Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., III SA/Wa 2794/12
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., III SA/Wa 2794/12
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia del. WSA Marek Kraus, sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 117 zł (słownie: sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Skarżąca – P. S.A. z siedzibą w W., wnioskiem z dnia 24
3 stycznia 2012 r. zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji
4 indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania
5 sprzedaży niezabudowanej nieruchomości gruntowej przez kontrahenta Spółki oraz
6 prawa do odliczenia podatku naliczonego.
7 Skarżąca we wniosku zapytała:
8 1) Czy sprzedaż niezabudowanej nieruchomości gruntowej, obejmującej dwie
9 działki gruntu (jedną sklasyfikowaną jako użytki rolne oraz drugą zaliczoną do grupy
10 gruntów zabudowanych i zurbanizowanych) będzie podlegać opodatkowaniu
11 podatkiem od towarów i usług, a jeżeli tak - według jakiej stawki VAT powinna zostać
12 opodatkowania sprzedaż każdej z tych działek?
13 2) Czy sprzedaż niezabudowanej nieruchomości gruntowej, obejmującej dwie
14 działki gruntu (jedną sklasyfikowaną jako użytki rolne oraz drugą zaliczoną do grupy
15 gruntów zabudowanych i zurbanizowanych) będzie podlegać opodatkowaniu
16 podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a jeżeli tak - według jakiej stawki VAT
17 powinna zostać opodatkowania sprzedaż każdej z tych działek?
18 3) Czy Skarżącej będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego
19 wykazanego na fakturze VAT, w przypadku wystawienia przez sprzedawcę -
20 właściciela nieruchomości faktury VAT z tytułu sprzedaży niezabudowanej
21 nieruchomości gruntowej, obejmującej dwie działki gruntu (jedną sklasyfikowaną jako
22 użytki rolne oraz drugą zaliczoną do grupy gruntów zabudowanych i
23 zurbanizowanych)?
24 Skarżąca wskazała, że w jej ocenie sprzedaż gruntu w okolicznościach opisanego
25 we wniosku zdarzenia przyszłego nie powinna podlegać opodatkowaniu VAT na
26 podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z
27 2011 r. Nr 177, poz. 1054zpóźn. zm.) - dalej "u.p.t.u.".
28 W związku z faktem, że przedmiotowy wniosek obarczony był brakami formalnymi,
29 pismem z dnia 20 kwietnia 2012 r. na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy
30 z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze
31 zm.; dalej jako "O.p."), wezwał Skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od
32 dnia doręczenia wezwania, poprzez uzupełnienie zdarzenia przyszłego
33 przedstawionego we wniosku poprzez jednoznaczne wskazanie czy transakcja
34 kupna-sprzedaży wskazanej we wniosku niezabudowanej nieruchomości gruntowej
35 podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz czy w przypadku ww.
36 transakcji nie znajdzie zastosowania zwolnienie od podatku VAT.
37 Na powyższe wezwanie Skarżąca udzieliła odpowiedzi pismem z dnia 27 kwietnia
38 2012 r. wyjaśniając, że zdarzenie przyszłe, dotyczące planowanej przez Spółkę
39 transakcji sprzedaży niezabudowanej nieruchomości gruntowej wraz ze
40 stanowiskiem Spółki w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i
41 usług przedmiotowej transakcji zostało przez Spółkę precyzyjnie wskazane we
42 wniosku o interpretację z dnia 24 stycznia 2012r. Dodatkowo Skarżąca podkreśliła,
43 że to Spółka sformułowała zapytanie o opodatkowanie podatkiem od towarów i usług
44 analizowanej transakcji, a organ podatkowy próbuje przenieść na Spółkę obowiązek
45 udzielenia interpretacji podatkowej.
46 Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. pozostawił wniosek bez
47 rozpatrzenia stwierdzając, że Strona nie uzupełniła jego braków formalnych, o
48 których mowa w wezwaniu z dnia 20 kwietnia 2012 r. Organ podkreślił, że w takim
49 stanie rzeczy wniosek z dnia 24 stycznia 2012 r. o udzielenie interpretacji
50 indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług nie spełnia wymogów
51 stawianych przez art. 14b § 3 O.p., w związku z czym uniemożliwia Organowi
52 wydanie interpretacji indywidualnej.
53 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca w dniu 17 maja 2012 r.
54 wniosła zażalenie zarzucając postanowieniu naruszenie art. 14g § 1 w związku z art.
55 14b § 3 O.p., poprzez bezprawne pozostawienie wniosku Spółki bez rozpatrzenia,
56 pomimo złożenia wniosku w pełni zgodnego z wymogami o charakterze
57 przedmiotowym i podmiotowym, określonymi w art. 14b O.p. oraz skierowania
58 wniosku do właściwego organu.
59 W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że pozostawiając wniosek bez rozpatrzenia,
60 organ podatkowy naruszył dyspozycję art. 14g § 1 w związku z art. 14b § 3 O.p.
61 Zdaniem Spółki, zarzut przyjęty przez organ podatkowy jako podstawa pozostawienia
62 wniosku bez rozpatrzenia, jest pozbawiony podstaw prawnych. Według Spółki
63 wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej spełniał całokształt warunków,
64 przewidzianych dla tego rodzaju wniosków w odpowiednich przepisach O.p. Spółka
65 dokładnie i wyczerpująco przedstawiła okoliczności zdarzenia przyszłego oraz
66 własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zdarzenia, tj. opodatkowania
67 planowanej transakcji VAT.
68 Zdaniem Spółki organ wzywając ją do uzupełnienia wniosku dowiódł, że jego celem
69 było uniknięcie merytorycznego rozpatrzenia wniosku oraz skłonienie Spółki do
70 samodzielnego sformułowania odpowiedzi na pytania, które zostały w nim
71 postawione. W związku z tym, Spółka zauważyła, że zagadnienia, co do których
72 organ wezwał ją do uzupełnienia wniosku, powinny stać się przedmiotem analizy
73 przeprowadzonej przez ten organ w celu wydania interpretacji indywidualnej w
74 odniesieniu do kwestii, które stanowiły przedmiot wniosku. Zdaniem Skarżącej w
75 niniejszej sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej w W. dążył do tego, by Strona
76 nie tylko przedstawiła własne stanowisko w odniesieniu do spornego zdarzenia
77 przyszłego, ale dodatkowo dokonała oceny tego stanowiska, tj. de facto sama sobie
78 udzieliła odpowiedzi na zawarte we wniosku pytania, które powinny stać się
79 przedmiotem rozstrzygnięcia w interpretacji wydanej przez organ podatkowy.
80 Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy
81 postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. pozostawiające wniosek bez rozpatrzenia.
82 W uzasadnieniu organ wskazał, że kwestia opodatkowania transakcji jest istotna dla
83 rozpoznania sprawy i wydania interpretacji indywidualnej w zakresie prawa do
84 odliczenia, jednakże pytanie dotyczące tej kwestii nie mogło być przedmiotem
85 interpretacji, ponieważ odpowiedź na postawione we wniosku pytanie dotyczące
86 opodatkowania sprzedaży nieruchomości przez kontrahenta Spółki, pozostaje bez
87 wpływu na zakres opodatkowania Wnioskodawcy podatkiem od towarów i usług.
88 Obowiązek prawidłowego opodatkowania transakcji zbycia nieruchomości nie ciąży
89 na Spółce lecz spoczywa na podmiocie dokonującym dostawy nieruchomości.
90 Skoro opodatkowanie przedmiotowej transakcji dotyczy działania odrębnego
91 podmiotu to właśnie ten podmiot zobowiązany będzie do zastosowania właściwej
92 stawki. Wydanie interpretacji w takim przypadku wymaga oceny działania podmiotu
93 innego niż Wnioskodawca i zbadania skutków podatkowoprawnych działania
94 kontrahenta Spółki a nie samej Spółki.
95 Minister Finansów wyjaśnił, że do wydania interpretacji dotyczącej potwierdzenia
96 prawa Wnioskodawcy do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia
97 przedmiotowej nieruchomości niezbędne było wskazanie jako elementu zdarzenia
98 przyszłego czy transakcja kupna-sprzedaży wskazanej we wniosku niezabudowanej
99 nieruchomości gruntowej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
100 oraz czy w przypadku ww. transakcji nie znajdzie zastosowania zwolnienie od
101 podatku VAT. Dlatego też we wskazanym zakresie zostało wystosowane wezwanie
102 do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
103 W skardze Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 14g § 1 w związku z art. 14b § 3 O.p.,
104 poprzez bezzasadne pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji
105 indywidualnej, pomimo złożenia wniosku w pełni zgodnego z wymogami określonymi
106 w art. 14b O.p. oraz skierowania go do właściwego organu. Strona wniosła o
107 uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
108 Zdaniem Skarżącej, wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej spełniał
109 całokształt warunków, przewidzianych dla tego rodzaju wniosków w przepisach
110 Ordynacji podatkowej. Spółka wyczerpująco i kompletnie przedstawiła okoliczności
111 zdarzenia przyszłego, jak również własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego
112 zdarzenia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 14b § 3 O.p. W złożonym
113 wniosku Skarżąca wskazała, że w jej ocenie sprzedaż gruntu w okolicznościach
114 opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego nie powinna podlegać opodatkowaniu
115 VAT na podstawie u.p.t.u. Według Skarżącej w związku ze spełnieniem przez
116 wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej wymogów zawartych w art. 14b O.p.,
117 organ podatkowy winien wydać interpretację indywidualną w oparciu o informacje
118 tam zawarte.
119 Ponadto, Skarżąca zauważyła, że zagadnienia, co do których organ wezwał ją do
120 uzupełnienia wniosku, powinny stać się przedmiotem analizy przeprowadzonej przez
121 sam organ w celu wydania interpretacji indywidualnej w odniesieniu do kwestii,
122 stanowiących osnowę wniosku. Jej zdaniem w niniejszej sprawie, Dyrektor Izby
123 Skarbowej w W. dążył do tego, by Spółka nie tylko przedstawiła własne
124 stanowisko w odniesieniu do spornego zdarzenia przyszłego, ale dodatkowo
125 dokonała oceny tego stanowiska, tj. de facto sama sobie udzieliła odpowiedzi na
126 zawarte we wniosku pytania, które powinny stać się przedmiotem rozstrzygnięcia
127 (interpretacji), wydanej przez organ podatkowy. Wskazała, iż wezwania organu
128 podatkowego nie można oceniać inaczej niż jako poszukiwania pretekstu do
129 uchylenia się przez organ od dokonania analizy przepisów prawa podatkowego i
130 oceny stanowiska Skarżącej.
131 Zdaniem Skarżącej, argumentacja organu podatkowego wprost przeczy
132 zasadniczemu celowi instytucji interpretacji indywidualnych. Wskazała, że w
133 skomplikowanych faktycznych, dokonanie prawidłowej wykładni przepisów danej
134 ustawy, czy rozporządzenia z zakresu prawa podatkowego w praktyce nie jest
135 możliwe do realizacji w całkowitym oderwaniu od pozostałych regulacji zawartych w
136 tym lub innych aktach prawnych, zaliczanych do systemu prawa podatkowego.
137 Zdaniem Spółki do braków formalnych, które powodują po stronie organu
138 podatkowego obowiązek wezwania wnioskodawcy do ich usunięcia na podstawie art.
139 169 § 1 O.p., należy zaliczyć wyłącznie te braki, które faktycznie uniemożliwiają
140 merytoryczne rozpatrzenie wniosku o interpretację (wymienione w art. 14b § 3 O.p.).
141 Na potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska Skarżąca wskazała na
142 orzecznictwo sądów administracyjnych zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu
143 Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wa
144 702/09 oraz z dnia 14 października 2009 r. o sygn. akt III SA/Wa 1058/09.
145 W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując zaprezentowane wcześniej
146 stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
147 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
148 Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się na
149 powodach innych niż w niej wskazane. Działanie takie umożliwia art. 134 § 1 ustawy
150 z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
151 (Dz.U. z 2012r. poz. 1270 ze zm.), dalej - "p.p.s.a.", stanowiący, że sąd rozstrzyga w
152 granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi
153 oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z
154 prawem zaskarżonego aktu ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności,
155 wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
156 Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia
157 wniosku Skarżącej o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa
158 podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług planowanej
159 transakcji sprzedaży nieruchomości, w której Skarżąca jest nabywcą.
160 Zgodnie z art. 14 g § 3 O.p. w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia
161 wydaje się postanowienie, na które służy zażalenia. Przepisy rozdziałów 14 i 16
162 działu IV stosuje się odpowiednio.
163 Zgodnie zaś z art. 239 O.p., w zakresie nie uregulowanym w rozdziale 16 do zażaleń
164 stosuje się odpowiednio przepisy o odwołaniach. Oznacza to, że do zaskarżonego
165 postanowienia zastosowanie ma także art. 221 ww. ustawy stanowiący, że w
166 przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw
167 finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez
168 samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ
169 podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Nie ma
170 przy tym znaczenia brak wskazania powyższych przepisów w art. 14h O.p.,
171 wymieniającym przepisy tej ustawy stosowane odpowiednio w sprawach dotyczących
172 interpretacji indywidualnych, jako że w rozpoznanej sprawie nie doszło do wydania
173 interpretacji indywidualnej. Na podstawie art. 14g O.p. pozostawiono bez
174 rozpatrzenia wniosek Skarżącej o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów
175 prawa podatkowego. Tryb instancyjny, w jakim wniosek Skarżącej został rozpatrzony
176 jest trybem przewidzianym dla postanowień, nie zaś dla interpretacji indywidualnych.
177 Dlatego też środkiem zaskarżenia przysługującym Skarżącej w tym postępowaniu
178 było zażalenie.
179 Z akt sprawy wynika, że postanowienie z 7 maja 2012r. podpisane zostało przez
180 działającą z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. K.
181 D.- Naczelnika Wydziału. Znajdujący się w aktach egzemplarz postanowienia
182 opatrzony jest także podpisami: osoby która "sporządziła" postanowienie (podpis
183 nieczytelny) oraz p.o. Kierownika Oddziału – B. S..
184 Natomiast zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2012r. podpisane zostało przez
185 również działającą z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w W.
186 M. K., Naczelnika Wydziału.
187 Opatrzone zostało także nieczytelnym podpisem osoby, która je "sporządziła", takim
188 samym jak podpis na postanowieniu z [...] maja 2012r. oraz podpisem p.o. Kierownika
189 Oddziału B. S. i Naczelnika Wydziału K. D..
190 Z powyższego wynika, że w wydaniu zaskarżonego postanowienia uczestniczyły
191 osoby, które brały udział w załatwieniu sprawy zakończonej wydaniem
192 postanowienia, na które Skarżąca wniosła zażalenie.
193 Innymi słowy, te same osoby uczestniczyły w rozpatrzeniu wniosku Skarżącej o
194 wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie dopuszczalności wszczęcia
195 postępowania interpretacyjnego na podstawie tego wniosku, jak też brały udział w
196 rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie kończące postępowanie, w którym
197 uczestniczyły.
198 Przede wszystkim nie ulega przy tym wątpliwości, że w wydaniu zaskarżonego
199 postanowienia uczestniczyła również Naczelnik Wydziału K. D., która z
200 upoważnienia organu podatkowego wydała postanowienie, na które wniesiono
201 zażalenie.
202 W tej sytuacji rozważyć należało, czy pracownik organu podatkowego - Dyrektora
203 Izby Skarbowej, upoważnionego przez Ministra Finansów - wydający postanowienie
204 w pierwszej instancji, w toku postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia na to
205 postanowienie, może zostać uznany za pracownika, o którym mowa w art. 130 § 1
206 pkt 6 O.p., to jest za pracownika podlegającego wyłączeniu od udziału w
207 postępowaniu.
208 Zagadnienie powyższe zostało rozstrzygnięte uchwałą Naczelnego Sądu
209 Administracyjnego z 18 lutego 2013r. sygn. akt l GPS 2/12 (Lex nr 1271653),
210 zgodnie z którą "Artykuł 130 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
211 podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) ma zastosowanie do pracownika
212 organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221
213 tej ustawy".
214 Istota rozstrzygniętego problemu dotyczy zatem instytucji wyłączenia pracownika
215 załatwiającego daną sprawę w pierwszej instancji od rozpoznania jej w postępowaniu
216 odwoławczym przed organem jednoosobowym, w postępowaniu, w którym nie
217 obowiązuje zasada dewolutywności.
218 Instytucja wyłączenia pracownika - jak się przyjmuje - jest elementem
219 sprawiedliwości proceduralnej, a więc jednej z zasad demokratycznego państwa
220 prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Z zasady demokratycznego państwa prawnego
221 wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy
222 publicznej w celu rozstrzygnięcia sporów indywidualnych odpowiadały standardom
223 sprawiedliwości proceduralnej. Podkreślając znaczenie tej zasady Naczelny Sąd
224 Administracyjny odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz
225 piśmiennictwa.
226 Przesłanka wyłączenia pracownika, określona w art. 130 § 1 pkt 6 O.p., wskazuje, iż
227 niepożądaną jest sytuacja, gdy przy rozpatrywaniu sprawy - i to bez względu na to,
228 czy chodzi o jej rozpoznanie w ramach dwóch instancji, czy też w ramach jednej
229 instancji - zaangażowany w jej merytoryczne rozpoznanie w jej całokształcie jest
230 pracownik, który brał już udział w wydaniu decyzji w poprzedniej fazie.
231 Uczestniczyłby on nie tylko w dokonywaniu ponownej oceny materiału dowodowego,
232 ale również miałby odnieść się do zarzutów stawianych poprzedniej decyzji przez
233 stronę, w tym także zarzutów adresowanych ad personam do osoby np. najpierw
234 prowadzącej postępowanie dowodowe, a następnie wydającej (podpisującej)
235 decyzję. Jest oczywistym, że w tego rodzaju przypadkach może istnieć bardzo
236 prawdopodobna obawa, że ze względu na tę bliskość pracownika do sprawy,
237 wyrażone w uzasadnieniu poglądy, nie będzie on obiektywny przy ocenie
238 podniesionych zarzutów. Byłby tu poza tym niejako "sędzią we własnej sprawie". Pod
239 znakiem zapytania stałaby więc rzetelność i prawidłowość takiego procedowania, a
240 kontrola byłaby iluzoryczna (tak R. Karczmarczyk, glosa do uchwały NSA z 22 lutego
241 2007r. sygn. akt II GPS 2/06, GSP Przeg. Orzecz. 2008, nr 1, s. 53). Podobnie
242 podkreślał W. Dawidowicz, podnosząc, że "istotą specyficznego stosunku
243 określonego pracownika do określonej sprawy jest jego osobiste zaangażowanie i
244 zainteresowanie w określonym sposobie załatwienia sprawy, stąd rodzi się
245 niebezpieczeństwo, że będzie on działał w sprawie stronniczo, a więc sprzecznie z
246 zasadniczym celem postępowania, jakim jest rozstrzygnięcie sprawy w sposób
247 obiektywny" (tak J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania
248 administracyjnego, Warszawa 2000, s. 147).
249 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił wyrażany w orzecznictwie pogląd, że
250 przesłanka "brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji", powodująca wyłączenie
251 pracownika jednoosobowego organu podatkowego z postępowania wszczętego
252 wniesieniem odwołania, o którym mowa w art. 221 O.p. utożsamiana jest z
253 określeniem "udział w załatwianiu sprawy". Ustawodawca nie posługuje się
254 określeniem "wydał zaskarżoną decyzję", a określeniem szerszym, nawiązującym do
255 procesu wydawania decyzji jako czynności rozciągniętej w czasie, obejmującej także
256 jej przygotowanie i podejmowanie czynności procesowych, co niewątpliwie rozszerza
257 istotę tego określenia. W wyroku z 15 grudnia 2008r. sygn. akt P 57/07 (OTK ZU-A
258 2008, nr 10, poz. 178) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż "przez określenie to
259 należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika (...), lecz
260 także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na
261 wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do formy
262 wydania decyzji w znaczeniu prawnym wydaje się nieuzasadnione ze względu na
263 szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym - w odróżnieniu
264 od postępowania sądowego - poszczególne czynności o różnej doniosłości
265 procesowej mogą być wykonywane przez różne osoby, mogące mieć mniejszy lub
266 większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie". Naczelny Sąd Administracyjny
267 zaznaczył, że w pojęciu "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" chodzi o
268 podejmowanie istotnych czynności procesowych, a nie tylko czynności technicznych,
269 organizacyjnych, a więc nie tylko o wydanie decyzji w rozumieniu art. 210 § 1 pkt 2 i
270 8 O.p.. Może się bowiem zdarzyć tak, że jeden upoważniony pracownik przeprowadzi
271 w danej sprawie całe postępowanie dowodowe, a inny - także upoważniony
272 pracownik - wyda decyzję. Może się tak stać z różnych powodów, choroby, przejścia
273 na emeryturę, awansu itp. Zawężające rozumienie tej przesłanki przeczyłoby i
274 niweczyło istotę oraz cele wyłączenia pracownika. Należy przy tym mieć na uwadze
275 to, że istnienie przesłanek wyłączenia należy tylko uprawdopodobnić, ale charakter
276 czynności polegających na braniu udziału w wydaniu decyzji należy wykazać,
277 udowodnić. Niemniej jednak każde wydanie (podpisanie) decyzji przez
278 upoważnionego pracownika w poprzedniej fazie załatwiania sprawy wyłączy go
279 zawsze od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań
280 podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w
281 sytuacji określonej w art. 221 O.p..
282 Jak już Sąd wskazał, z akt rozpoznanej sprawy wynika, że Naczelnik Wydziału
283 K. D. wydała (podpisała) postanowienie z [...] maja 2012 r., co w świetle
284 przytoczonych wyżej rozważań zawartych w uchwale Naczelnego Sądu
285 Administracyjnego powinno było skutkować jej wyłączeniem od udziału w
286 postępowaniu w sytuacji określonej w art. 221 w związku z art. 239 O.p.
287 Jednocześnie, z akt sprawy wynika, że Naczelnik Wydziału K. D.,
288 podobnie jak inne osoby, których podpisy widnieją na znajdujących się w aktach
289 egzemplarzach obu wydanych w sprawie postanowień, uczestniczyła także w
290 rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie.
291 Zważyć przy tym należało, że specyfika rozpoznanej sprawy, w której zapadło
292 rozstrzygnięcie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, przejawiała się w tym, że
293 postępowanie dowodowe nie było prowadzone, a zatem przygotowanie
294 rozstrzygnięcia w istocie wyczerpywało istotne czynności tego postępowania.
295 Przepis art. 240 § 1 pkt 3 O.p. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją
296 ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez
297 pracownika lub organ podlegających wyłączeniu z mocy art. 130-132 tej ustawy.
298 Stosownie do art. 219 O.p., przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do
299 postanowień.
300 Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny uchyla
301 zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa dające podstawę do
302 wznowienia postępowania.
303 W ocenie Składu orzekającego w niniejszej sprawie, z uwagi na wydanie
304 postanowienia w pierwszej instancji przez Naczelnika Wydziału K. D.,
305 która nie została wyłączona następnie od udziału w rozpatrzeniu zażalenia, a także
306 uwzględniając okoliczność, że w przygotowaniu obu tych rozstrzygnięć uczestniczyły
307 również inne te same osoby, uznać należy, iż doszło do naruszenia przepisów
308 postępowania podatkowego, tj. jest art. 130 § 1 pkt 6 w związku z art. 221 i 239 O.p.,
309 dającego podstawę do wznowienia postępowania.
310 Powyższa wadliwość zaskarżonego postanowienia uniemożliwia Sądowi ocenę jego
311 merytorycznej prawidłowości, a tym samym odniesienie się do zarzutów skargi w tym
312 zakresie.
313 Zażalenie Skarżącej należy rozpatrzeć ponownie, eliminując udział w tej fazie
314 postępowania pracowników, którzy uczestniczyli w wydaniu postanowienia [...] maja
315 2012r.
316 W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1
317 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
318 Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu
320 Na wniosek Skarżącej, na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził na jej
321 rzecz koszty postępowania sądowego w kwocie stanowiącej sumę uiszczonego
322 wpisu od skargi oraz opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 14b (§ 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 14g (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 14h
- Ordynacja podatkowa, art. 130 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 210
- Ordynacja podatkowa, art. 219
- Ordynacja podatkowa, art. 221
- Ordynacja podatkowa, art. 239
- Ordynacja podatkowa, art. 240 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 152
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 1)