Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2008 r., II SA/Wa 1737/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2008 r., II SA/Wa 1737/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska 1. – uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. – zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości

Uzasadnienie

2 Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 3 oraz art. 31a ust. 1, 4, 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 z późn. zm.), którą odwołał z dniem 28 czerwca 2007 r. mł. brygadiera J. T. ze stanowiska Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. i z dniem 29 czerwca 2007 r. przeniósł tego funkcjonariusza do dyspozycji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podał, że skoro Komendant Wojewódzki PSP jest przełożonym wszystkich funkcjonariuszy na terenie województwa, ma prawo do kształtowania polityki kadrowej z uwzględnieniem potrzeb służby, decyduje więc o obsadzie stanowisk służbowych w Komendzie Wojewódzkiej PSP oraz komendach powiatowych i miejskich PSP na terenie województwa. Ciążąca na nim odpowiedzialność za realizację ustawowych zadań daje mu możliwość i uprawnienie do doboru współpracowników, którzy w jego ocenie zapewnią skuteczne wykonywanie ustawowych zadań PSP. Właściwość i uprawnienie Komendanta Wojewódzkiego PSP w wypadku odwołania komendantów powiatowych PSP, zgodnie z art. 13 powołanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, nakładają na komendanta wojewódzkiego PSP jedynie obowiązek zasięgnięcia opinii właściwego starosty.

3 Skoro więc odwołanie mł. brygadiera J. T. ze stanowiska Komendanta Powiatowego PSP w S. poprzedzone było zasięgnięciem opinii Starosty S., decyzję Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. o jego odwołaniu z tego stanowiska, w ocenie organu odwoławczego, jako zgodną z obowiązującymi przepisami prawa, należało utrzymać w mocy. Również decyzja o przeniesieniu do dyspozycji, jako pozostająca w uznaniu przełożonego, zdaniem Komendanta Głównego PSP, została utrzymana w mocy.

4 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. T. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w K., zarzucając naruszenie procedury administracyjnej, a w szczególności przepisów art. 7, art. 108, art. 136, art. 138, art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto art. 31a ust. 4 oraz ust. 3 powołanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

6 Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.

7 Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

8 Rozpatrując skargę J. T. pod tym kątem, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy podejmujące zaskarżone decyzje o odwołaniu skarżącego z zajmowanego stanowiska dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu w jakim mogło to mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

9 Podstawę materialnoprawną odwołania skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska Komendanta Powiatowego PSP w S. stanowił przepis art. 31a ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.

10 Z użytego w tym przepisie sformułowania "... może być ... odwołany", wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Do oceny organu należało zatem podjęcie decyzji o odwołaniu skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska Komendanta Powiatowego PSP w S.

11 Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy, po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

12 W ocenie Sądu zaskarżonym decyzjom, wydanym w sprawie odwołania skarżącego z zajmowanego stanowiska, można przypisać przekroczenie granic uznania administracyjnego.

13 Komendant Główny PSP, orzekający w sprawie jako organ odwoławczy oraz Świętokrzyski Komendant Wojewódzki PSP w K., podejmujący decyzje w sprawie odwołania skarżącego z dotychczas zajmowanego przez niego stanowiska, byli związani rygorami procedury administracyjnej. Powinni więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Byli zobowiązani do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

14 W niniejszej sprawie tak organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy dopuściły się naruszenia wszystkich tych reguł procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynika sprawy, czego dowodem są uzasadnienia obu zaskarżonych decyzji. Sprowadzają się one wyłącznie do powołania podstawy prawnej odwołania skarżącego i zajmowanego stanowiska, z dodatkowym wyjaśnieniem, że Świętokrzyski Komendant Wojewódzki PSP w K. skorzystał w tym wypadku z przysługującego mu prawa decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w podległej komendzie powiatowej PSP. Podkreślił tylko, że przed odwołaniem skarżącego spełnił spoczywający na nim obowiązek – wynikający z art. 13 ustawy o PSP – poinformowania Starosty S. o zamiarze odwołania skarżącego z tego stanowiska.

15 Tego rodzaju stwierdzenia są oczywiste, jednak nie wyjaśniają one przyczyn, dla których przełożony skarżącego – Świętokrzyski Komendant Wojewódzki PSP w K., stracił do niego zaufanie, a przynajmniej nabrał podejrzeń, że skarżący nie zapewni najskuteczniejszego wykonywania zadań służbowych. Takie wyjaśnienia były konieczne, tym bardziej że skarżący dotychczas legitymował się doskonałymi wynikami w służbie, szybko awansował, był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany, o czym świadczą stosowne zapisy w jego aktach osobowych. Miał przynajmniej poprawne stosunki z władzami samorządowymi powiatu s., co znalazło swoje potwierdzenie w opinii, jaką wydał w trybie art. 13 ustawy o PSP Starosta S. – opinia z dnia 22 czerwca 2007 r. nr ZK.II.5120/3/2007. Ponadto Starosta S. w tej opinii nie ukrywa swojego zaniepokojenia, czy ta zmiana na stanowisku Komendanta Powiatowego PSP w S. przyniesie oczekiwane przez niego efekty i z korzyścią dla s. komendy PSP.

16 Sprawa wymaga ponownego, bardzo pilnego, wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania, zgodnie z wiążącymi wskazaniami Sądu, zawartymi w uzasadnieniu wyroku.

17 Sąd ponadto przypomina, że Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, orzekając jako organ odwoławczy, w trybie art. 138 k.p.a., obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, a nie – jak to uczynił w niniejszej sprawie – ograniczyć się tylko do kontroli decyzji nr [...] Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. Oznacza to, że ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Ponownie, rozpoznając i rozstrzygając sprawę, organ odwoławczy obowiązany jest usunąć naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ I instancji.

18 Z przytoczonych powodów, należało stwierdzić uzasadnione podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji i dlatego też Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.