. z o.o. i nie może być ani przedmiotem sprzedaży, ani przedmiotem darowizny przy |
16 |okazji sprzedaży innych rzeczy. Osoba naruszająca regulamin promocji (w tym również nabywca bonifikarty) obowiązana jest do zwrotu |
17 |bonifikarty Spółce M. Uczestnik akcji promocyjnej, przyjmując bonifikartę, zobowiązuje się tym samym do przestrzegania regulaminu akcji |
18 |promocyjnej, a w szczególności do niezbywania bonifikarty. Pomimo regulaminowego zastrzeżenia o niedopuszczalności zbywania bonifikart, |
19 |Spółka ustaliła, że są one oferowane do sprzedaży, bądź jako bezpłatny dodatek do innych artykułów sprzedawanych na aukcjach internetowych w|
20 |serwisie [...]. |
21 |W zaistniałych okolicznościach, M. Sp. z o.o. pismem z dnia [...] grudnia 2009 r., zwróciła się do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. o |
22 |udostępnienie danych osobowych oznaczonych osób, prowadzących ww. aukcje, których przedmiotem są bonifikarty, uzasadniając, że dane osób są |
23 |jej niezbędne, albowiem osoby biorące udział w ww. aukcjach w charakterze sprzedających i kupujących naruszyły postanowienia regulaminu, a |
24 |wobec tego M. Sp. z o.o. zamierza podjąć czynności mające na celu – z jednej strony – pozbawienie sprzedających nienależnie uzyskanych przez|
25 |nich korzyści, a z drugiej strony – odebranie bonifikart osobom, które je zakupiły. [...] Sp. z o.o. odmówiła udostępnienia żądanych danych, |
26 |argumentując, że udostępnienie ich może być kwalifikowane jako zachowanie bezprawnie naruszające dobra osobiste i skutkować |
27 |odpowiedzialnością cywilnoprawną administratora danych. |
28 |W związku z powyższym M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zwróciła się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z wnioskiem o nakazanie |
29 |[...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. udostępnienia żądanych informacji, powołując się na przepisy art. 29 ust. 2 i art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o |
30 |ochronie danych osobowych i wskazując na potrzebę posiadania danych osobowych osób oznaczonych poprzez nazwę aukcji, numer aukcji, |
31 |sprzedającego i lokalizację. Uzasadniając wniosek, Spółka podała, że cel, dla realizacji którego będą przetwarzane udostępnione dane, z |
32 |pewnością jest celem prawnie usprawiedliwionym – za taki uznać należy bowiem zamiar egzekwowania postanowień regulaminu, do którego |
33 |przestrzegania zobowiązany jest każdy uczestnik akcji promocyjnej. Przetwarzanie udostępnionych danych nie naruszy praw i wolności osoby, |
34 |której przedmiotowe dane dotyczą, jako że dane te będą wykorzystane w celu zwrócenia się do osoby prowadzącej aukcję z żądaniem zaniechania |
35 |oferowania bonifikarty jako przedmiotu sprzedaży lub darowizny oraz zwrotu karty – z powodu naruszenia zasad korzystania. Żądanie |
36 |udostępnienia danych odbywa się w celu egzekwowania postanowień regulaminu akcji promocyjnej, do przestrzegania których uczestnik, |
37 |przystępując do akcji promocyjnej, się zobowiązał. Ponadto Spółka M. wniosła o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, |
38 |argumentując, że marka M. należy do jednych z najdroższych i najlepiej rozpoznawalnych na świecie. Spółka konsekwentnie nie dopuszcza do |
39 |nieuprawnionego wykorzystywania oznaczeń marki przez inne podmioty. Fakt rozprowadzania bonifikart przez nieuprawnione osoby i sposób ich |
40 |rozprowadzania godzi w wizerunek M. oraz naraża na deprecjację oznaczenia, widniejącego na bonifikartach. |
41 |W ocenie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, wniosek M. Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Spółka, organizując|
42 |promocję polegającą na przyznawaniu tzw. bonifikart, przewidywała, że możliwą jest sytuacja, że osoby, którym ww. karty rabatowe przyznano, |
43 |będą zamierzały je zbyć. Świadczą o tym wprost zapisy regulaminu omawianej promocji zastrzegające niedopuszczalność obrotu bonifikartami, a |
44 |zarazem przewidujące określone konsekwencje w przypadku naruszenia jego zapisów w tym zakresie tj. obowiązek zwrotu bonifikarty. Pomimo |
45 |tego, Spółka nie przedsięwzięła działań służących zabezpieczeniu jej interesów na wypadek, gdyby wydane przez nią karty rabatowe, wbrew |
46 |zastrzeżeniom regulaminu promocji, stały się przedmiotem obrotu. Przykładowo działania takie mogłyby polegać na wydawaniu kart imiennych, |
47 |czy na nadaniu im oznaczeń identyfikujących (np. numerów), pozwalających na ustalenie – na podstawie oznaczenia karty – komu konkretnie |
48 |została ona przyznana, tym samym, kto spośród osób, którym wydano karty, wbrew zastrzeżeniom regulaminu promocji, wprowadza je do obrotu. |
49 |Zdaniem organu dostrzegalna jest sprzeczność pomiędzy założeniem, że tzw. bonifikarty są kartami rabatowymi na okaziciela, a zarazem – skoro|
50 |wykluczony jest nimi obrót – mogą być wykorzystane wyłącznie przez tę osobę lub przez ten podmiot, któremu zostały przyznane. Spółka nie |
51 |podjęła działań zabezpieczających, zamiast tego, wobec ustalenia, że bliżej nieokreślone osoby wprowadzają do obrotu tzw. bonifikarty, a co |
52 |najmniej próbują to uczynić, wystąpiła do [...] o udostępnienie jej określonych informacji na temat tych osób. |
53 |Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych stwierdził, że w tej sprawie interes administratora danych (Spółki), wyrażający się w dążeniu |
54 |do realizacji jego prawnie usprawiedliwionego celu, nie przeważa nad interesem osób, których dotyczą wnioskowane dane, w poszanowaniu ich |
55 |prawa do prywatności – rozumianego jako prawo do samodzielnego decydowania o zakresie i zasięgu udostępniania i komunikowania innym osobom |
56 |informacji o swoim życiu. Zadośćuczynienie żądaniu Spółki wiązałoby się z nieproporcjonalną – w stosunku do interesów administratora, |
57 |których on sam nie zabezpieczył w należyty sposób, choć mógł to uczynić a ingerencją w sferę prywatności osób, których dotyczą żądane |
58 |informacje. |
59 |GIODO wskazał, że podstawą prawną rozstrzygnięcia jest art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, który stwarza prawną |
60 |możliwość udostępniania danych osobowych, jeżeli jest to niezbędne ze względu na usprawiedliwiony cel administratora danych, który to cel w |
61 |rozpoznawanej sprawie uznał za prawnie usprawiedliwiony, jednak ważąc interesy zarówno administratora danych, jak i osób, których dane mają |
62 |być udostępnione, organ ochrony danych osobowych doszedł do wniosku, że udostępnienie danych stanowić będzie w istocie ingerencję w sferę |
63 |prywatności osób, których dane dotyczą. W ocenie organu w sprawie nie można mówić o przewadze interesów Spółki M. nad interesami osób, |
64 |których dotyczą wnioskowane dane. Jednocześnie wyjaśnił, że w tej sprawie podstawą prawną decyzji nie mógł być przepis art. 29 ust. 2 ustawy|
65 |o ochronie danych osobowych, gdyż Spółka M. nie wykazała, że dane osobowe, których się domaga, mają być wykorzystane w celach innych, niż |
66 |włączenie do zbioru. |
67 |Przedmiotowa decyzja została podpisana przez Zastępcę Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, działającego z upoważnienia organu. |
68 |Następnie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, po rozpatrzeniu wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy,|
69 |decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 |
70 |ustawy o ochronie danych osobowych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. |
71 |Także ta decyzja została podpisana przez upoważnionego Zastępcę Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. |
72 |Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. Sp. z o.o. w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 10 |
73 |lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1560/10, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazując na treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.|
74 |– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej ppsa, stwierdził, że w sprawie doszło do |
75 |naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U.|
76 |z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji,|
77 |od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym zakresie powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja |
78 |2010 r., sygn. akt I OPS 13/09 (Lex nr 579940), w której uznano, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie ma zastosowania jedynie do osoby |
79 |piastującej funkcję ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 kpa, w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa. W związku z powyższym Sąd |
80 |pierwszej instancji a contrario przyjął, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa ma zastosowanie w postępowaniu, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa, |
81 |w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W|
82 |niniejszej sprawie, tym pracownikiem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, podlegającym wyłączeniu, jest Zastępca Generalnego |
83 |Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który podpisał obie wydane w sprawie decyzje. Wystąpiła zatem przesłanka wznowieniowa określona w art. |
84 |art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Z tego względu stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa Sąd był zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o |
85 |którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa. |
86 |Jednocześnie Sąd podkreślił, że podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie wymaga dokładnego (wszechstronnego) przeanalizowania stanu faktycznego |
87 |sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) pod kątem mających zastosowanie w sprawie norm prawa materialnego. Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony |
88 |Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2010 r. przedstawia jednostronną ocenę faktów, które w sprawie są niesporne, co wskazuje na |
89 |nieobiektywne rozpatrzenie materiału dowodowego. |
90 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że skoro Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych twierdzi, że skarżąca Spółka nie |
91 |zabezpieczyła należycie swoich interesów, by mogła oczekiwać uwzględnienia jej wniosku przez organ, co – zdaniem Sądu – jest stwierdzeniem |
92 |zbyt daleko idącym z punktu widzenia stosowania norm materialnego prawa administracyjnego. Z drugiej strony – wciąż otwartą pozostaje |
93 |kwestia oceny zachowań osób, które, będąc w posiadaniu bonifikart M. Sp. z o.o., mając świadomość obowiązywania regulaminowych warunków |
94 |korzystania z nich, znając zamieszczone na każdej bonifikarcie informacje, w tym informację o wyłączeniu jej z obrotu, wbrew woli |
95 |właściciela bonifikarty, którym niezmiennie pozostaje M. Sp. z o.o., wystawiają bonifikarty na sprzedaż, czyniąc to za pośrednictwem serwisu|
96 |internetowego [...], próbując tym samym de facto rozporządzić cudzą rzeczą, której wartość mierzona jest w pieniądzu (wartość produktów Spółki|
97 |dostępnych na promocyjnych warunkach). |
98 |Należało zatem rozważyć, czy w takiej sytuacji prawo do prywatności osób, których danych skarżąca Spółka się domaga, winno przeważać nad jej|
99 |interesem? Czy zarzucana przez organ nienależyta staranność w zabezpieczeniu własnych interesów przez skarżącą Spółkę winna być |
100 |kwalifikowana w kategoriach okoliczności eliminujących ją z grona podmiotów, którym organ ochrony danych osobowych udziela stosownej |
101 |ochrony? Pytania te nabierają jeszcze większego znaczenia, jeśli zważy się, że osoby, chcące zbyć bonifikarty, mają w pełni świadomość, że |
102 |wystawiają na sprzedaż karty należące do M. Sp. z o.o. Stając się posiadaczem bonifikarty, osoba przyjmuje do używania cudzą rzecz i czyni |
103 |to na warunkach regulaminowych. Oznacza to, że każdoczesnego posiadacza bonifikarty obowiązują te same warunki używania jej, w tym także |
104 |zakaz sprzedaży bonifikarty. |
105 |Sąd pierwszej instancji stwierdził, że te okoliczności uszły uwadze organu przy ocenie stanu faktycznego sprawy, a mają one istotne |
106 |znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, albowiem interes skarżącej Spółki, nawet jeśli – w ocenie organu – nie był właściwie zabezpieczony, z |
107 |pewnością nie może ustępować przed interesem osób, które, wbrew woli właściciela, próbują zbyć jego rzecz, licząc tym samym na zysk ze |
108 |sprzedaży cudzej własności. W tym aspekcie rozważenia wymaga także kwestia okresu ważności oferowanych do zbycia bonifikart, jak również |
109 |związana z nią okoliczność, na którą słusznie zwraca uwagę skarżąca Spółka, że M. Sp. z o.o. realizowała i wciąż realizuje tego rodzaju |
110 |akcje promocyjne. |
111 |Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ppsa uchylił zaskarżona |
112 |decyzję. |
113 |Na skutek wniesionej od powyższego wyroku przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargi kasacyjnej sprawę rozpoznawał |
114 |Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 834/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę |
115 |Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że skarga kasacyjna została |
116 |oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr |
117 |153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i art. 134 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 |
118 |i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że przyjmując za podstawę zastosowanie środka prawnego naruszenia przepisów |
119 |postępowania, zarówno kwalifikowanego, jak i nie mającego takiego ciężaru gatunkowego niezbędne jest wskazanie na hipotetyczny stan |
120 |faktyczny zapisany w normie prawa materialnego. Nie jest bowiem zasadnym wyprowadzenie naruszenia przepisów postępowania z wadliwego |
121 |przyjęcia wykładni przepisów prawa materialnego. |
122 |W sprawie jest niesporne, że podstawą rozstrzygnięcia był art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych|
123 |(t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). |
124 |Organy państwa obowiązane są dokonać wykładni tego przepisu prawa w zgodzie z prawem Unii Europejskiej. Trybunał Sprawiedliwości Unii |
125 |Europejskiej w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r. C-275/06 przyjął: Dyrektywy 2000/31 w sprawie niektórych aspektów prawnych usług |
126 |społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym), |
127 |2001/29 w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych (prawa autorskiego i praw pokrewnych) w społeczeństwie |
128 |informacyjnym, 2004/48 w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej oraz 2002/58 dotycząca przetwarzania danych osobowych i ochrony |
129 |prywatności w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej), nie zobowiązują państw członkowskich |
130 |do ustanowienia obowiązku przekazania danych osobowych w celu zapewnienia skutecznej ochrony praw autorskich w ramach postępowania |
131 |cywilnego, w sytuacji, gdy stowarzyszenie niemające celu zarobkowego grupujące producentów i wydawców nagrań muzycznych oraz opracowań |
132 |audiowizualnych wniosło o nakazanie, by dostawca usług w zakresie dostępu do Internetu wskazał tożsamość i adresy określonych abonentów, w |
133 |celu umożliwienia mu wytoczenia następnie przeciwko tym osobom powództw cywilnych z tytułu naruszenia praw autorskich. |
134 |Jednocześnie, jeżeli chodzi o art. 41, 42 i 47 porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS), w świetle |
135 |których, w miarę możliwości, powinno dokonywać się wykładni prawa wspólnotowego regulującego zagadnienia, do których porozumienie to |
136 |znajduje zastosowanie, mimo że wymagają one skutecznej ochrony własności intelektualnej i instytucji prawa do środka zaskarżenia w celu jej |
137 |egzekwowania, to nie zawierają przepisów, które nakazywałyby wykładnię wspomnianych dyrektyw jako zobowiązujących państwa członkowskie do |
138 |ustanowienia obowiązku przekazania danych osobowych w ramach postępowania cywilnego. |
139 |Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że prawo wspólnotowe wymaga od państw członkowskich, by przy transpozycji tych dyrektyw oparły się one|
140 |na takiej ich wykładni, która pozwoli na zapewnienie odpowiedniej równowagi między poszczególnymi prawami podstawowymi chronionymi przez |
141 |wspólnotowy porządek prawny. Ponadto przy przyjmowaniu środków mających na celu transpozycję tych dyrektyw, władze i sądy państw |
142 |członkowskich są zobowiązane nie tylko dokonywać wykładni swojego prawa krajowego w sposób zgodny ze wspomnianymi dyrektywami, lecz również |
143 |nie opierać się na takiej wykładni tych dyrektyw, która pozostawałby w konflikcie z wspomnianymi prawami podstawowymi lub z innymi ogólnymi |
144 |zasadami prawa wspólnotowego, takimi jak zasada proporcjonalności. |
145 |Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma istotne znaczenie dla wykładni art. 23 ust.1 |
146 |pkt 5 powołanej ustawy o ochronie danych osobowych. Przy wykładni tego przepisu należy również uwzględnić rozwiązania przyjęte w ustawie z |
147 |dnia 18 listopada 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.), która w Rozdziale 4 reguluje zasadę |
148 |ochrony danych osobowych w związku ze świadczeniem usług drogą elektroniczną. Wymaga też uwzględnienia regulacja wprowadzona ustawą z dnia |
149 |16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U .Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Zgodnie z art.159 ust.1 pkt 1 tej ustawy dane dotyczące |
150 |użytkownika sieci telekomunikacyjnej są objęte tajemnicą telekomunikacyjną. Podmioty wykonujące działalność telekomunikacyjną są zobowiązane|
151 |udostępnić dane, o których mowa w tym przepisie policjantom wskazanym we wniosku organu Policji (art. 20 c ustawy o Policji). W systemie |
152 |prawa polskiego brakuje przepisu, który przyznawałby takie uprawnienia osobie, której prawa autorskie zostały naruszone i która żąda od |
153 |dostawcy usług internetowych udostępnienia danych osobowych w celu skorzystania ze środka prawnego, mającego na celu ochronę tych praw w |
154 |ramach postępowania cywilnego. Podmioty żądające ochrony praw autorskich występują zatem na drogę postępowania karnego tylko w celu, aby |
155 |pozyskać dane osobowe naruszającego ich prawa. |
156 |Naczelny Sąd Administracyjny podał również, iż Dyrektywa 2006/24/WE z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie zatrzymywania generowanych lub |
157 |przetwarzanych danych w związku ze świadczeniem ogólnie dostępnych usług łączności elektronicznej bądź udostępnianiem publicznych sieci |
158 |łączności oraz zmieniająca dyrektywę 2002/58/WE, przewiduje możliwość udostępniania danych zgromadzonych przy świadczeniu usług dostępu do |
159 |internetu jedynie w szczególnych przypadkach, oraz na rzecz właściwych organów krajowych, nie zaś bezpośrednio na rzecz podmiotów |
160 |prywatnych. |
161 |W konsekwencji Sąd drugiej instancji stwierdził, że artykuł 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych wymaga wykładni z |
162 |uwzględnieniem dyrektyw, co daje dopiero podstawę do wyprowadzenia w sprawie równowagi między prawami podstawowymi chronionymi przez |
163 |przepisy prawa w tym Unii Europejskiej oraz polski porządek prawny. Przyjęcie na podstawie ogólnego celu wskazanego we wniosku, że celem M. |
164 |Sp. z o.o. jest pozbawienie sprzedających nienależnie uzyskanych korzyści oraz odebranie bonifikart osobom, które je zakupiły, nie uzasadnia|
165 |przyjęcia oceny, że organ nie rozważył równowagi między podstawowym prawem do ochrony danych a realizacją usprawiedliwionego celu. Zdaniem |
166 |Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji obowiązany był zatem przeprowadzić wykładnię tych dwóch wartości i ocenić, czy w |
167 |zaskarżonej decyzji w świetle prawa Unii Europejskiej nie wyważono w pełni prawidłowo tych wartości nie dając pierwszeństwa interesom M. Sp.|
168 |z o.o. |
169 |Naczelny Sąd Administracyjny jako zasadny uznał również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Wskazał, że przy wykładni tego przepisu w |
170 |zakresie zastosowania go do Zastępcy Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych należy uwzględnić regulację przyjętą w art. 12a ustawy |
171 |o ochronie danych osobowych. Przepisy tej ustawy wprowadzają rozróżnienie pozycji ustrojowej Zastępcy Generalnego Inspektora Ochrony Danych |
172 |Osobowych od aparatu pomocniczego – Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych |
173 |określa zakres zadań zastępcy. Nie jest to zatem upoważnienie do działania pracownika aparatu pomocniczego. Zastępca Generalnego Inspektora |
174 |Ochrony Danych Osobowych ma ustrojowo wyodrębnioną pozycję realizując określony przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych zakres|
175 |zadań. Oznacza to, że pozycja ustrojowa Zastępcy Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie może być zrównana z pozycją pracownika,|
176 |który działa wyłącznie w zakresie upoważnienia, a nie przypisanych zadań. |
177 |Wobec uchylenia wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny niniejszą sprawę zarejestrowano ponownie pod nową sygn. akt II SA/Wa 218/12. |
178 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 218/12 oddalił skargę M. Sp. z o.o. z |
179 |siedzibą w W. |
180 |W uzasadnieniu wyroku podał, iż stosownie do treści art. 190 ppsa jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd |
181 |Administracyjny. Sąd ten w uzasadnieniu wyroku dokonał szczegółowych ustaleń i rozważań na temat niniejszej sprawy i uznał, że Wojewódzki |
182 |Sąd Administracyjny w Warszawie nie odkodował hipotetycznego stanu faktycznego, w związku z czym nie miał podstaw do oceny tegoż stanu |
183 |faktycznego, przyjętego w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji. Brak wykładni z uwzględnieniem przepisów Unii |
184 |Europejskiej powoduje, że nie została zawarta prawidłowa ocena prawna, co ma kapitalne znaczenie prawne przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. |
185 |Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie na podstawie ogólnego celu wskazanego we wniosku, że celem M. Sp. z o.o. w W. jest |
186 |pozbawienie sprzedających nienależnie uzyskanych korzyści oraz odebranie bonifikart osobom, które je zakupiły, nie uzasadnia przyjęcia |
187 |oceny, że organ nie rozważył równowagi między podstawowym prawem do ochrony danych, a realizacją usprawiedliwionego celu. Sąd obowiązany był|
188 |przeprowadzić wykładnię tych dwóch wartości i ocenić czy w zaskarżonej decyzji w świetle prawa Unii Europejskiej nie wyważono w pełni |
189 |prawidłowo tych wartości, nie dając pierwszeństwa interesom M. Sp. z o.o. |
190 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podał, że podczas ponownego rozpoznania sprawy dokonał analizy przepisów Unii Europejskiej, |
191 |wskazanych przez Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu wyroku. Całkowicie podzielił bardzo szczegółową analizę i ocenę prawną tych przepisów,|
192 |dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wszystkie rozważania, zawarte w uzasadnieniu wyroku tegoż Sądu przyjmując za trafne. Wskazał, |
193 |iż w szczególności, warte uwagi są rozważania na temat treści art. 41, 42 i 47 porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności |
194 |intelektualnej (TRIPS). Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że nie zawierają one przepisów, które nakazywałyby wykładnię wspomnianych |
195 |dyrektyw jako zobowiązujących państwa członkowskie do ustanowienia obowiązku przekazania danych osobowych w ramach postępowania cywilnego. |
196 |Trafnie zauważył, że w systemie prawa polskiego brakuje przepisu, który przyznawałby takie uprawnienia osobie, której prawa autorskie |
197 |zostały naruszone i która żąda od dostawcy usług internetowych udostępnienia danych osobowych w celu skorzystania ze środka prawnego, |
198 |mającego na celu ochronę tych praw w ramach postępowania cywilnego. Podmioty żądające ochrony praw autorskich występują zatem na drogę |
199 |postępowania karnego tylko w celu, aby pozyskać dane osobowe naruszającego ich prawa. Dyrektywa 2006/24/WE z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie|
200 |zatrzymywania generowanych lub przetwarzanych danych w związku ze świadczeniem ogólnie dostępnych usług łączności elektronicznej bądź |
201 |udostępnianiem publicznych sieci łączności oraz zmieniająca dyrektywę 2002/58/WE, przewiduje możliwość udostępniania danych zgromadzonych |
202 |przy świadczeniu usług dostępu do internetu jedynie w szczególnych przypadkach, oraz na rzecz właściwych organów krajowych, nie zaś |
203 |bezpośrednio na rzecz podmiotów prywatnych. |
204 |Sąd stwierdził, że zgadza się z konkluzją Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ, wydając zaskarżone decyzje zrównoważył podstawowe |
205 |prawo do ochrony danych z realizacją usprawiedliwionego celu. Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, iż w zaskarżonej decyzji - w |
206 |świetle prawa Unii Europejskiej - wyważono w pełni prawidłowo te wartości. |
207 |Ponadto wskazał, że organ drugiej instancji zasadnie zauważył, iż M. Sp. z o.o. nie podjęła działań, służących zabezpieczeniu jej własnych |
208 |interesów na wypadek przewidywanych przez nią zagrożeń, zamiast tego, po ustaleniu, że bliżej nieokreślone osoby wprowadzają do obrotu |
209 |bonifikarty, wystąpiła do [...] Sp. z o.o. o udostępnienie informacji na temat tych osób. Mimo, że interes spółki M. jest prawnie |
210 |usprawiedliwiony, nie zasługuje na uwzględnienie w sytuacji, gdy spółka ta, sama nie zadbała o należyte zabezpieczenie tych interesów |
211 |i dlatego interes Spółki nie może przeważać nad interesami osób, które mogły wejść w posiadanie bonifikart w różny sposób. Osoby te mogą |
212 |zatem nie być związane postanowieniami regulaminu promocji, a co za tym idzie, wniosek M. nie może prowadzić do naruszenia ich interesów. |
213 |Mając na uwadze bardzo szczegółową analizę przepisów oraz treści wytycznych, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd |
214 |Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. |
215 |Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. Sp. z o.o. w W. żądając uchylenia zaskarżonego wyroku|
216 |w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów |
217 |postępowania według norm przepisanych. |
218 |Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt I OSK 1937/12 działając na podstawie art. 185 § 1 ustawy – |
219 |Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu |
220 |Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. |
221 |W jego ocenie w przedmiotowej sprawie, przy rozważaniu zasadności zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, przy ponownym |
222 |rozpoznaniu sprawy, art. 141 § 4 ppsa, niezbędne było ustalenie, czy wskazania zawarte w uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelnego Sądu |
223 |Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 834/11 zostały wykonane oraz czy uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia |
224 |przesłanki określone w tym przepisie. |
225 |Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że analiza uzasadnienia wyroku z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 218/12 prowadzi do |
226 |wniosku, że jest ono wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony Sąd pierwszej instancji dostrzegł potrzebę wykonania przytoczonych wyżej |
227 |wskazań, to jednak z drugiej strony uznał, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu co do tego, |
228 |której z konkurujących wartości należy dać pierwszeństwo i udzielić ochrony – "organ zrównoważył podstawowe prawo ochrony danych z |
229 |realizacją usprawiedliwionego celu". |
230 |Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego autor skargi kasacyjnej zasadnie dostrzegł, że konstrukcja uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie |
231 |pozwala na ustalenie przesłanek rozstrzygnięcia i prześledzenia toku rozumowania Sądu pierwszej instancji. Ograniczył się on bowiem do |
232 |stwierdzenia, że "dokonał analizy przepisów Unii Europejskiej, wskazanych przez NSA w uzasadnieniu wyroku" i "całkowicie podzielił bardzo |
233 |szczegółową analizę i ocenę prawną tych przepisów, dokonaną przez NSA; wszystkie rozważania, zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA, przyjmując |
234 |za trafne". Ponadto zacytował fragmenty uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK |
235 |834/11 i powołane tam przepisy prawa, uznając lakonicznie, iż "całkowicie zgadza się z konkluzją NSA, iż organ, wydając zaskarżone decyzje, |
236 |zrównoważył podstawowe prawo do ochrony danych z realizacją usprawiedliwionego celu oraz – w świetle prawa Unii Europejskiej – wyważył w |
237 |pełni prawidłowo te wartości". Autor skargi kasacyjnej trafnie zauważył, iż "uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera jednego zdania |
238 |wyrażającego pogląd Sądu pierwszej instancji dotyczący interpretacji prawa materialnego, który nie stanowiłby cytatu z orzeczenia Naczelnego|
239 |Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r.". |
240 |W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wskazuje podstawy prawnej rozstrzygnięcia i |
241 |nie zawiera jej wyjaśnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając wyrok z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 218/12 |
242 |wbrew wskazaniom Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dokonał systemowej wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę |
243 |materialnoprawną zaskarżonej decyzji – art. 23 ust. 1 pkt 5 uodo na tle szczegółowej analizy przepisów wskazanych przez Sąd drugiej |
244 |instancji. Przytoczenie, za Sądem drugiej instancji, przepisów prawa, bez dokonania ich własnej oceny, nie może być uznane za spełnienie |
245 |warunku określonego w art. 141 § 4 ppsa. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powinna bowiem znaleźć się operacja logiczna, którą |
246 |przeprowadził Sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie. |
247 |Powyższe rozważania prowadzą więc do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostało |
248 |sporządzone w sposób uniemożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie jego kontroli instancyjnej. Stwierdzona wadliwość |
249 |stanowi podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa. |
250 |W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pośrednio z przytoczonych powodów, trafny jest również zarzut naruszenia art. 134 ppsa i art. 3 |
251 |§ 1 i § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 190 zdanie pierwsze ppsa oraz art. 145 § 1|
252 |pkt 1 lit. a ppsa. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK|
253 |834/11 dokonał wiążącej wykładni przepisów prawa materialnego, w tym art. 23 ust. 1 pkt 5 uodo, mającego zastosowanie w przedmiotowej |
254 |sprawie oraz wyraził ocenę prawną co do prawidłowości kwestionowanych decyzji organu. Tymczasem jak wyżej podano, w niniejszej sprawie Sąd |
255 |drugiej instancji, przywołując normy prawa unijnego, międzynarodowego i krajowego, wskazał na potrzebę dokonania stosownej oceny tego |
256 |przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. |
257 |Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 5 uodo, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w |
258 |okolicznościach rozpoznawanej sprawy rozważanie jego zasadności na tym etapie postępowania jest przedwczesne. |
259 | |
260 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: |
261 | |
262 |Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze |
263 |zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta |
264 |sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. |
265 |Jednocześnie w myśl art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., |
266 |poz.270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd |
267 |Administracyjny. |
268 |Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. |
269 |Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 23 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych |
270 |osobowych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), dalej jako "uodo", zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy,|
271 |gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a |
272 |przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Podkreślił to wyraźnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13|
273 |grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 834/11. Za prawnie usprawiedliwiony cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, w myśl art. 23 ust.4 uodo, uważa się|
274 |w szczególności: |
275 |marketing bezpośredni własnych produktów lub usług administratora danych, |
276 |dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. |
277 |We wspomnianym wyroku, którym Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, iż art. 23 |
278 |ust.1 pkt 5 uodo wymaga wykładni z uwzględnieniem prawa europejskiego, Porozumienia w sprawie handlowych aspektów prawa własności |
279 |intelektualnej (TRIPS) (Dz. U. z 1996 r., Nr 32, poz. 143), rozwiązań przyjętych w Rozdziale 4 ustawy z dnia 18 listopada 2002 r. |
280 |o świadczeniu usług drogą elektroniczną (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz.1422) oraz przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo |
281 |telekomunikacyjne (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.), w szczególności jej art. 159 ust.1. Natomiast po dokonaniu wykładni |
282 |przedmiotowego przepisu, niezbędne jest dokonanie wyważenia dwóch wartości, tj. podstawowego prawa do ochrony danych osobowych oraz |
283 |usprawiedliwionego celu M. Sp. z o.o. |
284 |Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania|
285 |danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz. U. UE. L. 1935.281.31. ze zm.), szczególny nacisk kładzie na ochronę podstawowych |
286 |praw i wolności. Już w Preambule do niej podkreśla się, iż celem krajowych przepisów prawa dotyczących przetwarzania danych osobowych jest |
287 |ochrona podstawowych praw i wolności, szczególnie prawa do prywatności, które zostało uznane zarówno w art. 8 Europejskiej Konwencji o |
288 |ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz w zasadach ogólnych prawa wspólnotowego; z tego powodu zbliżenie przepisów prawa nie |
289 |powinno wpłynąć na zmniejszenie ochrony jaką gwarantują, lecz przeciwnie, musi dążyć do zapewnienia jak najwyższego stopnia ochrony we |
290 |Wspólnocie (10). |
291 |Zasada ochrony praw i wolności jednostek, szczególnie prawa do prywatności, które zawarte są w niniejszej dyrektywie, utrwalają i umacniają |
292 |zasady wyrażone w Konwencji Rady Europy z dnia 28 stycznia 1981 r. w sprawie ochrony jednostek w zakresie automatycznego przetwarzania |
293 |danych osobowych (11). |
294 |Natomiast w przepisie art. 6 ust.1 lit. a dyrektywy podkreśla się, że Państwa Członkowie zapewniają, aby dane osobowe były przetwarzane |
295 |rzetelnie i legalnie, a zgodnie z jej art. 7 lit. f, Państwa Członkowie zapewniają, że dane osobowe mogą być przetwarzane tylko wówczas gdy,|
296 |m.in. przetwarzanie danych jest konieczne dla potrzeb wynikających z uzasadnionych interesów administratora danych lub osoby trzeciej, lub |
297 |osobom, którym dane są ujawnione, z wyjątkiem sytuacji, kiedy interesy takie podporządkowane są interesom związanym z podstawowymi prawami |
298 |i wolnościami osoby, której dane dotyczą, które gwarantują ochronę na podstawie art.1 ust.1. |
299 |Zauważenia wymaga, że dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych |
300 |usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) |
301 |(Dz. U. UE. L.2000.178.1) w Preambule stwierdza, iż ochrona osób fizycznych w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych regulowana jest |
302 |wyłącznie dyrektywą 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie |
303 |przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych, oraz dyrektywą 97/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia|
304 |1997 r. dotyczącą przetwarzania danych osobowych oraz ochrony prywatności w sektorze telekomunikacyjnym, które mają pełne zastosowanie do |
305 |usług społeczeństwa informacyjnego; obejmowanie tego zagadnienia niniejszą dyrektywą w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynku |
306 |wewnętrznego, w szczególności swobodnego przepływu danych osobowych między Państwami Członkowskimi, wykonanie i stosowanie niniejszej |
307 |dyrektywy; powinny być całkowicie zgodne z zasadami odnoszącymi się do ochrony danych osobowych, w szczególności w odniesieniu do |
308 |niezamawianych informacji handlowych oraz odpowiedzialności pośredników; niniejsza dyrektywa nie może uniemożliwić anonimowego korzystania |
309 |z otwartych sieci takich jak Internet (14). |
310 |Natomiast określając w art. 1 cel i zakres regulacji dyrektywa ta przewiduje, że dąży ona do przyczynienia się do właściwego funkcjonowania |
311 |rynku wewnętrznego przez zapewnienie swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego między Państwami Członkowskimi (ust.1), a nadto|
312 |nie ustanawia dodatkowych zasad dotyczących prawa prywatnego międzynarodowego oraz nie zajmuje się właściwością sądów (ust.4). Z kolei |
313 |dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich |
314 |i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym (Dz. U. UE. L.2001.167.10) stanowi w art. 9, że nie narusza ona przepisów dotyczących w |
315 |szczególności, patentów, znaków towarowych, prawa do wzorów przemysłowych (...), tajemnic handlowych, bezpieczeństwa, poufności, ochrony |
316 |danych i prywatności, dostępu do dokumentów publicznych i prawa o zobowiązaniach umownych. |
317 |Dyrektywa 2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotycząca przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności |
318 |w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej) (Dz.U.UE.L.2002,201.37 ze zm.), mając na uwadze |
319 |dyrektywę 95/46/WE, szczególny nacisk kładzie na konieczność zapewnienia przez Państwa Członkowskie osobom fizycznym praw i wolności w |
320 |zakresie przetwarzania danych osobowych, w szczególności prawa do prywatności, w celu zapewnienia swobodnego przepływu danych osobowych we |
321 |Wspólnocie; dąży do poszanowania fundamentalnych praw i jest zgodna z zasadami uznanymi w szczególności przez kartę Praw Podstawowych Unii |
322 |Europejskiej, w szczególności zmierza do zapewnienia pełnego poszanowania praw określonych w art. 7 i 8 tej Karty. W jej świetle poufność |
323 |komunikacji jest zagwarantowana zgodnie z międzynarodowymi instrumentami dotyczącymi praw człowieka, w szczególności zgodnie z Europejską |
324 |Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz z konstytucjami Państw Członkowskich (pkt 1, 2 i 3 Preambuły). |
325 |Jednocześnie w art. 15 dotyczącym stosowania niektórych przepisów dyrektywy 95/46/WE wskazuje ona, iż Państwa Członkowskie mogą uchwalić |
326 |środki ustawodawcze w celu ograniczenia zakresu praw i obowiązków przewidzianych w art. 5,6, art. 8 ust.1-4 i art. 9 tej dyrektywy |
327 |(wymienione przepisy dotyczą poufności komunikacji, danych o ruchu, wyświetlania i ograniczenia identyfikacji rozmów przychodzących |
328 |i wychodzących oraz danych dotyczących lokalizacji innych niż dane o ruchu), gdy takie ograniczenia stanowią środki niezbędne, właściwe i |
329 |proporcjonalne w ramach społeczeństwa demokratycznego do zapewnienia bezpieczeństwa narodowego (i.e. bezpieczeństwa państwa), obronności, |
330 |bezpieczeństwa publicznego oraz zapobiegania, dochodzenia, wykrywania i karania przestępstw kryminalnych lub niedozwolonego używania |
331 |systemów łączności elektronicznej, jak określono w art. 13 ust.1 dyrektywy 95/46/WE. W tym celu Państwa Członkowskie mogą między innymi, |
332 |uchwalić środki ustawodawcze przewidujące przechowywanie danych przez określony czas uzasadnione na podstawie zasad ustanowionych w |
333 |niniejszym ustępie. Wszystkie środki określone w niniejszym ustępie są zgodne z ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego, w tym zasadami |
334 |określonymi w art. 6 ust.1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej (ust.1). Ustępu 1 nie stosuje się do danych, których zatrzymywanie jest wyraźnie|
335 |wymagane na mocy dyrektywy 2006/24/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie zatrzymywania danych wygenerowanych |
336 |lub przetworzonych w związku ze świadczeniem ogólnie dostępnych usług łączności elektronicznej lub udostępnieniem sieci łączności dla celów |
337 |określonych w art. 1 ust.1 tej dyrektywy (ust.1a). |
338 |Wreszcie zgodnie z dyrektywą 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności |
339 |intelektualnej (Dz. U. UE.L.2004.157.45), nie wpływa ona na wspólnotowe przepisy regulujące prawo materialne w zakresie własności |
340 |intelektualnej, dyrektywę 95/46/WE, dyrektywę 1999/93/WE lub dyrektywę 2000/31/WE, a zwłaszcza art. 12-15 dyrektywy 200/13/WE (art.2 ust.3 |
341 |lit. a). Natomiast w myśl art. 8 ust.3 lit. e tej dyrektywy, przepisy dotyczące m.in. zapewnienia przez Państwa Członkowskie w kontekście |
342 |postępowania sądowego dotyczącego naruszenia prawa własności intelektualnej oraz w odpowiedzi na uzasadnienie i proporcjonalne żądanie |
343 |powoda, właściwe organy sądowe mogą nakazać przedstawienie informacji o pochodzeniu i sieciach dystrybucji towarów lub usług naruszających |
344 |prawo własności intelektualnej przez naruszającego i/lub jakąkolwiek inną osobę (...), stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów |
345 |ustawowych, które zarządzają ochronę poufności źródeł informacji lub przetwarzania danych osobowych. |
346 |Analiza powyższych dyrektyw prowadzi do wniosku, że nie zobowiązują one Państw Członkowskich do ustanowienia obowiązku przekazania danych |
347 |osobowych w celu zapewnienia skutecznej ochrony praw autorskich w ramach postępowania cywilnego w sytuacji, gdy stowarzyszenie niemające |
348 |celu zarobkowego grupujące producentów i wydawców nagrań muzycznych oraz opracowań audiowizualnych wniósł o nakazanie, by dostawca usług w |
349 |zakresie dostępu do Internetu wskazał tożsamość i adresy określonych abonentów, w celu umożliwienia mu wytworzenia następnie przeciwko tym |
350 |osobom powództw cywilnych z tytułu naruszenia praw autorskich, jak stwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 29 |
351 |stycznia 2008 r. o sygn. akt C -275/06 (ZOTSiS 2008/1/I-271), zaś stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym już |
352 |wyroku z 13 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 834/11. |
353 |W ocenie Sądu, powyższe zapatrywania wbrew argumentacji skarżącej Spółki, w pełni znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, w której |
354 |zwróciła się ona do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o nakazanie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P., o udostępnienie danych |
355 |osobowych osób, które w serwisie [...] wystawiły do sprzedaży (jako przedmiot sprzedaży bądź darmowy dodatek do przedmiotu sprzedaży) na |
356 |aukcjach internetowych bonifikarty M. Sp. z o.o., w celu egzekwowania postanowień regulaminu akcji promocyjnej, do których przestrzegania |
357 |uczestnik, przystępując do akcji promocyjnej, się zobowiązał. |
358 |Mamy tu bowiem niewątpliwie do czynienia z roszczeniami cywilnymi Spółki wobec określonych uczestników akcji promocyjnej, będącymi |
359 |następstwem handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego. |
360 |Wskazane przez Trybunał przepisy Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS), na które powołał się |
361 |Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I OSK 834/11, w art. 41 i 42 nakładają na Państwa Członkowskie obowiązek zapewnienia dostępności |
362 |procedur w zakresie dochodzenia i egzekwowania praw na podstawie ich prawa krajowego tak, aby umożliwić skuteczne działanie przeciwko |
363 |każdemu naruszeniu praw własności intelektualnej, objętych Porozumieniem, jednakże bez obowiązku stworzenia sądowego systemu dochodzenia |
364 |i egzekwowania praw własności intelektualnej odmiennego od ogólnego systemu dochodzenia egzekwowania praw. Natomiast przepis art. 47 |
365 |Porozumienia stanowi, że członkowie mogą postanowić, że organy sądowe będą miały prawo, jeżeli nie będzie to w dysproporcji do wagi |
366 |naruszenia, nakazać sprawcy naruszenia, aby poinformował posiadacza praw o tożsamości osób trzecich związanych z produkcją |
367 |i rozpowszechnianiem towarów lub usług stanowiących naruszenie oraz o ich kanałach dystrybucji. |
368 |Tym samym również w/w przepisy nie zawierają nakazu wykładni powołanych dyrektyw jako zobowiązujących Państwa Członkowskie do ustanowienia |
369 |obowiązku przekazania danych osobowych w ramach postępowania cywilnego. |
370 |Trybunał Sprawiedliwości UE w cytowanym wyroku stwierdził też, że prawo wspólnotowe wymaga jednak od Państw Członkowskich, by przy |
371 |transpozycji tych dyrektyw oparły się one na takiej ich wykładni, która pozwoli na zapewnienie odpowiedniej równowagi między poszczególnymi |
372 |prawami podstawowymi chronionymi przez wspólnotowy porządek prawny. Ponadto przy przyjmowaniu środków mających na celu transpozycję tych |
373 |dyrektyw, władze i sądy państw członkowskich są zobowiązane nie tylko dokonywać wykładni swojego prawa krajowego w sposób zgodny ze |
374 |wspomnianymi dyrektywami, lecz również nie opierać się na takiej wykładni tych dyrektyw, które pozostawałyby w konflikcie ze wspominanymi |
375 |prawami podstawowymi lub z innymi ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego, takimi jak zasada proporcjonalności. |
376 |Natomiast w wyroku z 30 maja 2013 r., sygn. akt C -342/12 (Lex nr 155812), Trybunał Sprawiedliwości dokonując wykładni przepisów dyrektywy |
377 |95/46 wskazał, iż jej przepisy w zakresie, w jakim regulują przetwarzanie danych osobowych mogących naruszyć podstawowe wolności, a w |
378 |szczególności prawo do życia prywatnego, koniecznie muszą być interpretowane w świetle praw podstawowych, które stanowią integralną część |
379 |ogólnych zasad prawa, których poszanowanie zapewnia Trybunał. |
380 |Należy również zauważyć, że dyrektywa 2006/24/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie zatrzymywania |
381 |generowanych lub przetwarzanych danych w związku ze świadczeniem ogólnie dostępnych usług łączności elektronicznej lub udostępnieniem |
382 |publicznych sieci łączności oraz zmieniająca dyrektywę 2002/58/WE (Dz. U. UE. L.2006.105.54), przewiduje w art.4, iż Państwa Członkowskie |
383 |podejmują środki w celu zagwarantowania, że dane zatrzymywane w myśl niniejszej dyrektywy są udostępniane jedynie właściwym organom |
384 |krajowym, w szczególnych przypadkach i zgodnie z krajowym ustawodastwem. |
385 |Proces oraz warunki uzyskiwania dostępu do zatrzymanych danych, w przypadkach, gdy został spełniony wymóg konieczności oraz |
386 |proporcjonalności, są określone w prawie krajowym każdego Państwa Członkowskiego, podlegając odpowiednim przepisom prawa Unii Europejskiej |
387 |lub międzynarodowego prawa publicznego, w szczególności EKOPC, zgodnie z interpretacją Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. |
388 |Na gruncie prawa krajowego, w Rozdziale 4 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (j.t. Dz. U. z 2013 r., |
389 |poz. 1422), zostały sformułowane zasady ochrony danych osobowych w związku ze świadczeniem usług droga elektroniczną. W myśl art.16 ust.1 |
390 |tej ustawy, przepisy wymienionego rozdziału stanowią lex specialis w stosunku do przepisów uodo. Natomiast zgodnie z art.18 ust.1 ustawy o |
391 |świadczeniu usług drogą elektroniczną, ustawodawca może przetwarzać następujące dane osobowe usługobiorcy niezbędnie do nawiązania, |
392 |kształtowania treści, zmiany lub rozwiązania stosunku prawnego miedzy nimi: |
393 |nazwisko i imiona usługobiorcy, |
394 |numer ewidencyjny PESEL lub – gdy ten numer nie został nadany – numer paszportu, dowodu osobistego lub innego dokumenty potwierdzającego |
395 |tożsamość, |
396 |adres zameldowania na pobyt stały, |
397 |adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres, o którym mowa w pkt 3, |
398 |dane służące do weryfikacji podpisu elektronicznego usługobiorcy, |
399 |adresy elektroniczne usługobiorcy. |
400 |Stosownie zaś do ust.6 tego przepisu, usługodawca udziela informacji o danych, o których mowa w ust.1-5, organom państwa na potrzeby |
401 |prowadzonych przez nie postępowań. |
402 |Z kolei w przepisie art. 159 ust.1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.), została |
403 |sformułowana tajemnica telekomunikacyjna jako tajemnica komunikowania się w sieciach telekomunikacyjnych, obejmująca m.in. dane dotyczące |
404 |użytkownika. W myśl zaś art. 159 ust.2 tej ustawy, zakazane jest zapoznanie się, utrwalanie, przechowywanie, przekazywanie lub inne |
405 |wykorzystywanie treści lub danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną przez osoby inne niż nadawca i odbiorca komunikatu, chyba że; |
406 |będzie to przedmiotem usługi lub będzie to niezbędne do jej wykonania, |
407 |nastąpi za zgodą nadawcy lub odbiorcy, których dane dotyczą, |
408 |dokonywanie tych czynności jest niezbędne w celu rejestrowania komunikatów i związanych z nimi danych transmisyjnych, stosowanego w zgodnej |
409 |z prawem praktyce handlowej dla celów zapewnienia dowodów transakcji handlowej lub celów łączności w działalności handlowej, |
410 |będzie to konieczne z innych powodów przewidzianych ustawą lub przepisami odrębnymi. |
411 |Tym samym powołane przepisy prawa krajowego także nie ustanawiają obowiązku przekazania przez usługodawcę danych osobowych osoby będącej |
412 |usługobiorcą usług świadczonych drogą elektroniczną, czy też nadawcy bądź odbiorcy komunikatu w ramach usług telekomunikacyjnych. |
413 |W cenie Sądu Generalny Inspektor w zaskarżonej decyzji właściwie zinterpretował art. 23 ust.1 pkt 5 uodo, która to interpretacja jest zgodna|
414 |z przepisami powołanych dyrektyw i ich wykładnią dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a nadto z cytowanymi przepisami |
415 |prawa krajowego. |
416 |Są w pełni podziela stanowisko organu, iż mając na uwadze sposób uzasadnienia przez Spółkę jej wniosku o udostępnienie danych - należy |
417 |zgodzić się, że istnieje po jej stronie prawnie usprawiedliwiony cel w pozyskaniu rzeczonych informacji w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 5 |
418 |ustawy. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, cele prawnie usprawiedliwione to cele skierowane na osiągnięcie rezultatu, który nie |
419 |jest sprzeczny z prawem, usprawiedliwione działalnością prowadzoną przez administratora, która również nie jest w żadnej mierze niezgodna z |
420 |prawem, zasadami współżycia społecznego, czy dobrymi obyczajami. Nie ma przy tym podstaw, by z kategorii celu prawnie usprawiedliwionego |
421 |wykluczyć taki, który w całości lub części ma charakter zarobkowy (por. J. Barta P. Fajgielski R. Markiewicz "Ochrona danych osobowych. |
422 |Komentarz" wydanie III Zakamycze 2004 str. 512 i nast.). Należy jednak podkreślić, że warunkiem uznania przetwarzania danych za prawnie |
423 |dopuszczalne na zasadzie określonej w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy jest nie tylko niezbędność danych dla wypełniania prawnie |
424 |usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, lecz również to, aby przetwarzanie to nie |
425 |naruszało praw i wolności osób, których dane dotyczą. Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2009 r. (sygn. akt:|
426 |I OSK 808/2008) cyt.: "(...) samo ustalenie, iż administrator danych osobowych realizuje prawnie dopuszczalny cel nie przesądza o |
427 |dopuszczalności przetwarzania danych. Niezbędne jest bowiem wyważenie interesów administratora danych osobowych oraz osoby, której dane |
428 |dotyczą przy uwzględnieniu celu ustawy, którym jest ochrona prywatności (...)". W literaturze przedmiotu akcentuje się również, że |
429 |cyt.:"(...) klauzula odwołująca się do prawnie usprawiedliwionych celów stwarza dogodną możliwość do indywidualizowania ocen w kontekście |
430 |konkretnych przypadków przetwarzania danych i do wyważania casu ad casum konkurujących interesów (...)" (por. j.w. str. 513 i nast.). Mając |
431 |na uwadze, iż zasadniczo każdy przypadek, w którym dochodzi do przetwarzania danych osobowych bez zgody osoby, której one dotyczą stanowi w |
432 |istocie ingerencję w sferę jej prywatności i będąc zobligowanym do wyważenia w każdej konkretnej sprawie, czy interes administratora danych |
433 |bądź odbiorcy danych wyrażający się w dążeniu do realizacji jego prawnie usprawiedliwionego celu przeważa nad prawem do prywatności osoby, |
434 |której dane dotyczą, organ ocenił, iż w niniejszej sprawie nie można mówić o przewadze interesów Spółki nad interesami osób, których dotyczą|
435 |wnioskowane dane. |
436 |W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Spółka, organizując promocję polegającą na przyznawaniu tzw. bonifikart przewidywała, iż |
437 |możliwą jest sytuacja, że osoby, którym ww. karty rabatowe przyznano, będą zamierzały je zbyć. Świadczą o tym wprost zapisy regulaminu |
438 |omawianej promocji zastrzegające niedopuszczalność obrotu bonifikartami, a zarazem przewidujące określone konsekwencje w przypadku |
439 |naruszenia jego zapisów w tym zakresie (tj. obowiązek zwrotu bonifikarty). Pomimo tego, Spółka nie przedsięwzięła działań służących |
440 |zabezpieczeniu jej interesów na wypadek, gdyby wydane przez nią karty rabatowe, wbrew zastrzeżeniom regulaminu promocji, stały się |
441 |przedmiotem obrotu. Działania takie mogłyby przykładowo polegać na wydawaniu kart imiennych (nadmienić warto, że dostrzegalna jest |
442 |sprzeczność pomiędzy założeniem, że tzw. bonifikarty są kartami rabatowymi na okaziciela, a zarazem - skoro wykluczony jest obrót nimi - |
443 |mogą być wykorzystane wyłącznie przez tą osobę/ przez ten podmiot, któremu zostały przyznane), czy na nadaniu im oznaczeń identyfikujących |
444 |(np. numerów) pozwalających na ustalenie - na podstawie oznaczenia karty - komu konkretnie została ona przyznana, tym samym zaś, kto spośród|
445 |osób, którym wydano karty, wbrew zastrzeżeniom regulaminu promocji - wprowadza je do obrotu. Spółka nie podjęła tego rodzaju działań, |
446 |zamiast tego zaś, wobec ustalenia, że bliżej nieokreślone osoby wprowadzają do obrotu tzw. bonifikarty, a co najmniej próbują to uczynić - |
447 |wystąpiła do [...] o udostępnienie jej określonych informacji na temat tych osób. Należy zgodzić się z oceną Generalnego Inspektora, iż w |
448 |niniejszej sprawie interes administratora danych (Spółki) wyrażający się w dążeniu do realizacji jego prawnie usprawiedliwionego celu, nie |
449 |przeważa nad interesem osób, których dotyczą wnioskowane dane w poszanowaniu ich prawa do prywatności - rozumianego jako prawo do |
450 |samodzielnego decydowania o zakresie i zasięgu udostępniania i komunikowania innym osobom informacji o swoim życiu (por. również orzeczenie|
451 |Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 1997 r. sygn. akt: K. 21/96). Zadośćuczynienie zaś żądaniu Spółki wiązałoby się |
452 |z nieproporcjonalną - w stosunku do interesów administratora, których on sam nie zabezpieczył w należyty sposób, choć mógł to uczynić - |
453 |ingerencją w sferę prywatności osób, których dotyczą żądane informacje. |
454 |W tych okolicznościach chybione są zarzuty naruszenia art. 23 ust.1 pkt 5 oraz art.23 ust.4 pkt 2 uodo. Także zarzut naruszenia art.6 ust.1 |
455 |i art. 9 ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej nie jest zasadny, albowiem nie sposób dopatrzeć się w zaskarżonym |
456 |rozstrzygnięciu ograniczenia Spółce swobody wykonywania działalności gospodarczej, czy też braku poszanowania jej słusznych interesów |
457 |przedsiębiorcy, przez sam fakt wydania niekorzystnego rozstrzygnięcia. |
458 |Również zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest trafny. Wbrew argumentacji Spółki, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych |
459 |podjął wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, który w niniejszej sprawie nie jest sporny, oraz do |
460 |załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy dokonując jego oceny w zgodzie z przepisem art. 80 Kpa.|
461 |Ponadto organ wyczerpująco uzasadnił zaskarżone rozstrzygnięcie, uwzględniając wymogi zawarte w art. 107 § 3 Kpa. |
462 |Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu |
463 |przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. |
464 | |
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 5 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 24 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 127 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 190
- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 1 (§ 1)
- Dz. U. z 2014 r. poz. 1182, art. 23